Maliyet falan tamamen hikaye iş ponzi sistemine dönmüş. En son birilerinin elinde patlar. Ponzi sisteminde olduğu gibi işin içine bulaşan başkasını da sokmak istiyor. İki kesimin davranışlarını karşılaştırın zerre fark yok.
Yurt dışında satılan evlerin fiyatlarına, kira fiyatlarına bakın birde ülkedeki dairelere ve fiyatlarına. Akşam ne olacağı belli olmayan bir ülkede Şirinevler'de bir daireye 3 milyon istiyorlar. Şirinevler'in nasıl bir yer olduğunu bilen bilir.
İşin ponzi olduğu kesin. Ama maliyet kısmı hikaye değil.
Hükümet elinden gelen tüm güçle ekonomiyi batırmak için piyasa kurallarına aykırı oyun oynuyor.
Hükümetin yaptıkları bir futbol maçında gol atamıyoruz diye defanstan 3 oyuncu alıp hücuma koyup 5 kişi ile hücum edip 1 kişi ile defans yapmak gibi.
Ve bugün attığımız her 1 gola kaşı 5 gol yiyoruz ve iktidar diyor ki bakın gol rekoru kırıyoruz hiç bu kadar gol atmamıştık evet ama hiç bu kadar gol de yememiştik.
Çin modeli diye kaktırılan ama aslında karşılıksız para basıp piyasaya düşük faiz ile kredi verilmesi olan sistemle piyasada lira bollaştı değeri düştü.
Faizler gerçek değerinin altına çekilince Türk Lirası değer kaybediyor ve insanlar lirada kalmak yerine ev araba almayı yatırım aracı olarak görüyor.
Salgın dönemi yüzünden inşaatlar yavaşlayıp üzerine maliyetler de fırlayınca arz aşırı düştü.
Arzın düşmesine müteakip dövize sıkışan hükümet gayrimenkul alanlara vatandaşlık dağıtıp ekstra talep yarattı.
Şu anda bu ponzi sistemi devam ediyor.
Ne zamana kadar devam eder?
Faizler yükselip piyasada para azalırsa, kredi dağıtımı yavaşlarsa ve yabancılara gayrimenkul karşılığı vatandaşlık verilmesi durdurulursa bu evlerin fiyatları ciddi şekilde düşer.
Ama şu anda arz talep dengesinde düşük arza karşı yüksek talep devam ediyor.
Ne zaman talep daralıp arz da yükselmeye başlar o zaman bugün ev alıp ponzi sisteminden zamanında çıkmayanlar çok pahalı bir maliyete katlanmış olacaklar.
Fiyatları lira üzerinden düşünmeyin. Mesela bugün 3 milyon lira yaklaşık 200 bin dolara ev alanlar ödemeler dengesi krizine girersek ya da 2023 te iktidar değişirse o evi 150 bin dolara zor satarlar.