Doğu neden gelişmemistir?

Doğu gelişirse, para görürse, eğitim alırsa ne olur, kimin hoşuna gitmez?

1300 yilindan beri baskentler batıdadır. Cumhuriyet daha dun kuruldu. Ve PKK meselesi dogrudan etken degil.
Cok daha eskiye gidin.

Çok sebebi var.
Bir defa bir nevi istanbul türkiyeyi temsil ediyor o yüzden tüm yatırımlar istanbula yapılıyor.
İstanbula yakın il yada turizm odaklı iller gelişimi az çok oluyor.

Doğu hem istanbuldan uzak hemde bölge sıkıntılı. Devletin temel ihtiyaçlar ( yol , okul gibi ) dışında yatırım yapacağını zannetmiyorum.

Doğu gelişmemiştir çünkü sarp bir arazidir. Bu tarz bölgelerde ulaşım ve iletişim sınırlıdır, altyapı kurma maliyetleri gelişmekte olan ülkelerin kaldıramayacağı kadar yüksektir. Ulaşımın zor olduğu bölgelerde sanayi gelişmez. Sanayi ürünleri limanlar ya da ana ulaşım yollarının interlandında üretilir çünkü limana olan uzaklık ekstra maliyet çıkarır. O yüzden Türkiye de sanayi ege ve marmara limanlarının çevresinde gelişmiştir. Üstelik doğu ve güneydoğu sınır ticareti de sınır komşularımızın istikrarsızlığı yüzünden mümkün değildir. Mesela benim ömrümde büyük bir iran ırak savaşı, 2 körfez savaşı, pkk terörü ve suriye içsavaşı yaşandı. Devlet bu şehirlere teşvikler veriyor ama yine de fabrikalar bu bölgeye açılmıyor. Terörün devam ettiği, ekstra nakliye masrafımolan, hammadde ve enerjiye ulaşımı yakın olmayan bölgeye kimse para yatırmıyor.
Zenginleşen doğulular bile yatırımlarını batı şehirlerine yaparken devletin kasıtlı şekilde doğuyu geri bıraktığını iddia edenler var. Oysa doğunun gelişememesinin nedeni ulaşım maliyetlerinin yüksek olması, güvenlik problemlerinin devam etmesi ve yakındaki sınır devletler ile legal ticaretin sıkıntılı olması yüzündendir. Devletin bu bölgeye yapacağı altyapı yatırımlarının geri dönüşümü çok düşük olacaktır. İsviçre gibi çok yüksek katma değer üretebilen bir ülke değiliz o yüzden sarp araziye yatırılan paranın karşılığını alamayız. Bunun halkın eğitimi ile alakası yok. Ya da kasıtlı devlet politikası değil. Coğrafyanın kaderi. Osmanlı bile siirte kayseriye ankaraya bakmamış. Yüzünü Balkanlara dönmüş çünkü orada ulaşım daha kolay, ticaret daha fazla topraklar daha verimli. Balkanlar elimizde olsaydı en gelişmiş bölgemiz marmara ege değil balkanlar olurdu.

İmkanlar var, evet ciddi fakirlik yaşayanlar da var ama sırf şu aşiretlerin malvarlığına bakalım. Fabrika kur, işveren ol ne bileyim, çocuk okut.
Yatırım yapılınca da yakılıp yıkılmayacak ama. Neyse, uzun hikayeler bunlar.