MÜLAKAT ÖNCESİ

Mülakat, işverenlerin işe alma kararı vermeden önce bilmeleri gereken üç şeyi öğrenmelerine yardımcı olur;
• işi yapabilecek kapasiteniz var mı? gerekli yetenek ve becerilere sahip misiniz ya da kolay öğrenir misiniz?
• işi yapmaya hevesli misiniz? İşi iyi yapma sorumluluğunu alacak mısınız, gerektiğinde yardım isteyebilecek ve teslim tarihine işi yetiştirmek için gerekli çabayı gösterecek misiniz? Ya da mazeretlere mi sığınacaksınız?
• diğer insanların birlikte çalışmaktan hoşlanacağı bir insan mısınız? Grup çalışmalarına katılacak ve şirket kültürüne kolayca uyum sağlayacak mısınız? Memnun mu yoksa şikayetçi mi olacaksınız? Şirkete kazandıracak mısınız yoksa yiyecek misiniz?
Özgeçmişler, ikinci ve üçüncü sorulara bazı cevaplar verebilir fakat birinci soruya cevap vermek konusunda tek başına yeterli değildirler. Mülakat süreci, işte bu boşlukları doldurmak amacıyla gerçekleştirilmektedir.

Potansiyel personel ile mülakat yapmak bir sanattır. Bazı insanların bu konuda maharetleri ve bilgileri vardır. İyi hazırlanmanın yanısıra mülakatçı için süreci kolaylaştırın ve mülakatçının (gayet beceriksizce ya da pürüzsüz bir şekilde) özgeçmişinizde olmayanları bulmaya çalıştığını göz önünde bulundurun.

Fakat mülakat sadece mülakatçıları tatmin etmek için yapılmaz. Ayrıca, bunun sizin için doğru şirket, doğru meslek ve doğru çalışma grubu olup olmadığını da öğrenmeye çalışmalısınız. Çünkü işe başladığınızda, bir ya da iki yıl uyku saatlerinizin çoğunu işinize ayırmak zorunda kalacaksınız. İdeal olarak, işinizde tatmin olmak, arkadaşlarınızı sevmek, daha çok öğrenmek ve uzun vadeli kariyer hedeflerinize ulaşmak için kendinize en uygun yeri bulmak istersiniz.



Mülakata hazırlanmak

Mülakattan önce, seçtiğiniz alanda mesleki meselelerinizle ilgili bir araştırma yapın ve iki dakikalık bir sunuş hazırlayın; tipik mülakat sorularına vermek istediğiniz cevaplar için gerekli anahtar noktalar üzerinde düşünün; kendinize bir portföy geliştirin; iş konusunda sahip olmanız gerektiğini düşündüğünüz, "olursa iyi olur" diyebileceklerinizden oluşan bir liste oluşturun; referanslarınızı seçin ve özetleyin.

Özel bir mülakat için, işi ne kadar istediğinize bağlı olarak yapabileceğiniz 6 seviyede hazırlık vardır:

1. aşama- sadece temel gereklilikler

• Şirketin web sitesinden, yıllık raporundan ve kendi çevrenizden şirket hakkında bilgi alın.
• şirketin ürün ve hizmetlerinin neler olduğunu öğrenin.
• şirketin mali durumunu ve politikalarını öğrenin -verimli, eli sıkı ya da problemli mi?
• mülakatın nerede olacağını öğrenin, açık adresini alın ve zamanı onaylattırın. Eğer mümkünse, mekana varmanın ne kadar alacağını ve olası bir trafik aksaması yüzünden kaybedebileceğiniz zamana ne kadar pay bırakacağınızı öğrenebilmek için bir kez gidip deneyin.

2. aşama- birazcık daha gayret

• iletişim ağı kaynaklarınızdan, mülakatçınız, asistanı veya şirketteki bir kişi hakkında bilgi edinin
• iş için aranan şartları öğrenin ve sizin tecrübelerinizle, eğitiminizle ve başarılarınızla nasıl bir ilişki içinde olduğu üzerinde düşünün.
• şirketin ürettiği ve mülakat yapılan pozisyonla ilgili ürün ve hizmetlerin tarihi gelişimini araştırın. Sektörde öncü mü? Bu işin teknolojisini yapıyor mu yoksa alıyor mu? Şirketin rekabetçi yönü nedir?

