- Uzun zamandır yayınlamayı düşündüğüm alan adlarının ulusal ve uluslararası bağlamda korunması konusunu sonunda elim döndüğünce anlatmaya çalıştım. Özellikle WIPO kararları ışığında, benzer uyuşmazlıklarda farklı kararlar çıkabileceğini, WIPO'nun yürüttüğü uyuşmazlık çözümlemelerinde savunmanın önemini vurgulamaya çalıştım. Umarım herkese faydalı olur.
- Çalışma tartışmaya açıktır, bu konu üzerinden örnek olaylar hakkında tartışabilir, fikir yürütebiliriz.
- Çalışma tek posta sığmadığı için örnek olay incelemesini ikinci mesajda yayınlıyorum.
- Sizden ricam çalışmayı yayınlarken en azından ismimi geçirirseniz mutlu olurum.
1)Alan Adınımı Tanımı ve Ulusal-Uluslararası Bağlamda Korunması
a)Alan Adının Tanımı
Alan adları (domain names), en basit tabirle bir internet sitesinin internet üzerindeki adıdır. Esasında alan adı, sunucuların birbirini tanımasına yarayan bir numaralar bütünüdür. Fakat bu numaralar bütününü tarayıcıya yazıp, internet sitesine erişmek zahmetli bir iş olduğundan internet sitelerine isimleri aracılığıyla erişilir. Olayımızdan hareketle bu internet sitesinin adı juhitsi.comdur. Juhitsu.com alan adının arkasında da, ona erişilmesini sağlayan, sunucuların birbiriyle bağlantısını kuran ve internet sitesinin tanınıp erişilmesini sağlayan bir numaralar bütünü, IP adresi vardır.
Alan adının da iki parça halinde ele alınması gerekmektedir. Bunlar alan adı ve alan köküdür. Yine olayımızdan hareketle Juhitsi alt alan adını oluşturmakta, COM ise alan kökünü oluşturmaktadır. Alan kökleri bize internet sitesinin hangi alanda hizmet verdiğini gösteren bir ipucu niteliğidir. Örneğin COM alan kökü, İngilizce communication (iletişim,haberleşme) kelimesinin kısaltılmış halidir ve genellikle ticari şirket ve kuruluşlar bu alan kökünü tercih ederler. İnternet sitesinin kullanım amacına göre alan kökleri değişiklik arz eder. Örneğin EDU alan kökünün yine İngilizce education (eğitim) kelimesinin kısaltılmış halidir ve eğitim kurumlarınca tercih edilmektedir. Yine aynı şekilde "GOV alan kökü İngilizce government (devlet) kelimesinin kısaltılması olup, devlet kurumlarınca tercih edilmektedir. Bu örnekleri MIL, military (askeri), ORG, organization (organizasyon), NET, network(ağ) olarak çoğaltmak mümkündür.
Yukarıda bahsedilen alan adı köklerinin (com, net, org, mil vs.) sonuna ayrıca internet sitesinin faaliyet gösterdiği ülkeyi tanıtan uzantılar gelebilir. TR (Türkiye), UK (İngiltere), FR (Fransa), NL (Hollanda) ülkesel bazlı alan adı köklerine örnek teşkil eder. Ülkemizde TR alan adlarının tahsisi yetkisi ODTÜdedir. Belirtmeliyim ki TR uzantılı alan adlarının tescilinde ODTÜ; marka tescili, patent belgesi, eğer bir öğretim kurumu adına tescil yapacaksanız o öğretim kurumuyla ilişkinizi gösteren belgeleri istemektedir. Bölgesel bazlı olmayan alan adlarının tescilinde ise bu tarz şekil şartları mevcut değildir. Bölgesel bazlı olmayan alan adlarının (COM, NET, ORG vs.) tahsisi yetkisi ise merkezi Amerikada bulunan bir kuruluş olan ICANN(Internet Corporation for Assigned Names and Numbers)dadır. Bir alan adını tescil etmek için ICANNın bununla yetkilendirdiği şirketlere ödeme yapmak gerekmektedir. Bir alan adının tescil süresi en az 1 yıl, en çok da 10 yıl olabilmektedir.
b)ICANNin Yapılanması, Görevleri ve Çalışmaları
ICANN(Internet Corporation for Assigned Names and Numbers), Türkçe tabiriyle İnternet Tahsisli Sayılar ve İsimler Kurumu, uluslararası düzeyde organize olmuş, internet Protokolü (IP) adresi alanı tahsisi, protokol tanıtıcı ataması, genel (gTLD) ve ülke kodu (ccTLD) üst düzey alan ismi sistemi yönetimi ve kök sunucu sistemi yönetimi işlevlerinden sorumlu kâr amacı gütmeyen bir kurumdur. Bu servisler ilk olarak ABD hükümeti ile yapılan sözleşme gereği İnternet Tahsisli Sayılar Otoritesi (IANA) ve diğer kurumlar tarafından gerçekleştiriliyordu. Günümüzde IANAnın işlevini ICANN gerçekleştirmektedir. Özel-kamuya açık bir ortaklık olarak ICANN internetin çalışma kararlılığının korunması, rekabetin desteklenmesi, küresel İnternet topluluklarının daha geniş bir katılımla temsilinin sağlanması ve tabandan gelen, uzlaşma temelli süreçlerle görevine uygun politikaların geliştirilmesi için çalışmaktadır.
ICANNın yapısı içinde hükümetlerce ve uluslararası organizasyonlarla kurulan anlaşmalar, şirketler ve internetin gelişmesine katkıda bulunan birçok kişi ve kurum bulunmaktadır. İnternetin büyümesi ve yenilikçiliği ile paralel olarak da gelişmeye devam eden ICANN, bünyesine de bu sebeplerden ötürü her geçen gün başka aktörleri dahil etmektedir. ICANN; politikalarını ve atılımlarını belirleme sürecinde uluslararası aktörlerden oluşan bir yönetim kurulu tarafından yönlendirilmektedir. Ayrıca gelişen dünyadaki yenilikleri takip etmek ve bunlara ayak uydurmak için de üç farklı kıtada çalışan istihdam etmektedir. Bunların yanında seksenin üzerinde hükümet ile çalışan ICANN, bu hükümetlerin hepsinden ayrı ayrı raporlar alarak gelişmesini ve yenilikçiliğini sürdürmeye devam etmektedir.
