Web sunucu yazılımlarını hepimiz biliyoruz, özellikle doğru bir web sunucusu yazılımı seçmek sıradan bir hosta bakış açısını değiştirebiliyor.

Kısa ve öz bir şekilde hızlıca farklarını, özellikleri öğrenelim ayrıca avantajları ve dezavantajlarına da değinelim.

1. Nginx
Önceden yeni havalı bir teknoloji olmasına rağmen günümüzde eskiden apache'ye nasıl bakılıyorsa benzer bir hale gelmiş ve eski görülmeye başlamıştır, yazılım tasarımı olarak yaşını oldukça belli etmektedir.
Nginx configlerini yazmak oldukça uğraştırıcıdır, yaz ve bitir şeklinde işlemez sürekli değişim halindedir.
Plugin apisinin belgelemesi iyi değildir, pluginler C dili ile yazılır ve pluginleri derlemesi bir hayli zordur.
Kendi başına çok temeldir bu sebepten ötürü WAF geliştirenler tarafından sıklıkla kullanılır.

Nginx reverse proxy ve dosya servis etmek için doğru bir tercihtir ancak php konusunda geride kalmıştır ve phpye özel ayarlar mevcut değildir.
Apache .htaccess uyumluluğu bulunmamaktadır.

Tercih nedeni: Ücretsiz olması, küçük hosting takımları için kolay olması
Büyükler neden artık tercih etmiyor: Büyük hosting takımları için aşırı karmaşıklaşması ve kurumsal yazılım desteğinin daha önemli olması

2. Openresty
Nginx tabanlıdır.
Nginx'le aynı özelliklere sahiptir ancak nginx'in lua destekleyen bir versiyonudur.
Orjinal nginx ekibi tarafından geliştirilmez.
Cloudflare'nin eskiden kullandığı web server yazılımıdır, WAF'lar ve gelişmiş güvenlik sistemleri için uygun olsa da performans olarak Lua C modülleri kadar hızlı olamadığı için artık WAF'larda tercih edilmemektedir, küçük ve orta büyüklükte hostlarda tercih edilmektedir.

3. Litespeed

Litespeed ve OpenLitespeed olarak ikiye ayrılır.
OpenLitespeed özellik olarak oldukça zayıftır ve bazı konularda nginxten bile kötüdür.
Litespeed ise PHP ekosisteminin rol model aldığı web sunucusudur.
Önceden herkes apache'yi rol model alırken günümüzde Litespeed rol model alınır.
Litespeed'in özellike caching özelliği PHP'nin en büyük performans sorunlarından birini çözmektedir.
Apache .htaccess uyumluluğu vardır
OpenLitespeed ile karıştırılmamalıdır.
OpenLitespeed ücretsiz ve açık kaynaklıdır, Litespeed lisanslıdır.

OpenLitespeed'i sunucularında kullanan hostlar genelde iyi hostlar olmazlar.
Litespeed görürseniz olması gereken kalitede olduklarını görürsünüz.

Oyun dışı kalanlar
Zeus
Apache
PHP IIS

reverse proxy odaklı web sunucularını yazmadım, kapsam dışılar