3. aşama -işi gerçekten istediğinizde

• müşteri ihtiyaçları, rekabetin ne durumda olduğu ve şirketin pazardaki payı konusunda bazı araştırmalar yapın.
• şirkete faydalı olabilecek bir kaç özgün fikirle karşılarına gelin.

4. aşama - özgeçmişinize çalışın

Bir iş ya da yaz stajı için bir mülakata gitmeden önce özgeçmişinizi çıkarın ve her bir kelimesini okuyun. Yazdığınız herşey üzerinde düşünün. Özgeçmişinizde bahsedilen her tecrübeniz sonunda başardıklarınız hakkında da düşünün. Eğer bu alıştırma üzerinde mülakattan önce biraz zaman harcarsanız, mülakatçı size dört yıl önce çalıştığınız işiniz konusunda bir soru sorduğunda şaşkın ve korkmuş bakışlarla bakmak zorunda kalmazsınız.

Bundan sonra, özgeçmişinizi nasıl daha güzel hale getireceğiniz üzerinde düşünün.

5. aşama- konuşma alıştırmaları yapın

Özgeçmişinizdeki her önemli nokta üzerine gidin ve tecrübelerinizi dikkatle hazırlayın. Sesli konuşun ve kendiniz olmaya çalışın. Konuşurken kendinizi seyredin. Homurdanıyor musunuz? Göz teması kuruyor musunuz? Şaşkın ya da prezantabl mısınız? Sorulabilecek zor ya da şaşırtıcı soruları kafanızda canlandırın; bu sorulara cevap verirken çırpınmayın. Böyle yapmak, mülakatçının yolunuzun önüne koyabileceği her tür soruya hazırlıklı olmanızda yardımcı olacaktır.

6. aşama- duruşunuzu kontrol edin.

Mülakatlarınızda çok fazla burnu havada olmayın. Mülakatta en iyi davranışlarınızı sergilemeye çalışın. Bu, sıkıcı olmak zorundasınız ya da yapmacık olmalısınız anlamına gelmez. Sadece bir profesyonel gibi davranmanız gerektiği anlamına gelir. Bunu basit bir örnekle anlatmak gerekirse, erkek ya da kız arkadaşınızın ailesiyle olduğunuz zaman nasıl hareket edeceğinizi düşünün-saygılı ve saygıdeğer, fakat kişiliğinizi yansıtması için çok fazla heyecanlı değil.

Pek çok mülakatçı size, çalışmadığınız zamanlarda neler yapmaktan hoşlandığınızı soracaktır. Rahatlamanızı ve açılmanızı sağlamaya çalışmaktadırlar böylece şirket kültürüne uyum sağlayıp sağlayamayacağınızı görebileceklerdir. Bu tür "yumuşak" sorular, teknik sorular kadar önemlidirler. Bunlara da hazırlıklı olun.
Başarmak için giyinin

İş ararken en çok vurgulanan ve tavsiye verilen konulardan biri olmasına rağmen iş arayanlar tarafından en az yararlanılanıdır: uygun kıyafeti seçmek. Varsayalım tek başınıza potansiyel patronunuza bir ürün pazarlıyorsunuz. Patronunuzun sizinle karşılaştığı zaman ilk gördüğü şey giyiminizdir; bu yüzden aradığınız işin durumuna göre en uygun şekilde giyinmek için gayret gösterin. Giysileriniz size işi kazandıracak mı? Tabi ki hayır, fakat size rekabetinizde öncelik ve olumlu bir ilk intiba sağlayacaktır.

Ne giydiğinizle yargılanmalı mısınız? Belki de hayır, fakat gerçek şu ki yargılanıyorsunuz. Bütün iş arama süreçleri boyunca işverenler zaman kazanmak için kestirme yollar kullanırlar. Bu, mektuplarda, ilk paragrafın ve niteliklerin kısa bir taranmasıdır. Özgeçmişinizde başarılarınızın kısaca bir gözden geçirilmesidir. Mülakatta ise mülakata rengini veren giyim tarzınızdır.

Nasıl giyinmelisiniz?

Mutedil bir şekilde giyinmek her zaman en emin yoldur, ayrıca potansiyel işyeriniz hakkında kısa bir araştırma yapmaya çalışmalısınız. Böylece mülakat için kurumla uyum içinde olduğunuz izlenimini verecek kıyafetleri tercih edebilirsiniz. Eğer gereğinden fazla şatafatlı giyinirseniz ya da tersi olursa, muhtemel patronunuz iş için gerektiği kadar ihtimam göstermediğinizi düşünebilir.

