-LİGİN "EN"LERİ-
Eski adıyla Birinci Futbol Ligi, yeni ismiyle Süper Lig'in 50 yıllık geçmişinde şimdiye dek birçok rekorlara imza atıldı.
Geride kalan 50 sezon baz alınarak yapılan değerlendirmede, lig tarihinde, bir sezonda ve bir maçta ortaya çıkan ''en''ler şöyle:
-LİG TARİHİNDE-
-En çok şampiyon olan takımlar: Galatasaray ve Fenerbahçe (17)
-En çok lig ikincisi olan takım: Fenerbahçe (16)
-En gollü maç: 1991-92 sezonunda Fenerbahçe-Gaziantepspor (8-4)
-En farklı skorlu galibiyet: 1989-90 sezonunda Beşiktaş-Adana Demirspor (10-0)
-En farklı skorlu deplasman galibiyeti: 1992-93 sezonunda Ankaragücü-Galatasaray (0-8)
-En çok maç oynayan takımlar: Fenerbahçe ve Galatasaray (1630)
-En az maç oynayan takım: Balıkesirspor ve Kırıkkalespor (30)
-En çok galibiyet alan takım: Galatasaray (922)
-En az galibiyet alan takım: Kahramanmaraşspor (4)
-En çok yenilen takım: Ankaragücü (552)
-En çok berabere kalan takım: Beşiktaş (459)
-En çok gol atan takım: Fenerbahçe (2848)
-En az gol atan takım: Balıkesirspor (18)
-En çok gol yiyen takım: Ankaragücü (1870)
-En az gol yiyen takım: Gençlerbirliği OFTAŞ Spor (36)
-En uzun süre yenilmeyen takım: Beşiktaş (48 maç, 1990-91 sezonunun 26. haftasından, 1992-93 sezonunun 13. haftasına kadar)
-En çok ''Gol Kralı'' çıkaran takım: Fenerbahçe (14)
-En çok ''Gol Kralı'' olan futbolcu: Metin Oktay (6)
-İlk yabancı ''Gol Kralı'': 1983-84 sezonunda Galatasaray'da oynayan Yugoslav Tarık Hosiç (16 Gol)
-Toplamda en çok gol atan futbolcu: Hakan Şükür (249)
-En uzun süre gol yemeyen kaleci: 1978-79 sezonunda Trabzonsporlu Şenol Güneş (1112 dakika)
-En uzun sezon: 1962-63 sezonu (42 maç)
-En iyi performans: 1988-89 sezonunda 36 maçta 29 galibiyet, 6 beraberlik, 1 yenilgiyle Fenerbahçe.
-En kötü performans: 1996-97 sezonunda 34 maçta 2 galibiyet 27 yenilgiyle Zeytinburnuspor.
-En çok seyircili maç: 2003-04 sezonunda Atatürk Olimpiyat Stadı'ndaki Galatasaray-Fenerbahçe maçı. (70 bin 125 kişi)
-En çok gol atılan hafta: 1995-96 sezonunda 8., 1997-98 sezonunda 30. haftalar (43 gol)
-En az gol atılan hafta: 1981-82 sezonu 29. hafta (4 gol)
-Üst üste en çok kazanan takım: Beşiktaş (13 hafta, 1959-60 sezonunda 10-22. haftalar arası)
-En uzun süre yenilen takım: 1996-97 sezonunda Zeytinburnuspor (10 maç, 25-34. haftalar arası)
-En uzun süre deplasmanda maç kazanan takım: 2002-03 sezonunda 9 maçla Galatasaray.
-En çok takımı yer alan il: İstanbul (17)
-En uzun süre kazanamayan takım: Adana Demirspor (29 hafta, 1994-95 sezonunda 6-34. haftalar arası)
-En çok gol atılan sezon: 1987-88 (1032 Gol)
-En az gol atılan sezon: 1973-74 (405 Gol)
-Gol ortalaması en yüksek sezon: 2000-01 (Maç başına 3.32 gol)
-Gol ortalaması en düşük sezon: 1973-74 (Maç başına 1.69 gol)
-En çok şampiyonluk gören teknik adam: Ahmet Suat Özyazıcı ve Fatih Terim (4)
-En uzun süre çalışan yabancı teknik direktör: Yugoslav Abdullah Gegiç (Çeşitli takımlarda yaklaşık 9 yıl)
-Aralıksız en uzun süre görev yapan yabancı teknik adam: İngiliz Gordon Milne (Beşiktaş'ın başında 6.5 sezon)
-En uzun süre deplasmanda yenilmeyen takım: Galatasaray (40 maç, 1997-98 sezonunun 19. haftasından, 1999-00 sezonunun 31. haftasına kadar)
-En çok şampiyonluk gören futbolcular: Galatasaraylı Bülent Korkmaz, Suat Kaya ve Hakan Şükür (8)
-Ligi yenilgisiz kapatan takımlar: 1985-86 sezonunda Galatasaray, 1991-92 sezonunda Beşiktaş.
