Make Use Of: Android'de bir bağlantıya dokunduğumda gerçekleşen süreci değiştirdim; artık eski yönteme dönmek için hiçbir nedenim kalmadı.


Bir bağlantıya dokunmak genellikle otomatik gerçekleşen bir eylemdir. Bir bültende veya grup sohbetinde ilginç bir şey görürüm, dokunurum ve sayfa açılır. Ancak arka planda neler olup bittiğini, yani fark edilmeyen takip parametrelerini ve yönlendirmeleri neredeyse hiç görmem. Kısa bağlantılar bile, siz onları açana kadar nereye yönlendirdiklerini gizler.



Bir ağ izleme aracı, bazı uygulamaların ne kadar çok bağlantı kurduğunu gösterene dek, bir bağlantıya dokunduğumda arka planda neler yaşandığı üzerine pek kafa yormamıştım. Bu durum, bültenlerden, grup sohbetlerinden veya diğer uygulamalardaki rastgele tıklamalardan açtığım bağlantıları merak etmeme yol açtı.


URLCheck'i varsayılan tarayıcım yapmak


Chrome hâlâ bağlantıları açmaya devam ediyor, ancak artık ilk söz hakkı onda değil.














URLCheck, bir bağlantıyı hangi tarayıcıyla açacağımı seçmeden önce onu incelememe ve temizlememe olanak tanıyan, açık kaynaklı bir Android uygulaması. Kurulumdan sonra benden onu varsayılan tarayıcım olarak ayarlamamı istedi; böylece dokunduğum bağlantılar ile tarayıcı arasında bir "kapı bekçisi" görevi görmeye başladı. Uygulamanın eğitim bölümünde, ben izin vermediğim sürece hiçbir şeyi değiştirmeyeceği veya internete bağlanmayacağı belirtiliyor; yani siz bir düğmeye basana kadar hiçbir şey kendiliğinden gerçekleşmiyor.

Uygulama; bir web adresini alan adı, yol parçaları, sorgu parametreleri ve parçalara (fragment) ayırıyor. Turuncu etiketler, değiştirilmesi önerilen kısımları işaret ediyor; "Uygula" (Apply) seçeneğiyle de bu değişiklikleri gerçekleştirebiliyorsunuz. "Durumu kontrol et" (Check status) özelliği, bağlantının yönlendirmelerini takip ederek nihai varış noktasını gösteriyor; "Kısaltmayı kaldır" (Unshort) işlevi ise kısa bağlantıları, ücretsiz "unshorten.me" hizmeti aracılığıyla orijinal uzun hallerine dönüştürüyor.

Tarayıcı seçici arayüzü, telefonumdaki seçenekler arasından bağlantıyı hangi tarayıcıyla açacağımı belirlememi sağlıyor. Hatta bağlantıyı doğrudan gizli sekmede açabiliyorum; bu da beni bağlantıyı önce normal sekmede açıp kopyaladıktan sonra gizli sekmede tekrar yapıştırma zahmetinden kurtarıyor.


Bazı bağlantıların arkasında beklediğimden çok daha fazlası varmış.


Ekranda görünen adres, hikâyenin tamamı değilmiş.
















Gelen kutum bültenlerle dolu; ayrıca insanların her gün bağlantılar paylaştığı birkaç sohbet grubunda da yer alıyorum. Eskiden, beni gitmek istediğim yere ulaştırdığı sürece, bağlantının kendisine hiç dikkat etmeden, sadece etrafındaki mesaja odaklanarak tıklayıp geçerdim.

URLCheck, bu bağlantılardan bazılarının ardında neler olduğunu gözler önüne serdi. Örneğin, bir Reddit özet bağlantısı; bir takip adresi ile "ref_campaign" ve "utm_content" gibi parametreler içeriyordu.

Mindrift hakkındaki bir grup sohbeti bağlantısı, Mandrill’in takip sistemi üzerinden bir kampanya sayfasına yönlendirilirken; bir bülten bağlantısı ise Google’ın yönlendirme mekanizması ve başka takip adresleri üzerinden geçiyordu.

Bunlar kötü niyetli olmasalar da, dijital davranışlarımı aktif bir şekilde izliyorlar. Uygulamalarım üzerinden tıkladığım bağlantıların her birinde en az bir tür takip mekanizması bulunması gerçekten şaşırtıcıydı.

Pazarlama amaçlı bağlantıların genellikle takip sunucuları üzerinden geçtiğini biliyorum; ancak bağlantıları açmadan önce bu fazladan unsurları görmek beni daha temkinli olmaya itti.


Yalnızca işaretlediklerini temizliyor


Geri kalanını ise bağlantıları bozarak öğrendim.