Kıyafetinizi seçerken, sadece araştırdığınız sektör veya firmanın kültürünü değil aynı zamanda mülakat yaptığınız bölüm veya departmanın varolan değerlerini de göz önünde bulundurmalısınız.

Tüm bunlar yeterince açık değil mi? Fazla telaşa mahal yok, işte aşağıda sizler için gerekli önemli yönergeler :


Bayanlar için

Kadınların çoğu lacivert etek-ceket takımına, incilere ve rugan ayakkabılara güvenirler. Çoğu insan da bir adayın nötr renkteki (siyah, lacivert ve gri en iyileridir) iyi dikilmiş bir takımla hiç de fena olmayacağı konusunda hemfikirdir. Çoğu mutedil şirkette, döpiyes en iyi tercihtir. Diğer yandan, bir pantolon-ceket takımı ve orta boy topukları olan deri ayakkabılar uyumlu ve profesyonel görünür. Eğer elbisenizin ütüsünün bozulması sizin için stres kaynağıysa ipek ya da kaliteli yün bir süveter gömleğin yerini alabilir. Ufak ve çok parlamayan takılar -eğer kullanma alışkanlığınız varsa- mülakatta iyi görünmenize ve kendinizi iyi hissetmenize yardımcı olabilirler, fakat gerekli değildirler.


Beyler için


Erkekler için koyu, nötr renkte bir takım, beyaz ya da mavi gömlek, ipek kravat mutedil ortamlarda pek çok mülakatçı için en iyisidir. Doğal dokumalardan -ipekli ve pamuklu gibi- vazgeçmeyin. "İyi ayakkabı" tanımı genellikle boyanmış, siyah renkte, topukları yuvarlak olmayan deri ayakkabıları içerir. Ayrıca, sizi oldukça şık ve profesyonel gösterecek koyu renk takım elbiseniz altına beyaz çorap giyerek herşeyi mahvetmek istemezsiniz değil mi?

Mülakat için giyiminize bütün paranızı bitirmek ya da çok para harcamak zorunda mısınız? Hayır, fakat böyle önemli ve resmi durumlarda kullanılmak üzere en az iki takım elbiseniz olmasına da dikkat edin. İşe girdikten sonra daha fazlasına ihtiyacınız olacaktır ancak başlangıç için bu yeter.


BAZEN DE FARKLI OLMAK GEREKİR !

İş arayanlara giyim meselesi konusunda verilen en yaygın tavsiyelerden biri, şirkete mülakattan önce kim olduğunuzu belirtmeden şöyle bir gidip bakmaktır. Böylece giyim-kuşam konusunda zor durumda kalmazsınız.

Mutedil olmanın da dezavantajları vardır. Sıradan bir aday olarak kalmak her zaman mümkündür. Bazen kuralları çiğnemeniz gerekebilir:

Hatırlanın
Gayet mutedil bir takım elbise ile hiçbir zaman zor durumda kalmazsınız ancak böylesi bir kıyafetle mülakatçınız üzerinde farklı bir izlenim bırakma ihtimaliniz de zayıftır.

Yaratıcı olun
Baktığınız pozisyonun, çalışmak istediğiniz alanın ve sunmak istediğiniz kişiliğin türüne bağlı olarak kendinizi giyiminizle en iyi nasıl ifade edebileceğinize karar vermeniz gerekir.

Eğer yaratıcılığın ve farklı olmanın ön planda olduğu bir sektörde (yayın, film, sanat, dizayn, halkla ilişkiler ve reklam şirketleri gibi) iş arıyorsanız, daha yaratıcı şeyler sizin için ideal olacaktır. Ancak bunu da abartmayın. Evinizde dinlenecekmiş gibi değil, bir iş görüşmesine gittiğinizi unutmadan en prezantabl halinizle gidin.

Olduğunuzdan farklı görünmeye de çalışmayın
Mülakatlarda amacınız elinizdeki kozları en iyi şekilde oynamaktır. Ancak, bu tavsiyedeki vurgu "en iyi"den "siz" e aktarıldığı zaman anlam tamamen değişir. Eğer mülakata giderken giymek zorunda kaldığınız kıyafetler içinde kendinizi tamamen rahatsız hissediyorsanız, bu meslek profiline uygun olup olmadığınızı tekrar gözden geçirmelisiniz.

