2020 yılı asgari ücret tespit çalışmaları başladı. Bu hafta Asgari Ücret Tespit Komisyonu toplanacak. Bu toplantı öncesi emek örgütleri taleplerini açıklıyor. Asgari ücret nüfusun çok geniş bir bölümünü etkiliyor. Türkiyede asgari ücretler çalışan 10 milyon işçi bulunurken, asgari ücret yalnızca bu 10 milyon çalışanı değil işçilerin ailelerini, çalışma ve yaşam koşullarını, bütün ücretleri ve işsizlik ödeneklerini, emekli aylıklarını belirliyor.
DİSK yönetim Kurulu adına Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlunun 2020 asgari ücreti ile ilgili basın açıklaması gerçekleştirdi. 2020 asgari ücreti krizin etkilerinin derinden yaşandığı koşullarda, işsizliğin arttığı, alım gücünün düştüğü, gelir dağılımın bozulduğu koşullarda saptandığının altını çizen Çerkezoğlu, Asgari ücret ülkemizde giderek ortalama ücrete dönüşmektedir ifadelerini kullandı.
DİSK asgari ücret talebini en az net 3 bin 200 TL olarak açıkladı. DİSKin asgari ücret belirlenmesinde kullandığı esaslardan birincisi asgari ücretin asgari geçim ücreti olması. Burada yoksulluk sınırı dikkate alan DİSK, milli gelir hesabını da hesaba katarak asgari ücret talebini en az net 3 bin 200 TL olarak belirledi.
Türk-İş 2020 için asgari ücret teklifin 2 bin 578 lira olarak açıklamıştı.
Asgari Ücret Tespit Komisyonu yapı itibariyle demokratik değil
Çerkezoğlu aynı zamanda Asgari Ücret Tespit Komisyonunun demokratik olmadığının altını çizdi. Komisyonda hükümet, işveren ve işçi temsilcisi olarak 5er kişi yer alırken en fazla üyeye sahip işçi sendikası ve işveren örgütleri tarafından saptanıyor. DİSK ve diğer konfederasyonlar asgari ücretin belirlenmesi sürecinde yer alamıyor.
1.8 Milyon işçi asgari ücrete bile erişemiyor
TÜİK verilerine göre asgari ücretin altında ücret alanların sayısı 1 milyon 800 bin, asgari ücret alanların sayısı 5 milyon civarında olmak üzere toplamda 6,8 milyon.
Öte yandan Türkiye, Avrupa ülkeleri içinde en düşük asgari ücrete sahip 4. ülke. Daha düşük asgari ücrete sahip ülkeler Sırbistan, Bulgaristan ve Arnavutluktur. 2009da Avrupada Türkiyeden düşük asgari ücretli 13 ülke varken, 2019da sadece 3 ülke bulunuyor.
Asgari ücret maliyetinin yarısı vergi kesintiye gidiyor
Asgari ücretten yapılan vergi ve diğer kesintilere vurgu yapan Çerkezoğlu, Asgari ücretin görünen-görünmeyen, dolaylı-dolaysız kesintilerini dikkate aldığımızda işçinin eline asgari ücretin sadece yüzde 49unun net gelir olarak geçtiği görülmektedir dedi. Asgari ücretin yüzde 51inin vergi ve kesintilere gittiğinin altını çizen Çerkezoğlu, asgari ücretin yıllık olarak hesaplanması ve tümüyle vergi dışı bırakılması talebini dillendirdi.
2020 asgari ücretine dair DİSKin talepleri şöyle:
- Asgari ücret hesabında uluslararası standartlara uyulmalı ve işçinin ailesi de dikkate alınmalıdır.
- Asgari ücret toplu pazarlık yoluyla hesaplanmalıdır.
- Asgari ücret tespitine ilişkin 131 Sayılı ILO Sözleşmesi onaylanmalı, Avrupa Sosyal Şartına asgari ücretle ilgili konan çekince kaldırılmalıdır.
- Asgari ücret tespit komisyonunda kadın temsili sağlanmalıdır.
- TÜİK hesabı asgari ücret saptanmasında alt sınır olmalıdır.
- Asgari ücret net ve AGİ hariç hesaplanmalıdır.
- Bütün işçi ve memurlar için tek asgari ücret saptanmalıdır.
- Asgari ücret geçim ücreti olmalıdır.
- Yeniden değerleme artış oranından daha az asgari ücret artışı olamaz.
- Asgari ücret artışında hedeflenen enflasyon oranları esas alınamaz.
- Asgari ücret tespitinde geçim koşulları ve milli gelir artışı dikkate alınmalıdır.
- Asgari ücret yıllık olarak hesaplanmalı, tümüyle vergi dışı bırakılmalıdır.
- Asgari ücretin tespitinde bütün işçi konfederasyonlarına katılım hakkı sağlanmalı, Asgari Ücret ulusal ölçekli bir toplu pazarlıkla belirlenmeli ve uyuşmazlık durumunda grev hakkını da içermelidir.