-Yenilgisiz şampiyon olan takım: 1991-92 sezonunda Beşiktaş.
-En çok yenilen şampiyon: 1980-81 sezonunda 7 yenilgiyle Trabzonspor.
-En çok gol yiyen şampiyon: 1997-98 sezonunda 43 golle Galatasaray.
-En az gol yiyen şampiyon: 1969-70 sezonunda Fenerbahçe (6)
-En çok puanla şampiyon olan takım: 1988-89 sezonunda 93 puanla Fenerbahçe.
-En az puanla şampiyon olan takım: 1979-80 ve 1980-81 sezonlarında 39'ar puanla Trabzonspor.
-Puanı silinen ilk takım: 1981'de Beşiktaş karşısında sahadan çekilen Mersin İdmanyurdu.
-En gollü beraberlikler: 1967-68 sezonunda Beşiktaş-Galatasaray, 1982-83 sezonunda Fenerbahçe-Galatasaray, 1995-96 sezonunda Samsunspor-İstanbulspor, 2000-2001 sezonunda Adanaspor-Kocaelispor, 2001-2002 sezonunda Gençlerbirliği-Diyarbakırspor, Kocaelispor-Ankaragücü, 2006-07 sezonunda Antalyaspor-Beşiktaş, Kayserispor-Antalyaspor (4-4)
-En nötr sonucu alan takım: 1969-70 sezonunda 30 maçta 10 galibiyet, 10 beraberlik, 10 yenilgi alan, 26 gol atıp, aynı sayıda gol yiyen Beşiktaş.
-En erken gol: 15. saniyede Kayserisporlu İlhan Parlak (2005-06 sezonunun 32. haftasında deplasmanda Sivasspor'a)
-Gol atan en genç futbolcu: Beşiktaşlı Batuhan Karadeniz. (2007-2008 sezonunda, 25.08.2007 tarihindeki Gaziantepspor-Beşiktaş maçında fileleri havalandıran Batuhan Karadeniz, 24.04.1991 doğumlu)
-BİR SEZONDA-
-En çok galip gelen takım: 1959-60 sezonunda Beşiktaş, 1988-89 sezonunda Fenerbahçe (29). Beşiktaş ayrıca, 2 aşamalı oynanan 1962-63 sezonunda da toplamda 29 galibiyet aldı.
-En az galip gelen takım: 1981-82 sezonunda Diyarbakırspor, 1992-93 sezonunda Konyaspor, 1996-97 sezonunda Zeytinburnuspor, 2000-2001 sezonunda Adanaspor (2)
-En çok gol atan takım: 1962-63 sezonunda 2 aşamalı ligde 42 maçta 105 gol atan Galatasaray ile 1988-89 sezonunda 36 maçta 103 gol atan Fenerbahçe.
-En az gol atan takım: 1971-72 sezonunda Samsunspor, 1972-73 sezonunda Beşiktaş (14)
-En az gol yiyen takım: 1969-70 sezonunda 30 maçta 6 gol yiyen Fenerbahçe.
-En çok gol yiyen takım: 2000-01 sezonunda 34 maçta 91 gol yiyen Adanaspor.
-En az berabere kalan takım: 1995-96 sezonunda Eskişehirspor, 1991-92 ve 2004-05 sezonlarında Fenerbahçe (2)
-En çok berabere kalan takım: 1982-83 sezonunda Ankaragücü (18)
-En iyi averaja sahip takım: 1988-89 sezonunda artı 76 ile Fenerbahçe.
-En kötü averaja sahip takım: 1996-97 sezonunda eksi 60 ile Zeytinburnuspor.
-En çok gol atan futbolcu: Tanju Çolak (1987-88 sezonunda 39 gol)
-En az golle ''Gol Kralı'' olan futbolcu: 1959 sezonunda Metin Oktay (11 Gol)
-En çok gol atan yabancı futbolcu: Şota Arveladze (Trabzonspor'da 1995-96 sezonunda 25 gol). Ayrıca, Türk vatandaşı statüsünde oynayan Boşnak asıllı Elvir Boliç, 1994-95 sezonunda Gaziantepspor'da 26 gol attı.