SON DÜZELTMELER

Tereddütte kaldığınız takdirde resmi giyinmeyi tercih edin. Marjinal bir kıyafetle zor durumda kalmaktansa resmi kıyafetle uyumsuz düşmek daha mantıklıdır. Genellikle, imkanlarınız ölçüsünde en iyi şekilde giyinmek ve başarmış bir şekilde geri dönmek istersiniz. Ancak evden çıkmadan önce bazı küçük ayrıntıları düzenlemek size avantaj kazandırabilir. Mülakata giderken, ferah bir deodorant kullanın, ancak bunu kesinlikle abartmayın. Ellerinizin ve saçlarınızın tertemiz, saçlarınızın özenle fırçalanmış olmasına da çok dikkat edin

Firmayı tanıyın, işi alın

Tebrikler! Bu yıl okulunuzu ziyaret eden firmaların en iyilerinden biri ile mülakat yapma şansını yakaladınız. Ancak, o da ne? Geleceğe yönelik planlarınıza, yöneticilik düşlerinize, dünyayı uçarak gezme hayallerinize rağmen üzerinize stres çökmeye başladı bile. Firma neler arıyor? Gereken özellikler sizde var mı?
İşverenler bir faktörün en iyi adayları diğerlerinden açıkça ayırdığını söylüyorlar: şirket ve sektör hakkındaki bilgileri.

Etkin şirket araştırmasının ilk kuralı oldukça basit: Yapın! Ancak ne ilginçtir ki gözde üniversitelerden mezun olan adaylar bile mülakat yapacakları şirket ve çalışmayı düşündükleri sektör hakkında bilgi edinmek için zaman ayırmazlar. Etkin şirket araştırmasının ikinci kuralı yapılması biraz daha güç bir iştir: erken yapın! Size başarılı bir şirket ve sektör araştırması için dünyaca bilinen tüm önerileri verebiliriz, fakat mülakattan önceki geceye kadar hala araştırmaya başlamamışsanız size iyi şanslar!

İşte size şirket, sektör ve meslek konularında araştırma yaparken yardımcı olabilecek birkaç öneri daha. Bu aşamaları geçin, başarılı bir mülakata doğru ilerlemekte olduğunuzu göreceksiniz!

seyahatinizi planlayın
Sektör ve şirket araştırması yapmak biraz da seyahat planı yapmaya benzer. Kendinizi araştıracağınız şirketin ve sektörün bilgilerine hakim hissetmek için cevaplamanız gereken 10 ya da 20 önemli sorunun listesini yapın. Araştırma gayretleriniz içinde gönderme yapmak istediğiniz anahtar konular ve sorular üzerinde düşünerek başarınız için gerekli şansı maksimum seviyeye çıkartmış olursunuz.

Sektör ve şirket araştırmasına başlamanızı sağlamak için yol gösterebileceğini umduğumuz sorulardan bir listeyi sizler için hazırladık. Bu listeye eklemek istediğiniz şeylerin sizin için çok önemli konular olduğundan emin olun.

Sektör soruları

• sektördeki en önemi rolü kim oynuyor?
• sektörün tarihçesi nedir ve gelecekte nerede olacak?
• önemli bazı sektör eğilimleri nelerdir?
• bu sektörde başarılı olmak ve kazanç sağlamak için hangi beceriler gerekmektedir?
şirket soruları
• şirketin sektörde nasıl bir rolü var?
• şirketin ana ürünleri nelerdir ve pazar payı ne durumdadır?
• şirket geçmişte nasıl para kazandı ve bundan sonraki gelir kaynakları ne olacaktır?
• yeni üniversite ve MBA mezunları için hangi tür meslekler uygun olur?
• yeni üniversite ve MBA mezunları için şirketin özel eğitim programları var mı?
• bu şirketi sektördeki diğer şirketlerden ayıran özellik nedir -müşterileri, ürünleri, kültürü?
Görüşün...
İlgilendiğiniz sektör veya firma ile ilgili en doğru bilgileri edinmenin bir yolu da o sektör veya firma içinden biri ile görüşme yapmaktır. Fakat bu görüşme, 30 dakikadan fazla sürmemeli ve görüşülen kişi için elverişli bir yerde yapılmalıdır.