ICANNın tüm bu çalışmaları, son yıllarda özellikle UDRP(Alan Adı Uyuşmazlıklarının Çözümü İçin Yeknesek Kurallar) kurallarının hazırlanmasında kendini gösterdi. UDRP kuralları düzenlenmeden önce, alan adlarıyla ilgili süregelen beş binin üzerinde uyuşmazlık mevcuttu. Düzenlenen UDRP kurallarıyla birlikte alan adları uyuşmazlıkları WIPOnun yetkisine devredilmiştir. ICANNin bir diğer çalışması ise yeni gTLDleri kullanıma açmasıdır. 2000de .aero, .biz, .coop, .info, museum, .name ve .pro. gTLDleri kullanıma girmiş, yıllar geçtikçe birçok yeni gTLD kullanıma girmiştir.
c)UDRP Kuralları Işığında WIPOnun Tanımı, Görev Alanı, Yetkileri ve Uyuşmazlıklara Yaklaşımı
WIPO, alan adı uyuşmazlıklarında, alan adının mülkiyetiyle ilgili karar vermeye yetkili, UDRP kurallarını esas alan uluslararası bir kurumdur ve uyuşmazlık çözüm mekanizmalarından en yaygın olarak başvurulanıdır. WIPO, önüne gelen uyuşmazlıklarda bir alan adının marka hakkınıza tecavüz edip etmediğini, markanız ile iltibas yaratacak derecede benzer olup olmadığını, alan adı malikinin bu alan adının kullanımında haklı ve meşru bir menfaati olup olmadığını ve alan adının kötü niyetle tescil edilip edilmediği hususlarını inceler. WIPO, tüm bu hususları jüriler aracılığıyla çözüme kavuşturur. Uyuşmazlıklar, isteğe bağlı olarak tek jüri ve üç jüri aracılığıyla sonuçlandırılır. Açıklamalarımızdan hareketle, WIPOnun önüne gelen uyuşmazlıklarda üç durumu incelediğini ve şikayet edenin bu üç hali de ispatla yükümlü olduğunu söyleyebiliriz.*
1) Alan adının, bir marka veya hizmet ile aynı veya iltibas yaratacak nitelikte benzer olması
2) Alan adı malikinin alan adı üzerinde herhangi bir hakkı veya haklı menfaati olmadığı
3) Alan adının kötüniyetle olarak tescil edilip, kötüniyetle kullanılıyor olması.
* UDRP 4a - https://www.icann.org/resources/page...-2012-02-25-en
WIPO, tüm bu uyuşmazlıkları değerlendirirken UDRP (The Uniform Domain Name Dispute Resolution Policy-Alan Adı Uyuşmazlıklarının Çözümü İçin Yeknesek Kurallar) ile bağlıdır. ICANN UDRPyi 24 Ekim 1999da kabul etmiş, kurallar 1 Ocak 2000 tarihinde yürürlüğe girmiş, böylece WIPO alan adı uyuşmazlıklarının çözümü için yetkili kurum haline gelmiştir. UDRP kuralları, alan adı uyuşmazlıklarının sayısının gittikçe artmaya başlaması üzerine ICANN tarafından kaleme alınmış kurallar bütünüdür. ICANN, alan adı uyuşmazlıkları konusunda UDRP kurallarını kaleme alarak, WIPOyu yetkili merci olarak görevlendirmiştir. WIPO, uyuşmazlıkları ele alırken ICANN tarafından hazırlanan UDRP kuralları ile bağlıdır.
WIPOnun uyuşmazlık çözümünde temel aldığı 3 madde, UDRP tarafından sınırlı olarak sayılmıştır. Şikayet eden bu üç unsurun da var olduğunu ispatla mükelleftir. Fakat bu üç unsurun ispatlanması hususunda, WIPO hem içtihatları aracılığıyla hem de mevcut uyuşmazlığın şartlarına göre bazı yorumlamalarda bulunmaktadır. Madde madde incelemek gerekirse;
Alan adının, bir marka veya hizmet ile aynı veya iltibas yaratacak nitelikte benzer olması hususu WIPOnun tartışmaya en az mahal veren inceleme kıstasıdır. Zira WIPO bu hususta markanın tescilli bir marka olup olmadığını inceler.
Marka tanınmış bir marka olup, tescilli bir marka olmasa dahi bu şartın ispatlandığı kabul edilmektedir. *
Koctas-mobilya.comun, KOÇTAŞ markasının tescilli bir marka olması, ve mobilya sektöründe tanınmış bir marka olması sebebiyle şikayet edene devrine karar verilmesi**, turkcell.co alan adının şikayetçi TURKCELLe devrine karar verilmesi***, isbank.org alan adının İş Bankasına devri kararlarının verilmesi****, WIPOnun tescilli markaların korunması konusundaki tutumunu göstermektedir.
Pursu.com***** uyuşmazlığında ise jüri, PÜRSÜ markası tescilli bir marka olmamasına ve toplumda da bir tanınmışlığı olmamasına rağmen alan adının şikayetçiye transferi kararı vermiştir. Kanımca isabetsiz olan bu kararda, kararı veren jürinin Türk olmamasından ötürü markanın toplumda tanınmış bir marka olması hususunu isabetli olarak tespit edemediğinden dolayı bu kararı vermiş olduğunu düşünmekteyim.
* Çalışmanın genelinde alan adının mülkiyeti kavramı kullanılmıştır. Alan adının marka hakkına mı yoksa fikri mülkiyete mi dahil olduğu hususu tartışılan bir meseledir. Ben alan adlarını fikri mülkiyet kapsamında kabul edip, çalışmamda alan adı mülkiyeti kavramını kullandım.
** http://www.wipo.int/amc/en/domains/s...ase=D2012-2245
*** http://www.wipo.int/amc/en/domains/s...e=DCO2011-0001
**** http://www.wipo.int/amc/en/domains/d...2009-1374.html
***** http://www.wipo.int/amc/en/domains/s...ase=D2014-1206
Alan adı malikinin, alan adı üzerinde herhangi bir hakkı veya haklı menfaati olmadığı hususunun incelenmesi, tescilli markaların korunmasındaki katılıkla incelenmemektedir. WIPO içtihatları bu hususta alan adı malikine birtakım savunma imkanları sunmaktadır ve bu hususlar sınırlı sayı ilkesine tabi değildir. Alan adı sahibi bu hususta alan adına konu olan ismin tescilli markası olmamasına rağmen toplumda bu ad ile kabul görmüş olması, alan adının kullanımında haksız bir ticari kazanç sağlamayı planlamadığı, alan adını şikayet edenin haklarını ihlal edecek tarzda kullanmadığı hususlarını ileri sürebilir. Somut uyuşmazlığın şartlarına göre bu savunma yolları arttırılabilir. Şikayet edilenin bu durumda ispatlaması gereken husus, üstün hak sahibi olduğudur. Doğan Gazetecilik A.Şnin Milliyet.net alan adını şikayetiyle ilgili uyuşmazlıkta başvurunun reddi kararında*, şikayet eden Milliyet isimli bir gazete sahibi olduklarını, milliyet.com ve milliyet.com.tr alan adlarına 1996 yılından beri malik olduklarına, ayrıca şikayet edilenin turkcell.org uyuşmazlığında da taraf olup bu uyuşmazlığın alan adının devri kararıyla sonuçlandığını, şikayet edenin alan adını kötü niyetle kullandığını ileri sürmüştür. şikayet edilen ise milliyet kelimesinin Türkçede ulus anlamına geldiğini, milliyetçilik kelimesinin ise Atatürk İlke ve Devrimlerinin bir unsuru olduğunu, alan adını kötü niyetle kullanmadığını ve ayrıca alan adlarında ilk gelen alır (first come first served) presibinin geçerli olduğunu ileri sürmüştur.
