Kader Kavramı ve Kaderin Değişkenliği.

Sadaka ve zekat ömrü kesinlikle uzatmaz. Bu hurafedir. Zaman bellidir erkene alınmaz oyalanip geç kalinmaz.
Kanıt isteyenler için: 16-61, 7-34 ve 71-4.

Biliyorum hocam haşa onu sorgulamıyorum, kaderimiz yazılı, Allah'u teala kaderimizi biliyor. Biz seçimlerimizin sonucunda bilinen kader üzerinden ilerliyoruz.
İslam tarihi ve dinler tarihi dersi aldım ve dini bilgilerim de mevcut. Benim merak ettiğim başkalarının kaderimize bu denli etkili olmaları üzerinden nasıl değerlendirebiliriz.

Örnek vereyim; Ben Ankarada okumak istiyordum, zorlamayla Çankırıda okudum diyelim. Zorlayanların kader üzerindeki etkisini nasıl değerlendirebiliriz?
Bunun için o kişileri suçlayabilirmiyiz? Yoksa yine kendi seçimimizmi oluyor ?

Kader ile ilgili bazı hadisler insanı dinden çıkarır. Bu hadislerin uydurma olduğuna eminim. Çünkü çok tehlikeli başka hadisler de var.

Allah'ın ilmi ezeli ve ebedidir. Kaderin her nev'ini kapsar ancak insanı mecbur bırakmaz.

Kulağa "ütopik" geliyor değil mi? "Nasıl oluyor böyle bir şey, hem her şeyi biliyor, hem de bana "zorlayıcı" bir kader yazmamış oluyor" diyeceksiniz / diyecekler / diyorlar...

En basit örneğiyle, bir bilgisayar oyununda; oyuncunun tercih edebileceği onlarca farklı seçeneği / yolu / yöntemi vardır.

Tercih ettiği yola / yönteme / seçeneğe göre de oyun şekillenir. Bununla birlikte oyunun "yazılımı" yani doğası gereği bazı kurallar baştan bellidir, dışına çıkılamaz.

Oyunda dahi sizin tercih edebileceğiniz onlarca farklı seçenek var ise, ancak nihayetinde varılacak sonuç oyunu geliştiren tarafından biliniyorsa:

Ezeli ve ebedi ilim sahibi olan, Kadir-i Mutlak Yaratıcı'nın; gücü ve kudreti elbette bir oyun geliştiricisininkine nazaran trilyonlarca kat fazladır. (İman sahipleri için)

https://www.youtube.com/watch?v=cR9ztEbOU28

İntihar eden kaderinde olduğu için mi intihar ediyor?

dua akderi değiştirir ama kaderinşn değişmeside bir kader oluyor sonuçta. kaplumbağayı ters çevirdin araba çarptı buda kader ama sana vebali yok.kaza çünkü.
sen diyelim askersin görev esnasında silahını temizliyorsun,çatışmaya gideceksin. o esnada yanlışlıkla arkadaşını vurdun silahı temizlerken. senin vebalin gram kadar yok. kaza çünkü.ama buda kaderinin bir parçası oluyor.

Çok güzel yazmışsınız hocam, Allah razı olsun. Bir şey daha soracağım, oyun üzerinden ilerleyeceğim sorumda.
Mesela Cs:Go'dan örnek vereyim. İyi bir takım geldi oyunu kazandık diyelim, bu oyunda çok kötü oynadınız ama kazandınız. (Kötü takımda gelse kazanacaktınız.)
2. oyunda ise çok kötü bir takım geldi, çok iyi oynadığınız halde kaybettiniz. (İyi takımda gelse kaybedecektiniz).
Şüphesiz Allah sonuçların hepsini biliyor o bağlamda sormuyorum. Başkalarının kaderimiz üzerindeki etkileri bağlamında, sonuç değişiyormu değişmiyormu hocam?
Burada kaderimizi yine kendimizmi belirlemiş oluyoruz yoksa, kaderimizi başkalarımı belirlemiş oluyorlar ?

Öncelikle teşekkür ederim, Allah sizden de razı olsun...

Sorduğunuz soru her daim benim de aklımı kurcalar ve kendimce üzerine tefekkür ederim.