Görüşme esnasında, kişilerin günlük sorumlulukları, meslekte ilerleme yolları, şirket ve sektördeki pozisyonu hakkında sorular sorun. Ayrıca sektörde bir pozisyonun nasıl bulunabileceği ve şirkette başarılı bir iş hayatı için nasıl hazırlıklar yapılması gerektiği hakkında da öneriler isteyebilirsiniz.
Aşağıdaki soruların cevabını görüşme sırasında öğrenmeye çalışın:
• şirketteki/sektördeki pek çok insanın akademik/iş geçmişi nedir?
• şirketin kültürü nasıldır?
• mesleğiniz konusunda nelerden hoşlanıyorsunuz? nelerden hoşlanmıyorsunuz?
• bu sektörde çalışan en iyi firmaların hangileri olduğunu düşünüyorsunuz?
• bu sektörde yetenekli insanlara yönelik ne gibi fırsatlar vardır?
• bu sektörde işverenler ne gibi nitelik ve tecrübeler ararlar?
• insanlar ne kadar sorumluluk sahibi?
İnternet sitelerini araştırın
İnsan kaynakları sitelerini ve sektör sitelerini gezerek başlayın. Bunlar, bilmeniz gereken bütün bilgileri ve diğer linkleri de içerirler.


Şirketi arayın

Araştırmanızı daralttığınız ve birkaç şirket üzerine yoğunlaştığınız zaman şirketleri doğrudan arayıp bilgi istemekten çekinmeyin. Bu konuda yaratıcı olun. Çalışmak istediğiniz bölümde biriyle konuşmak istediğinizi söyleyin ve neden diye sorulduğunda iş araştırması yaptığınızı ve şirket hakkında bilgi almak istediğinizi söyleyin. Çoğu, sizinle konuşmaktan memnun olacaktır ve şirket / sektör hakkında sizi bilgilendirmek onları mutlu edecektir. Eğer birinin sizinle konuşmak için zamanı yoksa size bilgi verebilecek ve daha çok zamanı olan birini önermesini rica edin.

İnsanlarla bağlantı kurun

Pek çok aday, şirketler, sektörler ve meslekler hakkında bilgi alabilecekleri en iyi kaynaklardan biri olan "kişisel bağları" kullanmayı unuturlar. Öğrenci iseniz, çevreniz şirket ve sektörler hakkında size yardımcı olabilecek insanlarla doludur. Onlarla konuşun. Başvurduğunuz kişiler, size yardımcı olamasa bile size doğru gidiş yolunu gösterebilirler.