Görüldüğü üzere şikayet edilen savunmasında, mevcut şartların gerektirdiği ölçüde, WIPOnun savunma ilkelerinin de dışına çıkarak savunmada bulunmuş, heyet de geniş bir yorumlama (bread interpretation approach) yaparak şikayetin reddine karar vermiştir. Koc.com** uyuşmazlığında ise milliyet.net kararından farklı olarak alan adının şikayetçiye devri kararı verilmiştir. Koc.com ve Milliyet.net uyuşmazlıklarında yapılan savunmaların benzer olması, uyuşmazlık konusu alan adların da alan adı tacirlerince kabul eden tanımla jenerik alan adı olmasına rağmen farklı sonuçlanmıştır. Bu da jürinin benzer uyuşmazlıklarda farklı kararlar verebileceğinin ve savunma dayanaklarının WIPO uyuşmazlıklarındaki önemini göstermektedir.
Alan adının kötü niyetle tescil edilip, kötü niyetle kullanılıyor olması hususunda şikayetçi, alan adının hem kötüniyetle tescil edildiğini hem de kötü niyetle kullanıldığını ayrı ayrı ispatlamak zorundadır. UDRP 4-b kötü niyetli tescile 4 hali örnek olarak saymıştır. Bu sayım sınırlı sayıda değildir, mevcut uyuşmazlıklarda farklı ispat yolları da uygulanabilir.
1) Alan adının, şikayet edilen tarafından, tescilli marka veya hizmet markası sahibi şikayet eden veya şikayet edenin ticari rakibine, şikayet edilenin alan adı için cebinden çıkan belgelenmiş bedelin üzerinde bir fiyata satış, kiralama veya herhangi bir şekilde devretme amacını gösteren durumlar varsa veya,
2) Böyle bir davranış biçimini benimsemiş olması koşuluyla şikayet edilen, bu alan adını ticaret veya hizmet markası sahibinin ilgili alan adını kullanmasını engellemek amacıyla tescil ettirmişse veya,
* http://www.wipo.int/amc/en/domains/d...2009-0938.html
** http://www.wipo.int/amc/en/domains/d...2008-0751.html
3) Şikayet edilen alan adı tescilini esasen ticari rakiplerin ticari faaliyetlerine zarar vermek amacıyla yaptırmışsa veya,
4) Şikayet edilen, alan adını kullanarak, ticari kazanç edinmek adına, şikayet edenin markası ile kaynak, sponsorluk ilişkisi, ekonomik bağlantı ya da Şikayet edilenin web sitesine veya alanına ya da bu site veya alanda sunulan mal ve hizmetlere ilişkin destek anlamında karıştırılma ihtimali yaratarak Internet kullanıcılarını kasten kendi web sitesi ya da bir diğer çevrimiçi alana çekmeyi amaçlıyorsa.
Kötüniyetli tescil ile ilgili örnek bir uyuşmazlık olan akpa.com* uyuşmazlığında jüri, şikayet edilenin daha önce birçok uyuşmazlıkta şikayet edilen taraf olmasını kötüniyetli tescil olarak görmüştür. WIPO bazı uyuşmazlıklarda, şikayet edilen tarafın cevap vermemesini ve iletişim bilgilerinin tespit edilememesini de kötüniyetli olarak tescil olarak yorumlamıştır. Telstra.org** uyuşmazlığında jüri, Telstranın herkes tarafından bilinen bir marka olmasını, 30 ülkede tescilli bir marka olmasını ve şikayet edilenin iletişim bilgilerine ulaşılamamasını bir arada yorumlayarak alan adının kötü niyetle tescil edildiği sonucuna varmıştır.
Ebaaaay.com uyuşmazlığında*** da jüri, Ebay markasının varlığından haberinin olmamasının düşünülemeyeceğinden hareket ederek bu tescilin kötü niyetli olduğu sonucuna varmıştır. UDRP, kötü niyetli kullanım konusunda da kötüniyetli tescile benzer biçimde örnek bir sayım yapmıştır. Bu sayım da sınırlı sayı ilkesine tabi değildir. 5 maddeyi sıralamak gerekirse**** :
1) Uyuşmazlığa konu markanın tanınmış ve meşhur olması
2) Alan adını kayıt ettiren kişinin, alan adını iyi niyetle kullandığına veya kulllanacağına dair emarenin bulunmaması,
3) Sorumlunun gerçek kimliğini gizlemesi ve bunun için aktif bir çaba içinde olduğunun anlaşılması,
4) Sorumlunun tescil sözleşmesindeki irtibat adresinin yanlış olması ve bunu düzeltmek için bir çabasının olmaması,
5) Şikayet edilenin, bütün bunların sonucunda ve şikayetçinin hakları yanında alan adını almakta meşru ve haklı bir sebebinin olmamasıdır.
Jüri Telstra.org kararında***** şikayet edilenin adresine ve bilgilerine hiçbir şekilde ulaşılamamasını kötüniyetli kullanım olarak kabul etmiş ve alan adının şikayetçiye devrine karar vermiştir. WIPOnun yerleşik içtihadına göre pasif davranışlar kötüniyetli kullanım teşkil eder.
* http://www.wipo.int/amc/en/domains/d...2009-0938.html
** http://www.wipo.int/amc/en/domains/s...ase=D2014-1202
*** http://www.wipo.int/amc/en/domains/d...2000-0003.html
**** Kötüniyetli kullanım ile ilgili sayım ve bazı örnekler için kullanılan kaynak Soysal Tamer, İnternet Alan Adları Sistemi ve Tahkim Kuruluşlarının UDRP Kurallarına Göre Verdikleri Kararlara Eleştirel Bir Yaklaşım 2-, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Sayı:22 Yıl:2007/1
***** http://www.wipo.int/amc/en/domains/d...2000-0003.html
Trigonbluecrossblueshield.com uyuşmazlığında* ise Şikayet Edilen tarafın, alan adını satın alma teklifine karşı şikayet edenin sessiz kalmasını pasif davranış olarak nitelendirip, bu davranışın kötüniyetli kullanım teşkil ettiği sonucuna varılmıştır. Yine aynı uyuşmazlıkta, tescil masraflarının karşılanmasının teklif edilmesine rağmen alan adının devredilmemesinin de kötü niyetli kullanım olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca yine aynı uyuşmazlıkta, tescil masraflarının bariz olarak üstünde bir fiyat istenmesi de kötü niyetli kullanım olarak değerlendirilmiştir.
Skfrulman.com uyuşmazlığında** ise jüri, şikayet edilenin uyuşmazlık konusu internet sitesinde SKF şirketinin rulman kataloglarını yayınlamasını ve Skf.com internet sitesine bağlantılar vermesini kötü niyetli kullanım olarak yorumlamıştır.