Denediğim ilk bağlantı, bültenlerimden birinde yer alıyordu. Bağlantı, Google yönlendirmesiyle sarmalanmıştı ve URLCheck bunu turuncu renkli “zorunlu yönlendirme bulundu” etiketiyle işaretledi. “Uygula” (Apply) düğmesine bastığımda etiket yeşile döndü, Gmail yönlendirme sarmalı kayboldu ve bağlantı, beklediğim oturum açma sayfasına yönlendi.

Ardından bir YouTube bağlantısı denedim. Gmail bu bağlantıyı kendi yönlendirme mekanizmasıyla sarmalamıştı; URLCheck ise hem bu sarmalı hem de bağlantıdaki üç parametreyi işaretledi. “Uygula” düğmesine bastıktan sonra URLCheck; utm_source, utm_medium ve fbclid parametrelerini kaldırdı ve video açıldı. Ayrıca makeuseof.com adresine giden ve Gmail tarafından ikinci kez sarmalanmış bir Google yönlendirmesini de denedim; bu durumda, yalnızca asıl adresi bırakabilmek için “Uygula” düğmesine iki kez tıklamam gerekti ve sonuçta ana sayfa normal bir şekilde açıldı.

Sorunlar, bağlantı parçalarını “X” düğmelerini kullanarak bizzat silmeye başladığımda ortaya çıktı. URLCheck, her bir yol parçası ve sorgu parametresinin yanına bir silme düğmesi yerleştiriyor; böylece bağlantı kısımlarını manuel olarak kaldırabiliyorsunuz. Otomatik kuralların gözden kaçırdığı takip dizilerini bu şekilde temizleyebileceğimi varsaymıştım. Ancak bağlantıdaki bazı kısımlar doğrudan sayfaya işaret ederken, diğerleri yalnızca tıklamayı kaydetmeye yarıyordu ve dışarıdan bakıldığında hangisinin ne işe yaradığını anlamak mümkün değildi.

Bu varsayımım, bazı bağlantıların bozulmasına yol açtı. En kafa karıştırıcı sonuç, bir “Top One Futures” bağlantısında yaşandı; parametresini ve ardından yolunun bir kısmını sildiğimde, ulaşmak istediğim sayfa yerine bir ActiveCampaign oturum açma sayfasına yönlendirildim. Sekmeyi kapatıp URLCheck’e geri döndüm ve bu kez sadece “Uygula” düğmesine bastım; bağlantı, doğrudan Top One Futures’ın ana teklif sayfasına açıldı.

Diğer manuel düzenlemeler de bağlantıların bozulmasına neden oldu. Bir grup sohbeti bağlantısı, yolunun son kısmının silinmesine dayanabildi ancak iki parça daha sildiğimde Mandrill üzerinden bir 404 hata sayfasıyla karşılaştım. Bir Reddit özet bağlantısı, hiçbir değişiklik yapmadığımda doğru gönderiye yönlendiriyordu; ancak bir parametreyi sildiğimde, beni ilgili gönderi yerine ana akış sayfasına yönlendirdi.


Fazladan bir dokunuşa değer


Eski yöntem daha hızlıydı, bunu kabul ediyorum. Dokunduğum her bağlantıya bir adım daha eklemek süreci yavaşlatıyor ve biraz can sıkıcı olabiliyor; özellikle de herhangi bir uyarı veya işaretleme söz konusu değilse. Adresi kontrol ediyorum, önerilen değişiklikleri uyguluyorum ve doğrudan sayfaya gitmek yerine bir tarayıcı seçiyorum.

Üstelik bu, her derde deva bir çözüm de değil. Bir bültendeki bağlantı, "Uygula" (Apply) işleminden sonra bile gönderenin kendi takip adresini taşımaya devam etti; yani gönderen kişi tıklamamı hâlâ kaydediyor olabilir. "Unshort" aracı, kısaltılmış bir YouTube bağlantısını orijinal haline getirdi ancak denediğim başka bir takip bağlantısında işe yaramadı. Ayrıca URLCheck, bir sitenin güvenli olduğunu da garanti etmiyor.

Yine de birkaç gün kullandıktan sonra, URLCheck'i varsayılan bağlantı açıcım olarak tutmaya karar verdim; çünkü bir bağlantıyı her açtığımda bu kontrolü yapma imkânını kaybetmek istemiyorum. Bir URL'yi incelemek için harcanan o birkaç saniyelik ekstra süre; gelen kutumdaki, grup sohbetlerindeki ve ilk bakışta ne olduğunu anlayamadığım diğer tüm bağlantılar için ödenmesi gereken makul bir bedel gibi görünüyor.


Kaynak: I changed what happens when I tap a link on Android and there's no reason to do it the old way anymore - Isaac Akinleye / Make use Of

.