MÜLAKAT ESNASINDA


İş mülakatı sırasında yapılması ve yapılmaması gerekenler...
Başarılı bir iş görüşmesi için unutulmaması gereken noktalar nelerdir? Aşağıda sıraladığımız bu basit kurallara uyun, iş bulmanın bu en önemli safhasında başarıya ulaşın!
• Mülakatın yapılacağı yere, mülakattan önce bir kez denemek amacıyla gidin. Böylelikle, nerede olduğu ya da mülakat yerine varmanın ne kadar zaman alacağı konusunda emin bilgilere sahip olabilirsiniz.
• Mülakat için hazırlık ve alıştırma yapın, fakat cevaplarınızı ezberlemeyin ya da uzun uzadıya anlatmayın.
• İşe, şirkete, sektöre göre giyinin. Hata yapacak olsanız bile mutedil olarak yapın.
• En az 10 dakika önce mülakat yerine varmak üzere kendinizi ayarlayın. Eğer geç kalmak üzereyseniz şirkete telefon edin.
• Resepsiyonist ya da asistana nezaket ve saygı ile selam verin. Bu adım sizin ilk izleniminizi verdiğiniz yerdir.
• Mülakat sırasında sakız çiğnemeyin.
• Eğer bir iş başvuru formu sunulduysa, formu doğru, düzenli ve tam olarak doldurmaya özen gösterin.
• Mülakata bir CV'nizi mutlaka yanınızda getirin.
• Özgeçmişinize ya da başvuru formunuza sizin için bir şeyler yapacağı konusunda çok da güvenmeyin. Her ne kadar siz o pozisyon için yeteri kadar nitelikli de olsanız, kendi kendinizi sunmanız önemlidir.
• Sıkıca tokalaşın. Gevşek ya da yapışkan bir şekilde el sıkmayın!
• Oturmadan önce size yer gösterilmesini bekleyin. Beden dilini kullanmayı unutmayın: dik durun, tetikte olun ve sürekli ilgili görünün. Sandalyede kımıldayıp durmayın ya da gevşeyip kendinizi salmayın.
• Mülakat sırasında espri yapmayın.
• Mülakatçılarınızla göz teması kurun.
• Pozisyon ve de şirkete karşı istekli olduğunuzu gösterin.
• Sigara içmeyin, mülakatı yapan kimse içse ve size ikram etse bile. Sigara kokmamak için mülakattan önce de içmeyin. Dişlerinizi fırçalayın ve mülakattan önce ağzınıza nefes açıcı birşeyler atın.
• Fakir bir dil, argo ya da ara sesler kullanmaktan sakının (şey, ıııı, hı hı gibi).
• Çok alçak sesle konuşmayın. Güçlü bir ses kendinize olan güveninizi gösterir.
• Kendinize güvendiğinizi ve enerji performansınızı gösterin, fakat agresif görünmemeye dikkat edin.
• Herhangi bir işin üstüne atlayacakmış ya da çok ümitsizmiş gibi davranmayın.
• Münakaşalı konulardan sakının.
• Önceki arkadaşlarınız, gözetmenleriniz ya da işverenleriniz hakkında olumsuz konuşmayın.
• Hiçbir zaman yalan söylemeyin. Sorulara doğru, içten ve kısa cevaplar verin.
• Başarılarınıza vurgu yapın ama abartmayın. Kendiniz hakkında olumsuz şeylerden bahsetmeyin.
• Sorulara "evet" ya da "hayır" gibi çok kısa cevaplar vermeyin. Gerektiği kadarını açıklayın. Ustalık, yetenek ve tasarılarınızı açıklayıcı şeylerden bahsedin. Örnekler verin.
• Sorulara cevap verirken şirket ve sektör hakkında araştırma yaptığınızı da belli edin.
• Şahsi meseleleri ya da aile problemlerini tartışmayın, hatta gündeme bile getirmeyin.
• Sizin açınızdan mülakatın, mülakatçı ve şirketi değerlendirmek konusunda iyi bir fırsat olduğunu unutmayın.
• Ummadığınız bir soruyla karşılaştığınızda uzun bir ara vermeyin ya da "güzel bir soru" gibi birşeyler söylemeye kalkmayın. Biraz daha zaman kazanmak amacıyla soruyu bir kez daha tekrar etmelerini rica edin. Ayrıca cevaptan önce kısa bir ara da uygun olabilir.
• Mülakat sırasında cep telefonunuzu kapatın (veya sesini kısın).
• Şirketin size neler verebileceğinden ziyade sizin şirket için neler yapabileceğinizi anlatın.
• Maaş, tatiller, ikramiyeler, emeklilik ve diğer konularda söz açılıncaya kadar herhangi bir soru sormayın. Ücret konusunda ne düşündüğünüz hakkında bir soru almaya hazırlıklı olun, fakat teklif alıncaya kadar maaş konusunda herhangi bir şey konuşmamaya çalışın.
• Şirket, iş veya sektör hakkında zekice sorular sorun. Soru sormamaktan sakının -bu sizde ilgi eksikliği olduğunu gösterir.
• Mülakatın sonuna geldiğinizi hissettiğinizde, işi istediğinizi bir kez daha belirtin ve bundan sonraki adımın ne olacağı konusunda soru sorun (bazı uzmanlar mülakatı iş talebinde bulunarak bitirmeniz gerektiğini bile söylüyorlar).
• Mülakat yaptığınız her insandan kartvizitini almaya çalışın, en azından isim ve soy isimlerinin doğru yazılışlarını elde edin.
• Mülakat son bulduktan sonra acilen notlar alın, böylece önemli noktaları unutmazsınız.
• Sizinle mülakat yapan her bir kişiye 24 saat içinde teşekkür mektubu yazın.


Mülakatta karşılaşabileceğiniz kötü durumlar

Büyük bir firmaya mülakata gidiyorsunuz. Mülakat yapacağınız kişinin çok profesyonel olacağını ve stresli anlar yaşayacağınızı düşünüyorsunuz. Emin misiniz? İsterseniz bir kez daha düşünün. Mülakatçılar da insandır ve insanlar tuhaf olabilirler.
İşte bazı örnekler ve önerilen cevaplar:

Mülakatçı hiç durmadan kendisi ve başarıları hakkında konuşuyorsa;
Çok başarılı olan insanlardan bir şeyler öğrenme fırsatı elde etmek istediğinizi söyleyin. Sonra şu soruyu sorun:"bundan sonra işe alma süreci nereye doğru ilerleyecek?" Normal şartlar altında bu soru ya mülakatı normal seyrine geri döndürecek ya da mülakatçının sizin için yeni bir mülakata başlamasına yol açacaktır. Başka bir yol da kişinin övünme ihtiyacını destekleyecek sorular sormak olabilir. Bu da harika bir dinleyici olarak tanımlanmanızla sonuçlanabilir.