WIPOda çözümlenen uyuşmazlıklarla ilgili incelenmesi gereken önemli bir diğer durum ise işlemlerin yapılacağı dil hususudur. UDRPnin 11. Maddesi Taraflar aksini kabul etmedikçe veya tescil kayıt sözleşmesi aksini belirtmedikçe, işlemler dili tescil sözleşmesinin dili olacaktır. şeklinde bir düzenleme yapmışsa da jüri, önüne gelen uyuşmazlıklarda geniş yorumlama yaparak uyuşmazlık dili konusunda karar verebilmektedir. Jüri Skfrulman.com kararında şikayet edenin işlemler dilinin Türkçe olması gerektiğini UDRPnin 11.maddesi uyarınca kabul etmiştir. Fakat jüri, şikayet edenin ilk dilekçesinin İngilizce olması ve şikayet edilenin bu dilekçeyi anlayıp Türkçe cevap vermesini şikayet edilenin İngilizceye de hakim olduğu şeklinde yorumlamış, işlemlerin tercüme edilmesinin zaman kaybına ve masrafa neden olacağına karar vermiştir. Kanaatimce jüri, bu tarz uyuşmazlıklarda işlemler dilini tespitte farazi çıkarımlarda bulunmak yerine işlemlerin tercüme edilmesi kararını vermesi isabetli olacaktır. Zira; anadilde savunma hakkı temel hak ve özgürlüklerdendir.
d)WIPO Kararlarının İcra Edilebilirliği ve Ulusal Mevzuat Işığında Alan Adlarının Haczi
WIPOnun uyuşmazlıklarla ilgili vardığı kararların icrası da yine UDRP uyarınca yapılmaktadır. Jüri, önüne gelen uyuşmazlıkta öncelikle usuli şartların yerine getirilip getirilmediği hususunu inceler. WIPOnun bir uyuşmazlığın esasına girmesi için sağlanmasını şart koyduğu usuli şartlar başvuru harcının ödenmesi, alan adı sahibinin ve iletişim bilgilerinin bildirilmesi ve ihtilaflı alan adıyla ilgili şikayetlerin delillendirilmesidir. Eğer usuli şartlar sağlanmışsa ihtilaflı alan adının devrinin önlenmesi için alan adına dispute işlemi uygulanır. Dispute, bizim hukukumuzdaki şerh uygulamasına benzer nitelikte bir uygulamadır. WIPO, ICANNe alan adının ihtilaflı bir hale geldiğini bildirmesiyle, ICANN alan adının bir başka hesaba geçirilmesini önlemek amacıyla alan adıyla yapabileceğiniz işlemler kısıtlar. Bu da ihtilaflı alan adının malikinin uyuşmazlıkla ilgili süreç devam ederken alan adını bir başkasına devretmesini engeller. Uygulama, iyiniyetli üçüncü kişilerin ihtilaflı alan adının mülkiyetini edinip zarara uğramasının önüne geçtiği için isabetli bir uygulamadır.
* http://www.wipo.int/amc/en/domains/d...2000-0788.html
** http://www.wipo.int/amc/en/domains/d...2013-0190.html
Jürinin verdiği kararın icrası konusunda tartışılan bir diğer husus ise alan adlarının haczedilebilir olup olmadığı hususudur. Bu konuda ilk başvurmamız gereken kaynak şüphesiz İcra İflas Kanunudur. 2004 Sayılı İcra İflas Kanununun 82. Maddesi haczi caiz olmayan mallar ve haklar başlığında haczedilemeyen malları ve hakları saymıştır. Alan adlarına buradaki sayımda yer verilmemiştir. Ancak; 5809 Sayılı Elektronik Haberleşme Kanununun 1. Fıkrası şu hükmü getirmektedir.
Madde 34/1: Elektronik haberleşme hizmetleri ile ilgili olarak abone veya kullanıcılara tahsis edilen frekans, numara ve hat kullanımı ile internet alan adları gibi intifa ve kullanım hakları ile işletmecilerin yetkilendirmeleri hiçbir şekilde haczedilemez. Bu hüküm göstermektedir ki, alan adları haczedilemezler.
Jüri, uyuşmazlıkla ilgili tüm delilleri toplayıp kararını verdikten sonra WIPO, kararı taraflara bildirir. Servis sağlayıcı, taraflardan biri WIPO kararıyla ilgili, alan adı servis sağlayıcısının yer mahkemesinde ya da alan adı malikinin ikamet ettiği yer mahkemesinde dava açmazsa kendisine bildirilen kararı 10 gün içerisinde uygulamak zorundadır. WIPO kararlarına karşı yerel mahkemelerde açılan davalar kararın icrasını durdurur fakat alan adı işlem yapılamaz konumda(dispute) kalmaya devam eder. Bu husus da WIPO kararlarının idari bir çözüm aracı olarak kullanıldığını göstermektedir.
e)Alan Adı Uyuşmazlıklarında Yetkili Diğer Kurumlar
Alan adı uyuşmazlıklarında başvurulan en yaygın kurum WIPO olmasına rağmen, Institute for Dispute Resolution (CPR), eResolution (eRes), National Arbitration Forum (NAF), Asian Domain Name Dispute Resolution Center (ADNDRC) gibi uyuşmazlık çözüm mekanizmaları da mevcuttur. Alan adlarıyla ilgili bir uyuşmazlık durumunda ICANNe başvurmanız durumunda ICANN sizi yetkili uyuşmazlık kurumlarından birisine yönlendirecektir. Belirtmeliyim ki bu kurumlardan hepsi UDRP kurallarıyla bağlıdır.
Institute for Dispute Resolution(CPR), bir uyuşmazlık çözüm kurumu olarak, 1979 yılında, dava maliyetlerini düşürmek amacıyla kurulmuştur. Kurum şu anda dört binden fazla firmaya, 1500den fazla da hukuk bürosuna danışmanlık hizmeti vermektedir.
Asian Domain Name Dispute Resolution Center (ADNDRC), Çin ve Hong Kong tabanlı, 2002 yılında kurulmuş bir uyuşmazlık çözüm mekanizmasıdır. ADNDRC de ICANNin alan adı uyuşmazlıklarında tercih etti kurumlardan biridir. ADNDRC 2006 yılında Güney Kore, 2009 yılında da Kuala Lumpur ofisini açarak genişlemesini sürdürmektedir. ADNDRC, bir yönetim kurulu tarafından yönetilmektedir. Bu kurulun altında da Beijing, Hong Kong, Kuala Lumpur ve Seul ofisleri yer almaktadır.
Av. F. Alptuğ MEMİŞOĞULLARI
Alan Adlarının Ulusal ve Uluslar Arası Bağlamda Korunması
6
●1.701
- 21-01-2015, 16:03:17Üyeliği durduruldu2)Örnek Olay İncelemesi
A AŞ. Ürettiği fotoğraf makinelerinin satışını uzun yıllardır Juhitsu markası ile yapmakta olup, bu markayı 2006 yılında Türk Patent Enstitüsü nezdinde tescil ettirmiştir. B ise, www.juhitsu.com alan adını 2007 yılında kaydettirmiştir. Söz konusu internet sitesi üzerinde her hangi bir içerik bulunmamakta yalnızca « bu internet sitesi satılıktır » yazmakta ve satın almak isteyenlere yönelik irtibat telefonları bulunmaktadır.
a) www.juhitsu.com alan adını kullanmak isteyen A AŞ. Söz konusu alan adını Bden satın almak haricinde her hangi bir yol izleyebilir mi?