-Kendi evindeki bütün maçları kazanan takım: 2000-01 sezonunda Fenerbahçe, 2001-02 sezonunda Galatasaray (17)
-En az gol atarak şampiyon olan takım: Trabzonspor (1979-80 sezonunda 25 golle)
-''4 Büyükler''i yenen takımlar: 1987-88 sezonunda Malatyaspor, 2001-02 sezonunda Ankaragücü, 2006-07 sezonunda Bursaspor.
-4 derbi maçı da üstelik hiç gol yemeden kazanan takım: 2002-03 sezonunda Beşiktaş.
-En fazla puan farkıyla şampiyon olan takım: 1987-88 sezonunda 2. sıradaki Beşiktaş'a 12 puan fark atan Galatasaray.
-''4 Büyükler'' dışında en çok puan toplayan ve en fazla galibiyet alan takım: 2007-2008 sezonunda Sivasspor. (73 puan, 23 galibiyet)
-BİR MAÇTA-
-En çok gol atan futbolcu: 1992-93 sezonunda Fenerbahçe-Karşıyaka (7-1) maçında 6 gol atan Tanju Çolak.
-En çok penaltı atan takım: 1986-87 sezonunda Fenerbahçe-Eskişehirspor maçında Fenerbahçe (4)
-En çok penaltı atan futbolcu: 1986-87 sezonunda Fenerbahçeli Zafer Tüzün, Eskişehirspor'a karşı 4 atışı da gole çevirdi.
-En fazla kırmızı kart gören takım: 2003-04 sezonunda Beşiktaş-Samsunspor maçında 5 kırmızı kartla Beşiktaş.
-LİG TARİHİNDEN İLGİNÇ NOTLAR-
51. sezonuna girmeye hazırlanan eski adıyla Birinci Futbol Ligi, son yıllardaki ismiyle Süper Lig'de, geride kalan sezonlarda pek çok ilginç olay yaşandı.
21 Şubat 1959'da oynanan İzmirspor-Beykoz maçıyla başlayan Birinci Futbol Ligi, 2001-02 sezonundan bu yana Süper Lig olarak düzenleniyor. Ayrıca, 2005-06 sezonunun ortalarından itibaren Turkcell'in sponsorluğunda, Turkcell Süper Lig adı altında maçlar yapılıyor.
Ligde 1979-80 sezonunda Trabzonspor, 12 galibiyet elde ederek şampiyonluğa ulaşırken, 1989-90 sezonunda ise Malatyaspor, aynı sayıda galibiyet almasına karşın ligden düşen 5. takım olmaktan kurtulamadı.
-EN ÇEKİŞMELİ SEZON-
Lig geçmişinde puantaj olarak en çekişmeli sezon 1980-81 oldu.
Takımların galibiyet sayıları birbirlerine o kadar yakın oldu ki, ligi ikinci sırada tamamlayan Adanaspor 34 puan toplarken, düşen Rizespor'un ise 29 puanı vardı.
-BEŞİKTAŞ, LİGİ EKSİ AVERAJLA TAMAMLADI-
Lig tarihine damgasını vuran ''3 Büyükler'' içinde ligi eksi averajla tamamlayan tek büyük takım Beşiktaş olarak kayıtlara geçti.
Siyah-beyazlılar, 1975-76 sezonunda ligi 11. sırada tamamlarken, 25 gol atıp, kalesinde 32 gol gördü. Böylece eksi 7 gol averajıyla, ''3 Büyükler'' arasında ligi bugüne dek eksi averajla tamamlayan tek takım oldu.
Bu arada Fenerbahçe ise 1990-91 sezonunda ligi 53 gol atıp, 53 gol yiyerek, sıfır (0) averajla kapattı.
-FENERBAHÇE AVERAJLA LİGDE KALDI-
Lig tarihinin 17 kezle, Galatasaray ile birlikte en çok şampiyon olan takımı Fenerbahçe, 1980-81 sezonunda küme düşmekten gol averajıyla kurtuldu.
Rizespor'un 29 puanla ligden düştüğü sezonda, Fenerbahçe; Altay, Adana Demirspor ve Boluspor ile birlikte aynı puanı toplayarak, gol averajıyla ligde kaldı.