Mülakatçı zamanının çoğunu telefonda konuşarak geçiriyorsa;
Mülakatı daha uygun ve daha az müdahalenin olacağı bir zamana alma fikrini önerin. Mesela şöyle söyleyin:"Şu an çok meşgul görünüyorsunuz. Daha az görüşmenizin olduğu bir zaman bulabilir miyiz, böylece konuşulması gereken herşeyi ele alacağımızdan emin olabiliriz, ne dersiniz?" Veya kol saatinize kabaca değil fakat anlamlı bir şekilde bakıp durabilirsiniz.

Mülakatçı sizin hazırlandığınızdan daha farklı bir iş için sizinle mülakat yapıyorsa;
Çelişkinin sebebini öğrenmeye ve kendi seçeneğinizin yoluna geri dönebilmek için adımları baştan düzenlemeye çalışın.

Mülakatçı kendi bölümünde çalışanları kötülüyorsa;
İşte burası dinlemek ve daha fazla eleştiriye kapı açmamak ya da yorum yapmamak için iyi bir yer. Mülakat sürecinde ilerledikçe kendi sonuçlarınızı kendiniz çizersiniz. Fakat bu tür eleştiriler yeni gelen bir çalışan için pek de huzurlu bir ortamın olmadığı işaretini verir. Ayrıca haklarında son yargıyı vermeden önce, bölüm çalışanlarıyla tanışma fırsatı bulmak istediğinizi de söyleyebilirsiniz.

Bu tür durumları nasıl ele alırsınız?
Soğukkanlılığınızı muhafaza edin, ağırbaşlı olmaya devam edin ve hedeflerinize ulaşmak için diplomatik olun. Fakat aynı zamanda size "müstakbel cazibe" olarak muamele edildiğini de aklınızdan çıkarmayın. En azından bu tür davranışlar çalışan olacağınızın işaretini vermeden önce yapılan uygulama mı değil mi onu bulmalısınız.


Mülakatlarda sorulabilecek örnek sorular

Mülakatlarda cevaplamanız gereken sorular tabi ki standart değildir. Herkesin kendi tarzı vardır. Ancak, karşılaşacağınız sorular genelde bu çerçevede olacaktır. Cevaplarınızı şimdiden düşünmeye başlayın!
• Uzun ve kısa vadedeki hedef ve amaçlarınız nelerdir?
• Mesleki hayatınızda uzun vadede yapmak istediğiniz şey nedir?
• Bundan beş yıl sonra ne yapıyor olacağınızı düşünüyorsunuz? Ya on yıl sonra?
• Hayatınızda gerçekten yapmak istediğiniz şey nedir?
• Mesleki amaçlarınıza ulaşmak için nasıl bir plan yaptınız?
• İş hayatınızda hedeflediğiniz en önemli başarılar nelerdir?
• En zayıf ve en güçlü yönleriniz olarak neleri görüyorsunuz?
• Kendinizi nasıl tanımlarsınız?
• Sizi iyi tanıyan bir arkadaş ya da öğretmeninizin sizi nasıl tanımlayacağını düşünürsünüz?
• Okul tecrübeleriniz sizi iş hayatına nasıl hazırladı?
• İş hayatında başarılı olacağınızı düşünmenizi sağlayan nitelikleriniz nelerdir?
• Başarıyı nasıl tanımlar ya da değerlendirirsiniz?
• Bizimki gibi bir şirkette başarılı olmak için neler yapılabilir sizce?
• Başarılı bir idarecide hangi nitelikler olmalıdır?
• Yönetici ve çalışanlar arasında nasıl bir ilişki olması gerektiğine inanıyorsunuz?
• Size en büyük tatmin duygusu veren iki ya da üç başarınızı anlatın. Neden?
• Bu pozisyon için eleman almak durumunda olan kişi siz olsaydınız hangi nitelikleri arardınız?
• Okuduğunuz okul/üniversiteyi neden seçtiniz?
• Okuldayken en çok sevdiğiniz ders neydi? Neden?
• En az sevdiğiniz ders neydi? Neden?
• Aldığınız notların okul başarınızı temsil ettiğine inanıyor musunuz?
• Ders dışı faaliyetlere katıldınız mı? size neler kazandırdı?
• Hangi iş ortamında kendinizi daha rahat hissedersiniz?
• Neden bu şirkette bir iş aramaya karar verdiniz?
• Şirket hakkında neler biliyorsunuz?
• Çalışmayı düşündüğünüz şirketi değerlendirirken hangi kriterleri kullanıyorsunuz?
• Seyahat etmeyi sever misiniz? İş kapsamında seyahat konusunda ne düşünüyorsunuz?
• Şimdiye kadar karşılaştığınız en büyük problem ne oldu ve nasıl üstesinden geldiniz?
• Baskı(stres) altında nasıl çalışırsınız? Bana bir örnek verebilir misiniz?
• Takım içinde oyuncu ya da lider olarak görev aldığınıza bir örnek verebilir misiniz?
• İleri sürdüğünüz ama tutulmayan bir kararınızı anlatın. Sonuç ne oldu?