Juhitsu markası A A.Ş.nin Türk Patent Enstitüsü nezdinde tescil edilmiş markasıdır ve A A.Ş satışlarını uzun yıllardır bu marka adı altında gerçekleştirmektedir. B ise juhitsu.com alan adını A A.Ş.nin Juhitsu markasını TPE nezdinde patent ettirmesinden sonra kaydetmiştir. İnternet sitesinin içeriğinde alan adının satılık olduğu ve iletişim bilgileri yer almaktadır. Alan adını satın almadan, alan adının mülkiyetini almak isteyen A A.Ş. WIPOya başvurarak alan adının kendisine devrini sağlayabilir. WIPO, 1 Ocak 2000 tarihinden itibaren alan adı uyuşmazlıklarındaki yetkili kurumdur. WIPO kararları idari bir karar niteliğindedir.
A A.Ş.nin WIPOya başvurmak için öncelikli olarak usuli işlemleri gerçekleştirmesi gerekir. Bu usuli işlemler, WIPOya başvuru harcının yatırılması ve şikayet edilenin iletişim bilgilerinin bildirilmesidir. WIPOya başvuru harçları -2014 senesi itibari ile- (tek alan adı ile ilgili başvuru halinde) tek jüri seçilmesi halinde 1500 Amerikan Doları, üç jürili inceleme talep edilmesi halinde ise 4000 Amerikan Dolarıdır*.
Gerçekleştirilmesi gereken ikinci usuli şart ise şikayet edilenin iletişim bilgilerinin bildirilmesidir. Olayımızda juhitsi.com internet sitesi üzerinde ihtilaflı alan adı malikinin iletişim bilgileri yer almaktadır. Dolayısıyla, ilk olarak A A.Ş.nin WIPOya başvuru harcının yatırması ve ihtilaflı alan adı malikinin iletişim bilgilerini bildirmesi gerekmektedir.
Usuli işlemlerin tamamlanmasının ardından A. A.Ş. ihtilaflı alan adının kendisine devrini talep etmesi için üç durumu ispat etmelidir. WIPOda görülen uyuşmazlıklarda ispat yükü şikayet eden taraf üzerindedir.
1) Alan adının, bir marka veya hizmet ile aynı veya iltibas yaratacak nitelikte benzer olması
2) Alan adı malikinin alan adı üzerinde herhangi bir hakkı veya haklı menfaati olmadığı
3) Alan adının kötüniyetle olarak tescil edilip, kötüniyetle kullanılıyor olması.
Bu üç şartın da ispatlanması halinde ihtilaflı alan adı şikayet edene devredilecektir. UDRP, bu üç şartın ayrı ayrı ispatlanması gerektiğini hüküm altına almıştır.
Alan adının, bir marka veya hizmet ile aynı veya iltibas yaratacak nitelikte benzer olması hususu, sayılan üç şart arasında en az ihtilaflı olanıdır. Zira jürinin burada değerlendirdiği ilk husus markanın tescilli bir marka olup olmadığıdır.
* http://www.wipo.int/amc/en/domains/fees/index.html
Eğer marka tescilli bir marka ise ve alan adı da jenerik alan adı* tanımına uymuyorsa ilk şart sağlanmış sayılacaktır. Eğer marka tescilli bir marka değilse fakat toplumun tüm kesimleri tarafından tanınmışlığı varsa da marka, tescilli bir marka hükmündedir. Bu hususun değerlendirilmesi, ilk şarta nazaran daha zordur.
Zira bazı durumlarda jürinin, bir markanın toplumun tüm kesimleri tarafından tanınıp tanınmadığını tespit etmesi zordur. Kanaatimce bu hususta yapılması gereken, bu tarz uyuşmazlıkların incelenmesinde seçilecek jürilerin, mümkün olabildiğince incelenecek markanın bulunduğu ülke yurttaşı olmasıdır. Pursu.Com** kararı, yukarıda da açıkladığım üzere bu hususa güzel bir örnektir. Zira PÜRSÜ markasının jürinin tespit ettiğinin aksine Türkiyede bir tanınmışlığı yoktur. Jüri buna rağmen markanın tanınmış bir marka olduğunu kabul etmiş ve alan adının şikayet edene devrine karar vermiştir.
Somut olayımızda Juhitsu A. A.Ş.nin tescilli markasıdır. Üstelik B alan adı tescilini A. A.Ş.nin marka tescilinden sonra gerçekleştirmiştir. Juhitsu.com alan adının, Juhitsu markasıyla aynı olduğu açıktır. Dolayısıyla jürinin incelemesinde kriter aldığı ilk madde olan Alan adının, bir marka veya hizmet ile aynı veya iltibas yaratacak nitelikte benzer olması hususunun somut olayımızda mevcut olduğunu ifade edebiliriz. WIPOnun bu hususta verdiği kararlara örnek olarak, Skfrulman.com***, turktelekomgrup.com****, turkiyeisbankasi.com*****, uyuşmazlıkları gösterilebilir.
Bahsedilen bu 3 karara kısaca değinmek gerekirse, Skfrulman.com uyuşmazlığında jüri, SKF markasının 31 Ocak 1997 tarihinden itibaren TPE nezdinde tescilli bir marka olduğunu ve aynı markanın Avustralya, Kanada, ABD gibi ülkeler başta olmak üzere 130 ayrı ülkede daha tescilli olduğunu tespit etmiştir. Somut uyuşmazlıkta SKF markasının arkasına rulman kelimesi gelmesini de SKF firmasının dünyanın en büyük rulman üretici firmalarından biri olması sebebiyle aynı derecede iltibas yaratıcı nitelikte bulmuştur.
Turktelekomgrup.com uyuşmazlığında ise somut olayımızın aksine şikayet edilen, alan adının kaydını şikayet edenin marka tescil başvurusundan önce yapmıştır. Jüri bu hususu dikkate almış fakat TÜRKTELEKOM GRUP tamlamasının Türk Telekom markasıyla iltibas yaratacak nitelikte benzer olduğunu, tanımlayıcı kelimeler eklemenin marka ile o markayı bünyesinde bulunduran alan adı arasındaki karıştırılma ihtimalini ortadan kaldırmadığını ifade etmiştir.
* Alan adı bir marka ile iltibas yaratacak nitelikte benzer de olsa, jenerik alan adları bu tanımın dışındadır. http://www.wipo.int/amc/en/domains/d...008-0751.html- milliyet.net kararı bu hususta iyi bir örnektir.
** http://www.wipo.int/amc/en/domains/s...ase=D2014-1206
*** http://www.wipo.int/amc/en/domains/s...ase=D2013-0190
**** http://www.wipo.int/amc/en/domains/s...ase=D2011-0356
***** http://www.wipo.int/amc/en/domains/d...2009-1685.html
Turkiyeisbankasi.com uyuşmazlığında da yine Türkiye İş Bankası markasının tescilli bir marka olduğu, alan adının marka ile aynı olduğu tespit edilmiştir. Fakat bu kararda jürinin değindiği önemli bir ilke vardır. Bu ilke de marka sahibinin marka hakkını korumak için bütün alan adlarını tescil etmek gibi yükümlülüğü olmamasıdır. Bu da somut olayımızda A A.Ş.nin Juhitsi.com alan adını kaydetmediği için herhangi bir sorumluluğu olmadığı sonucunu doğurmaktadır.
