sonunda şöyle bir şey yazabildim.
<html>
<head>
<script language="Javascript">
function back() {
if (document.referrer&&document.referrer!="http://3dfiction.com/gallery.htm") window.location="http://3dfiction.com/gallery.htm";
else history.back(1)
}
</script>
</head>
<body>
<a href="back to gallery" onclick="back();return false;">back to gallery</a>
</body>
</html>
istediğimi yapıyor. dışardan biri gelirse htm'e atıyor gallery'den gelirse back yapıyor. ama hiç referer yoksa yani bookmark' dan gelmişse yada direk yazmışsa url' yi hiç bişi yapamıyor.
şimdilik böle ufak bi sorun kaldı.