-''4 BÜYÜKLER''İ AYNI SEZON YENENLER-
Lig tarihinde, şampiyonluk yaşayan 4 büyük takım Beşiktaş, Fenerbahçe, Galatasaray ve Trabzonspor'u, aynı sezonda yenebilen sadece 3 ekip bulunuyor.
1987-88 sezonunda Malatyaspor, kendi sahasında Galatasaray'ı 3-1, Beşiktaş'ı 5-3, Fenerbahçe'yi 1-0, deplasmanda da Trabzonspor'u 3-2 yendi.
2001-02 sezonunda ise Ankaragücü, kendi evinde Galatasaray ile Fenerbahçe'yi 2-1, Trabzonspor'u 4-2 yenerken, Beşiktaş'ı İstanbul'da 2-1 mağlup etti.
2006-07 sezonunda ise Bursaspor, kendi evindeki maçlarda Trabzonspor'u 2-1, Beşiktaş'ı 3-0, Galatasaray'ı 2-0, deplasmanda da Fenerbahçe'yi 1-0 yendi.
-GALATASARAY AÇIK ARA-
Lig tarihinde en fazla puan farkıyla şampiyonluğa ulaşan takım Galatasaray oldu.
Sarı-kırmızılı ekip 1987-88 sezonunda 90 puanla mutlu sona ulaşırken, 2. sıradaki Beşiktaş 78 puanda kaldı. Aradaki 12 puanlık fark, şimdiye dek şampiyonla, ikinci arasındaki en fazla puan farkı olarak tarihe geçti.
-AVERAJLA GÜLENLER VE ÜZÜLENLER-
Ligin geride kalan 50 sezonunda şampiyonlar 3 kez gol averajıyla belli olurken, düşen takımlar da 8 kez yine gol averajıyla ortaya çıktı.
1984-85 sezonunda Fenerbahçe ile Beşiktaş ligi 50'şer puanla tamamlarken, gol averajı daha iyi olan sarı-lacivertli ekip şampiyonluğa ulaştı.
1985-86 sezonunda ise Beşiktaş, 56 puanla Galatasaray'ın gol averajıyla önünde ligi en önde tamamladı.
1992-93 sezonunda da Galatasaray, bu kez Beşiktaş'ı 66 puan ve averajla geçmeyi başardı ve şampiyonluğu kucakladı.
Lig tarihinde ayrıca 8 kez de ligden düşen takımlar gol averajıyla belirlendi.
-''DERBİ KRALI'' BEŞİKTAŞ-
Beşiktaş, bir sezonda ezeli rakiplerini her iki maçta da yenen tek takım olarak tarihe geçti.
Siyah-beyazlılar, şampiyonluğa ulaştıkları 2002-03 sezonunda Fenerbahçe'yi 1-0 ve 2-0, Galatasaray'ı her iki maçta 1-0'lık sonuçlarla geçerek, 4 derbi maçı da kazandı.
''Kara Kartallar'' ayrıca, bu 4 maçta kalesinde hiç gol görmeyerek, ayrı bir rekora imza attı.
-''KARAKARTAL''IN KABUS SEZONU-
Beşiktaş, 2003-04 sezonundaki ilginç performans grafiğiyle sevenlerine adeta kabus yaşattı.
Sezonun ikinci yarısına en yakın takipçisi Fenerbahçe'nin 8 puan önünde namağlup lider başlayan Beşiktaş, ikinci yarıdaki inanılmaz düşüşüyle, sezonu şampiyon bitiren ezeli rakibinin tam 14 puan gerisinde 3. sırada kaldı.
17 maçlık 2. yarıda tam 8 yenilgi birden alan siyah-beyazlılar, böylece lig tarihinde iki devre arasında en büyük düşüşü gerçekleştiren şampiyon adayı takım olarak kayıtlara geçti.
-''NÖBETÇİ GOLCÜ'' SEMİH, GOL KRALI OLDU-
Turkcell Süper Lig'in son ''Gol Kralı'' Fenerbahçeli Semih, bu unvanı ilginç biçimde eline geçirdi.
Geride kalan sezonu 17 golle tamamlayarak, kariyerinde ilk kez bu unvanı alan Semih, birçok maçta oyuna sonradan girmesine rağmen attığı kritik gollerle takımına büyük katkı yaptı ve adı ''Nöbetçi Golcü''ye çıktı.
Semih, geçen sezon ligde çeşitli zaman dilimleri içinde toplam 27 maçta forma giydi. Bunlardan 17'sinde ilk 11'de sahaya çıkan Semih, toplam 17 gol attı.
A.A.


Hepsi Bi Sayfaya Sığmadı (: