Pazar Doygunluğu
Piramit plan ve programları ya da modellerinin gayri ahlaki (ahlaki ve vicdani anlayışa ters) ve yasalara aykırı olmasının arkasındaki temel olgu Pazar doygunluğu gerçeğine dayanmaktadır.
Hiçbir piramit modeli pazar doygunluğu nedeniyle sürdürülebilir bir işletme modeli olamaz.

Şekil 1, bir piramit modelin neden sürdürülebilir olmadığını göstermektedir.

[IMG]ttp://photos1.blogger.com/blogger/3044/3431/320/piramit_isletme_modeli.4.png[/IMG]





Şekil 1. Piramit modelde seviyeler (katmanlar) ve katılımcı ilişkisi

Ulaşılan katman sayısı ne olursa olsun, piramidin en alt katmanındakiler her zaman kaybetmeye mahkumdur. Diğer önemli nokta ise bu kaybedenlerin oranı her zaman üstündeki katmandakilerin hepsinden daha fazladır. Eğer plana göre her seviye kendi altında 6 üye kabul ediyorsa, kaybedenlerin kazananlara oranı 5’e 1’dir. Yani her 6 kişiden 1’i kazanırken 5 kişi kaybedecektir. Bu da her halükarda yaklaşık %84’ün her zaman kaybedeceği anlamına gelir. Bir piramit modelin kaçınılmaz kaderi budur. Diyelim ki en başarılı bir piramit modeli tüm Türkiye’yi üye etti (ki hiçbir şekilde mümkün değil). Bu durumda piramidin ulaşacağı en alt katman (10.katman) 60,466,176 kişidir. Bir önceki katmandaki kişi sayısı ise 10,077,696. Yani 60,466,176-10,077,696= 50,388,480 kişi kaybederken 10,077,696 kişi kazanabilecektir. Kazananların oranı 10,077,696/(50,388,480+10,077,696)=%16,67 kaybedenler ise %83.33. Piramit hangi katmanda sona ererse ersin %83.333 her zaman kaybedecektir. Kaybedenler sadece en alt katmandakiler mi? En alt katmanın bir üstündeki katmanındaki üyelerin de kendi altında yanlız bir seviye olduğundan kazançlarının hiçbir anlamı olmayacaktır.

Gerçekte piramit hiçbir zaman dengeli olmasa ve bazı üyeler beklenen sayıda üyeyi kaydedemese de aynı prensipler geçerlidir.