Somut olayımızı biraz daha detaylandırıp, varsayımlar üzerinden birkaç hususu daha belirginleştirmeye çalışacağım. A A.Ş., ihtilaflı alan adını Bden satın almak için girişimde bulunsa fakat B bu teklife olumsuz yanıt verseydi ya da alan adı için astronomik bir fiyat talep etseydi durum ne olacaktı ?
UDRP, marka sahibinin ihtilaflı alan adına yönelik satın alma talebinin şikayet edilen tarafından reddedilmesini alan adının kötü niyetle tescil edilmesi olarak yorumlamaktadır. Bu da şikayet edenin ispatlaması gereken hususlardan biridir. Somut uyuşmazlığımızda A. A.Ş. juhitsu.com alan adını satın almak için Bye başvursa, Bde alan adının satımı için astronomik bir fiyat teklif etse idi bu durum jüri tarafından alan adının kötü niyetle tescil edilmesi olarak yorumlanacaktı. Jüri bu hususta alan adının satın alınması ve elde tutulmasıyla ilgili masrafları dikkate almaktadır. Ayrıca belirtmeliyim ki kötü niyetli tescilin ispat edilmesi tek başına yeterli olmamaktadır. UDRP kötü niyetli kullanımın da ispat edilmesini şart koşmaktadır. Fakat çoğu uyuşmazlıkta kötü niyetli tescil ve kötü niyetli kullanım birbiriyle aynı değerlendirilmekte ve iki şarttan birinin ispat edilmesi, diğer şarta da sirayet etmektedir. İncelediğimiz olayda alan adına kurulan internet sitesinin satılık olması başlı başına bir kötü niyetli kullanım durumunu oluşturmaktadır.
UDRPye göre yukarıda saydığımız üç şartın da ispat edilmesi şikayet edenin yükümlülüğüdür. Fakat bazı durumlar vardır ki ispat yükü yer değiştirmektedir. Jüri, Turkiyeisbankasi.com uyuşmazlığında şikayet edenin yaygın olarak tanınan bir markaya sahip olması ve alan adının iyi niyetli kullanımını gösteren bir kanıya ulaşmanın imkansızlığı, kötü niyetin varlığına işaret etmektedir. Jüri, tescil edilen alan adının çevresindeki tüm koşulları değerlendirerek kötü niyetli kullanım olduğu neticesine varmıştır. Belirtmeliyim ki jürinin somut uyuşmazlığın şartlarına göre bu tarz kararlar vermesi oldukça isabetlidir. Zira birçok uyuşmazlıkta şikayet edilenin kötü niyetli tescil ve kullanımı sabitken bunu ispatlamak zor bir hal almaktadır. Bu da jüriyi, alan adının kullanılmamasının veya alan adının satılıktır ibaresiyle açık tutulmasının kötüniyetli tescil ve kullanım olduğu sonuçlarını çıkarmasına yol açmaktadır.
b) Bnin bu alan adını kullanmak için her hangi bir hakkı ya da meşru menfaati bulunmakta mıdır?
UDRPye göre şikayet edenin üç durumu ispatlamakla yükümlü olduğuna değinmiştik. Şikayet edenin ispatlaması gereken hususlardan ikincisi ise şikayet edilenin alan adını kullanmakta herhangi bir hakkı veya meşru menfaati olup olmadığıdır. Somut olayımızda Bnin juhitsi.com alan adının maliki olmasında, kullanmasında herhangi bir hakkı ya da meşru menfaati olup olmadığını örnek kararlar ve UDRP kurallarınca incelemeye çalışacağım.
Juhitsu markasının tescilli bir marka olduğuna ve Bnin bu alan adını kullanmasının marka hakkı bakımından UDRP kurallarınca aynı veya iltibas yaratacak nitelikte benzer olduğunu belirtmiştik. Birçok WIPO kararında, şikayet edenin ilk şartı ispat etmesi halinde ikinci ve üçüncü şartı da rahatlıkla ispat ettiğini vurgulamakta fayda var. Zira bir marka ile aynı veya iltibas yaratacak nitelikteki benzer bir ismi kaydeden kişinin çoğu somut olayda bu alan adını kullanmakta hakkı, meşru menfaati olmamakta, alan adını kötüniyetle tescil edip kullandığı sonucuna varılmaktadır. Axaguvenlik.com, Axayazilim.com*, kararında jüri, AXAnın tescilli bir marka olduğunu, AXA kelimelerinin arkasına getirilen güvenlik ve yazılım kelimelerinin AXA markasıyla iltibas yaratacak nitelikte benzer olduğuna karar vermiştir. Bundan hareketle de şikayet edilenin alan adına sahip olmakta herhangi bir hakkı veya meşru menfaati olmadığını tespit edip, alan adının şikayet edene devrine karar vermiştir. Croatiaairlines.com** uyuşmazlığında da jüri, benzer gerekçelerle alan adının şikayetçiye devrine karar vermiştir.
Somut olayımızda da B, juhitsi.com alan adını tescil ettirmiş, içeriğine de sadece alan adının satılık olduğunu belirten bir ibare koymuştur. Bnin juhitsi.com alan adını kullanmakta bir hakkı veya meşru bir menfaati olup olmadığını incelerken Bnin bu hususta savunmalarına, alan adını niçin tescil ettiği konusundaki savunmalarına bakmalıyız. Fakat juhitsi.com uyuşmazlığında Bnin hem tescilli bir markanın alan adını tescil etmesi, hem de bu alan adının içeriğine satılıktır ibaresi koyması, Bnin alan adını kullanmakta bir hakkı veya meşru menfaati olmadığı sonucunu doğurmaktadır. Bnin bu hususta gTLD(ülkesel bazlı olmayan alan adları) alan adlarında ilk gelen alır ilkesinin geçerli olduğu savunmasını yapması halinde bile WIPO içtihatları, tescilli markalarla aynı veya iltibas yaratacak kadar benzer alan adlarının tescili halinde alan adının şikayet edene devrine karar vermektedir.
Jüri, ziraatbankasi.net**** uyuşmazlığında ise haklar veya meşru menfaatlerin ispatı konusunda ispat yükünün nasıl yer değiştirebileceği konusunda bir karar vermiştir. Şikayet eden Ziraat Bankası, şikayet dilekçesinde Ziraat Bankasının tescilli markaları olduğunu belirtmiş, jüri de alan adının aynı veya iltibas yaratacak nitelikte benzer olduğunu kabul etmiştir. Haklar ve meşru menfaat incelemesinde de UDRP kuralları gereği ispat yükünün şikayet edende olduğu fakat bazı hususların ileri sürülmesi durumunda ispat yükünün şikayet edilene geçtiğini vurgulamıştır. Jüri, şikayet eden Ziraat Bankasının tescilli bir markaya sahip olmasından hareketle ve şikayet edenin şikayet edilene markasını kullanmasıyla ilgili bir lisans vermediğini ileri sürmesiyle birlikte ispat yükünün şikayet edilene geçtiğini hüküm altına almıştır. Jüri, şikayet edilenin bu hususta yaptığı savunmalar yeterli görülmeyip, şikayet edilenin de alan adını iyiniyetle kullanıyor olduğunun kabul edilemeyeceğini tespit edip alan adının şikayetçiye devrine karar vermiştir.