Afganistan'da doğmuş ve kendisini içerisinde bulduğu koşullardan dolayı suça sürüklenmiş kişi ile İsviçre'nin Alplerinde dünyaya gelmiş ve mükemmele yakın koşullarda hayat sürmüş ve bu sayede -aslında suç işlemeye meyilli dahi olsa- kişiliğinin bu tarafının öne çıkmasına uygun ortam oluşmamış kişinin karşılaştırması...

Bu noktada kim suçlu kim masum... Sadece doğdukları yerleri ya da dünyaya geldikleri aileleri değiştirdiğimizde masumken suçlu ya da suçluyken masum olabilecek milyonlarca insan bu dünyada yaşamış ve göçüp gitmiştir mutlaka... Belki de milyarlarca...

Verdiğiniz CS:GO örneğinden hareketle; bir takımda istatistikleri harika bir oyuncu var, tek başına bir kaç kişiyle mücadele edebiliyor ancak takım arkadaşları kötü oynuyor. Diğer takımda da herkes ortalamanın altında ya da vasat bir performans sergiliyor ama herkes birbirine yakın düzeyde performans verdiği için o takım kazanıyor. Diğer takımın mükemmel oyuncusu, içerisinde bulunduğu takımdan, koşullardan dolayı "kaybetmiş" sayılıyor...

Bir diğer örnek... Eli ayağı sağlam, herhangi bir bedensel engeli olmayan kişi bir nebze harama bulaşıyor her gün. Ayakları olmayan kişi ise aslında yürüyebilse belki ayaklarıyla her gün harama giden kişiden daha fazla bulaşacak harama ancak gidemiyor. Koşulları el vermiyor...

Örnekler uzar gider... Bu içerisinden çıkılması mümkün olmayan bir keşmekeş gibi görülebilir. Hele de "insan yapımı" adalet sistemlerinde...

Ancak bir oyunda dahi kötü takımın iyi elemanı sivrilebiliyorsa ve Rabb'in büyük "yazılımının" yanında denizde damla hükmünde olamayacak oyun yazılımı dahi aslında o oyuncunun hak ettiğinden daha başarısız göründüğünü tespit edebiliyorsa... 1400 yıl önce güçlünün güçsüzü ezmesinin önünde hiç bir engel olmayan, günümüz normlarındaki "insan haklarına" dair hiç bir emarenin bulunmadığı topluma / toplumlara;

" Ey iman edenler! Allah için hakkı ayakta tutan, adaletle şahitlik eden kimseler olunuz. Bir topluluğa duyduğunuz kin, sizi adil davranmamaya itmesin. Adaletli olunuz; bu takvanın ta kendisidir. Allah'a isyandan sakınınız. Allah yapmakta olduklarınızdan haberdardır. " (Maide 8)

" Ey iman edenler! Kendiniz, anne-babanız, yakınlarınız aleyhine de olsa, zengin veya fakir de olsalar, adaleti dimdik ayakta tutarak Allah için tanıklık edenler olun. Allah, ikisine de sizden daha yakındır. O halde, nefsinizin arzusuna uyarak adaletten sapmayın. Eğer sözünüzü eğip büker yahut çekimser kalırsanız, Allah, yapmakta olduklarınızdan haberdardır. " (Nisa 135)

" Kim zerre miktarı bir hayır işlerse, onun mükâfatını görecek ve kim de zerre kadar kötülük yapmışsa, onun karşılığını görecektir " (Zilzal 7-8)

diyen Yaradan'ın insanı bütün koşulları ile değerlendireceğine ve ona göre yargılayacağına olan inancım tam. Zira Allah Kaf Suresi 16. Ayette de;

" Ve andolsun ki biz insanı yarattık ve nefsi, onu ne gibi vesveselere düşürür, biliriz ve biz, ona, şah damarından daha yakınız. " buyuruyor.

Velhasıl-ı kelam; kainatın "işletim sistemi" Levh-i Mahfuz'un insan ve dahi bütün yaradılana dair en ince ayrıntıya sahip olduğunu düşünüyorum

Adalet mekanizmasının da öte tarafta zerre miktarı tartacak şekilde kurulacağına iman ediyorum.