Mülakatlarda özgeçmiş soruları

İşverenler (ya da mülakatı yapan kişiler), yeni mezunlardan tutun da meslek hayatını yarılamış insanlara kadar tüm adaylara özgeçmişleri hakkında soru sormayı severler. Bu tip sorular mülakatçıya, akademik ve profesyonel geçmişinizde daha derine inme ve aynı zamanda sizin eleştirel düşünme yeteneğinizi ölçme fırsatı verir. Size de kendinize olan güveninizi, yeterliğinizi ve mesleğe karşı merakınızı göstermenizi sağlar.

Konuşmanın seyri evinizdeki halının rengine bile gelse, cevaplamakta tereddüt etmeyin. Bu tip sorularda başarılı olmanın yolu birkaç temel mülakat kuralına dayanmaktadır:

hikayenizi bilin
Özgeçmişinize yazdığınız bir şeyi bilmemek kadar sizi kötü duruma düşürecek bir şey yoktur. Mülakattan önce özgeçmişinizdeki herşeyi gözden geçirin. Her işinizde neler yaptığınız ve özgeçmişinizdeki her önemli noktada vermek istediğiniz mesaj hakkında notlar alın. Sonra bu önemli noktaların her biri için bu mesajları destekleyecek ve ikna edici deliller sağlayacak kısa hikayeler düşünün.

ana sınav
Mülakatçılar, ister moleküler biyoloji ister bir yaz çalıştığınız bisiklet tamirciliği olsun, uzman olduğunuz konuda bilmeniz gereken herşeyi bildiğinizi düşünürler. Özgeçmişinizi sorduklarında aslında şunu sormak isterler: bu konuda neler bildiğinizi bir solukta kısaca anlatabilir misiniz? Bu, ilk bakışta kolay görünebilir, fakat pek çok insan bildiklerini anlatmakta zorluk çeker.

bırakın heyecanınız kendini biraz göstersin!
Özgeçmişiniz sadece sizin alanınız, bunu lehinize kullanın. Eski çalışmalarınızdan ve geçmişinizden büyük bir şevk ve heyecanla bahsedin.


İşverene sorulabilecek örnek sorular

Mülakat süreci, sadece sorulan sorulara cevap vereceğiniz bir monolog değil, çift yönlü bir bilgi alışverişidir. Potansiyel işvereninizin sizin hakkınızda bilmek istediği şeyler olabileceği gibi sizin de çalışacağınız sektör, firma ve kişiler hakkında merak ettikleriniz olacaktır. Mülakat esnasında soru sormaktan çekinmeyin. Böylelikle hem istediğiniz bilgilere birinci elden ulaşacak hem de ilgili olduğunuzu gösterebileceksiniz. Peki neler sorabilirsiniz? İşte size birkaç tavsiye:

• Burada sıradan bir gün nasıl geçer?
• Bu pozisyon/kurumda başarı için en önemli kişisel nitelik/özellikler nelerdir?
• Kurumda diğerleriyle nasıl bir ilişki içine gireceğim?
• Performansım hangi aralıklarla değerlendirilecek? Hangi kriterlere göre değerlendirmeye tabi tutulacağım?
• Şirketin gelecekteki büyüme ve genişleme durumu nasıl görünüyor?
• Şirketin gerçekleştirmek istediği önemli değişiklikler nelerdir?
• Çalışanları kendi pozisyonlarına ya da ilerlemelerine daha iyi hazırlamak için verilen eğitim programları nelerdir?
• Şirketin yönetim felsefesi nedir?
• Yeni bir çalışan olarak benden neler beklenecektir? (İlk 2 ay için, 1 yıl için vb)

Abyss den bol şans