* http://www.wipo.int/amc/en/domains/s...ase=D2014-0506
** http://www.wipo.int/amc/en/domains/d...2003-0455.html
*** http://www.wipo.int/amc/en/domains/s...ase=D2014-0527
Vogueturk.com ve vogueturkey.com* uyuşmazlıklarında da yine benzer şekilde alan adının şikayetçiye devrine karar verilmiştir. Jüri, Vogue markasının onlarca ülkede tescilli bir marka olmasından hareketle, Vogue markasının arkasına getirilen Turk ve Turkey ifadelerinin benzerliği ve iltibası ortadan kaldırmadığını tespit edip, ilk şartı şikayet edenin ispat ettiğine karar vermiştir. Haklar veya meşru menfaat hususunda ise şikayet edilenin Vogue kelimesini moda anlamında kullandığını ve bu sebeple tescil ettiğini ileri sürmesini şikayet edilenin markanın dünya çapında tanınır olduğunu bildiği konusunda bir ikrar niteliğinde saymıştır. Benzer playboyturkey.com** uyuşmazlığında da jüri, şikayet edilenin savunmasından hareketle Playboy markasının tanınırlığını bildiğini tespit edip, alan adının şikayetçiye devrine karar vermiştir. Lassa-lastikturk.com*** uyuşmazlığında da jüri Lassanın tescilli bir marka olduğunu, şikayet edenin markasını kullanmak konusunda şikayet edilene bir lisans vermediğinden hareketle alan adının şikayetçiye devrine karar vermiştir.
Olayımızda ise Bnin Juhitsu markasını kullanmak için bir lisansı olmadığından hareketle şikayet edenin, haklar ve meşru menfaatler hususunu da ispat ettiğini söyleyebiliriz. Zira Bnin Juhitsu.com alan adını marka tescilinin yapılmasından sonra kaydetmesi, alan adının içeriğine satılıktır ibaresi koyması ve markayı kullanmakla ilgili bir lisansı olmaması Bnin alan adını kullanmakta bir hakkı veya meşru menfaati olmadığı sonucuna ulaşmamızı sağlamaktadır.
c) Bnin böyle bir hak/meşru menfaati hangi durumlarda söz konusu olabilir ?
UDRP politikası gereği şikayet edenin, şikayet edilenin alan adı üzerinde herhangi bir hakkı veya meşru menfaati olmadığını ispat etmek zorundadır. Fakat WIPO içtihatlarında bu durumun kanıtlanması güç bir durum olduğu kabul edilip, şikayet edenin bir takım karineler ortaya koyarak ispat yükünü şikayet edilene devredebildiği kabul edilmektedir. Yukarıda değindiğimiz lassa-lastikturk.com uyuşmazlığında şikayet edenin Lassa markasının tescilli markaları olduğunu ve markalarının ülke çapında tanınırlığı olduğunu belirtmeleri üzerine ispat yükünün şikayet edilene geçtiği kabul edilmiştir. Somut olayımızda Bnin, alan adını kullanması konusunda bir hakkı veya meşru menfaati olduğunu ispatlaması için tescilli markayı kullanmak için bir lisansı, yetkisi veya izin belgesi olduğunu kanıtlaması veya ihtilaflı alan adını içeren herhangi bir marka veya ticari unvan veya ticari işletme adının sahibi olması gerekmektedir. Fakat WIPO şikayet edilene bu hususu ispatlama konusunda geniş bir yetki vermiştir. WIPO içtihatları, alan adı malikine birtakım savunma imkanları sunmaktadır ve bu hususlar sınırlı sayı ilkesine tabi değildir. Alan adı sahibi, bu hususta alan adına konu olan ismin tescilli markası olmamasına rağmen toplumda bu ad ile kabul görmüş olması, alan adının kullanımında haksız bir ticari kazanç sağlamayı planlamadığı, alan adını şikayet edenin haklarını ihlal edecek tarzda kullanmadığı hususlarını ileri sürebilir. Somut uyuşmazlığın şartlarına göre bu savunma yolları arttırılabilir. Şikayet edilenin bu durumda ispatlaması gereken husus, üstün hak sahibi olduğudur.
* http://www.wipo.int/amc/en/domains/s...ase=D2010-2238
** http://www.wipo.int/amc/en/domains/d...2007-0768.html
*** http://www.wipo.int/amc/en/domains/s...ase=D2014-0509
Yurbay.com uyuşmazlığında* şikayet eden Yurtbay Tuğla ve Toprak Sanayi Ticaret Anonim Şirketi / Yurtbay Seramik ve Ticaret Anonim Şirketi YURTBAY markasının tescilli bir markaları olduğunu ve markalarının ülke çapında tanınırlığı olduğu hususunu öne sürmüştür. Jüri, alan adının tescilli marka ile aynı veya iltibas yaratacak nitelikte benzer olduğunu kabul etmiştir. Haklar veya meşru menfaatler hususunun incelenmesinde ise şikayet edilen, alan adının Kerim Özgür YURTBAY adına alındığını, Yurtbayın soyismi olması sebebiyle meşru menfaati olduğunu ileri sürmüştür. Jüri bu hususta alan adının Kaya Zeren üzerine kayıtlı olduğunu tespit edip bu savunmayı kabul etmemiş, şikayet edilenin Yurtbay markasını kullanmak için bir lisansı, yetkisi veya izin belgesi olmadığını tespit edip şikayet edilenin Yurtbay.com alan adını kullanmak hususunda bir hakkı veya meşru menfaati olmadığı kararını vermiştir. Yurtbay.com uyuşmazlığı, şikayet edilenenin alan adını kullanım konusunda hakkı veya meşru menfaati olduğunu ispat etme konusunda geniş bir savunma imkanı olduğunu gözler önüne seren örnek bir olaydır.
Marlboroblack.com uyuşmazlığı** da haklar veya meşru menfaatlerin ispatında şikayet edilenin geniş bir savunma imkanı olduğunu gösteren kararlardan biridir. Marlboroblack.com uyuşmazlığında şikayet eden Philip Morris; Marlboro markasının dünyanın birçok ülkesinde tescilli bir marka olduğunu ileri sürmüş, jüri de alan adının, bir marka veya hizmet ile aynı veya iltibas yaratacak nitelikte benzer olması şartının ispat edildiğini karara bağlamıştır.
Haklar veya meşru menfaatler hususunda ise şikayet edilen savunmasında ilk dayanağını alan adını ilk gelen alır prensibinin geçerli olduğu üstüne kurmuştur. Jüri marlboroblack.com kararında değinmemiş olsa bile yerleşik WIPO içtihatına göre tescilli marka sahipleri, markalarıyla alakalı bütün alan adlarını tescil etmek zorunda değildir. Dolayısıyla bu savunmanın isabetli olmadığını söyleyebiliriz. Şikayet edilen, savunmasının ikinci dayanağını ise alan adını sigaranın zararlarını anlatmak ve bilinçlendirici bir site yapmak için tescil ettiğini ve siteyi açmak için bilgi topladığını ileri sürmüştür. Jüri, ihtilaflı alan adına sigaranın zararlarıyla ilgili bir internet sitesi kurulacağıyla ilgili hiçbir somut delil görmediği için iddiaları inandırıcı bulmamış, ayrıca şikayet edilenin markayı kullanmakla ilgili bir lisansı, yetkisi veya izin belgesi olmadığından hareketle şikayet edilenin alan adını kullanması konusunda herhangi bir hakkı veya meşru menfaati bulunmadığını karara bağlamıştır.
Paradurumu.com uyuşmazlığında**** ise jüri şikayet edilen para ve durumu kelimelerinin birleşiminden olan alan adının jenerik bir alan adı olduğunu ve marka hakkı sahibinin haklarını ihlal eden bir kullanım olmadığını ileri sürmüştür. Jüri savunmayı kabul ederek, şikayetin reddine karar vermiştir.
* http://www.wipo.int/amc/en/domains/s...ase=D2014-0137
** http://www.wipo.int/amc/en/domains/s...ase=D2011-1675
*** http://www.wipo.int/amc/en/domains/s...ase=D2013-2041
**** http://www.wipo.int/amc/en/domains/s...ase=D2013-1963
Finansbanksikayet.com uyuşmazlığında* ise şikayetçi, alan adını kullanmak konusunda meşru bir menfaati olduğunu, akbanksikayet.com ve isbanksikayet.com gibi aktif internet sitelerinin olduğunu, bankalar hakkında kullanıcıların şikayetlerini iletebileceği bir platform olduğunu ileri sürmüştür. Jüri, kararında alan adının içeriğinde şikayet edenin tescilli logosunun kullanılmasının, aktif bir internet sitesinin olmamasından ve alan adının kullanımının şikayet edenin marka hakkını ihlal ettiğinden hareketle alan adının şikayet edene devrine karar vermiştir. Fakat yine benzer bir uyuşmazlık olan akbankmagdurlari.com, akbankmagdurlari.net, antiakbank.com uyuşmazlığında** ise jüri akbankmagdurlari.com ve akbankmagdurlari.net için başvurunun reddi, antiakbank.com alan adı için ise transfer kararı vermiştir. Jüri değerlendirmesinde, alan adı malikine ulaşılabilir olmasını, akbankmagdurlari.com, akbankmagdurlari.net alan adlarının banka tüketicilerinin şikayetlerini iletebileceği bir platform kurmak amacıyla tescil edildiği savunmasının inandırıcı olduğunu kabul edip şikayetin reddine karar vermiştir.
Jüri, başvurunun reddi kararını verirken ayrıca alan adlarının dürüstlük kuralı çerçevesinde tescil edildiğini ve temel haklarımızdan biri olan eleştiri hakkını kullanmak amacıyla tescil edildiği sonucuna varmıştır. Antiakbank.com alan adı hakkında verdiği transfer kararında ise jüri, anti kelimesinde tüketici şikayetlerinin ve değerlendirmelerinin yer alacağı yönünde bir amaç bulamadığını dayanak göstermiştir. Ayrıca jüri, şikayet edenin alan adlarının içeriğinin boş olmasının kötüniyetli kullanım olması iddiasını ise, bankanın hukuki yaptırım tehdidinden dolayı bir çekince oluştuğunu kabul edip, makul bir hareket olarak görmüştür.
3)Sonuç ve Değerlendirme
Çalışmanın genelinde alan adlarının teknik ve hukuki bağlamda tanımını yapmaya, alan adlarının ulusal ve uluslararası bağlamda nasıl korunacağını açıklamaya çalıştım. Alan adlarının mülkiyetinin ancak ICANNın yetkilendirdiği kurumlarca verebileceği bir kararla el değiştirebileceğini, ulusal mahkemelerin alan adları ile ilgili sadece, internet sitesine erişimin engellenmesi suretiyle sınırlı müdahale edebileceğini, Türkiyeninde ICANNin yetkisini kabul eden ülkeler arasında olup, yetkilerini kabul ettiğini belirttim.
Türkiye ile ilgili bugüne gelene kadar WIPOda görülmüş 517 dosya görünmektedir. Seneler ilerledikçe alan adı uyuşmazlıklarıyla ilgili uluslararası çözüm mekanizmalarının tanınırlığı artmakta, ülkemizden de başvurular artmaktadır.
UDRP kuralları eşliğinde düzenlenen alan adları hukuku sadece ülkemizde değil dünyada da gelişmekte olan bir hukuk dalıdır. Uyuşmazlıkların geneli de alan adları tacirleriyle, firmalar arasında olmaktadır. Bu bağlamda şikayet edenlere, uyuşmazlıklarını ICANN önüne taşımadan önce, alan adı malikiyle anlaşma suretiyle alan adını mülkiyetlerine geçirmeye çalışmalarını tavsiye etmekteyim.
** http://www.wipo.int/amc/en/domains/s...ase=D2013-1963
*** http://www.wipo.int/amc/en/domains/s...ase=D2011-1411
ICANNin yetkilendirdiği uyuşmazlık çözüm kurumları birçok uyuşmazlık çözüm mekanizmasına göre hızlı bir çözüm yolu gibi görünse bile yine de çözüm süreci birçok durumda uzayabilmektedir. Zira; bazı durumlarda şikayet edenin ihtilaflı alan adına bir an önce sahip olması gerekebilir. Bu da alan adı tacirleriyle pazarlık sürecinde alan adının değerini belirleyebilen, transfer sürecinde kullanılacak teknik detayları bilen hukukçulara ihtiyaç doğurmaktadır.
Av. F. Alptuğ MEMİŞOĞULLARI - 03-02-2015, 10:59:09Üyeliği durdurulduTeşekkür ederim Ajiba, bu konuda R10'dan çok fazla ihtilaf çıkıyor. Umarım bir nebze de olsa faydalanan olmuştur.Ajiba adlı üyeden alıntı: mesajı görüntüle
- 03-02-2015, 13:07:54Gönül isterdi ki; keşke bu yazınızı 8 sene önce görse idim.. Türkiyedeki en önemli marka davalarından birini yaşadığım süreç içinde işbilmez, şeref yoksunu, bazı basiretsiz avukatların mağduru olmazdım belki de..Mesut adlı üyeden alıntı: mesajı görüntüle
Bir kaç milyar dolarlık bir grubun avukat ordusuna karşı olabilmeyi göze alırsanız sizinle görüşmekten mutlu olurum. Saygılar, iyi çalışmalar. - 30-03-2015, 03:16:12Güzel Paylaşım, Tahkim uygulayarak marka haklarına istinaden bir çok domain geri alınabilir
klavyenize sağlık.