Make Use Of: Windows'ta dosya kopyalama işlemi, verilerin aktarımı tamamlanmış gibi görünmesine rağmen neden %99'da takılı kalır?
Muhtemelen daha önce, Windows'un büyük bir klasörü gayet hızlı bir şekilde kopyaladığını, ancak ilerleme çubuğu %99'a ulaştığında sanki mesaisi bitmiş gibi öylece durakladığını görmüşsünüzdür. Aktarım hızı sıfıra düşer, tahmini süre anlamsızlaşır; siz de beklemeye devam mı etmeli yoksa işlemi iptal mi etmeli diye düşünürsünüz.
Özellikle harici bir sürücüye büyük dosyalar taşırken, bu son aşamanın ne kadar sinir bozucu olabileceğini çok iyi bilirim. Ancak ilerleme çubuğu, Windows'un arka planda gerçekte neler yaptığına dair tüm tabloyu yansıtmaz; o son yüzde diliminin bu kadar uzun sürmesinin aslında geçerli bir nedeni vardır.
Windows, %99 ifadesini oldukça geniş bir kapsamda tanımlar.
İlerleme çubuğu, tamamlanan işlemleri değil, gönderilen verileri takip eder.
Pratikte %99, verilerin gönderilmiş olduğu ancak Windows'un son dosya üzerindeki işlemlerini henüz bitirmediği anlamına gelir. İlerleme çubuğu, Windows'un taşıdığı verileri izleyerek toplam süreyi tahmin etmeye çalışır. Ne kadar verinin hedefe ulaştığını göstermek konusunda başarılı olsa da, kalan süreyi tahmin etme konusunda oldukça yetersizdir.
Taşınacak çok az veri kalmış olsa bile, sürecin en sonunda ciddi bir darboğaz yaşanabilir. Windows; flash belleğinizin veya harici sabit diskinizin verileri kaydetmeyi bitirmesini, kayıtlarını güncellemesini ya da arka planda başka bir görevi yerine getirmesini bekliyor olabilir. Her bir dosyanın hazırlanması; zaman damgaları ve öznitelikler gibi ek bilgilerin işlenmesi, dosya içeriğinin taşınmasının ötesinde fazladan bir çaba gerektirir.
İşte tam da bu yüzden, pencere açık kalmaya devam etse bile aktarım hızı "0 bayt/sn" seviyesine düşebilir. Buradaki "sıfır" değeri, yalnızca Dosya Gezgini'nin o an herhangi bir veri aktarımı bildirmediği anlamına gelir. Sürücünüz başka işlemlerle meşgul olabilir; dolayısıyla bu durum, Windows'un donduğu anlamına gelmez.
Windows bazen verileri önce belleğe yazar.
Windows, verileri depolama birimine yazmadan önce geçici olarak boş RAM alanında tutabilir; bu yönteme "yazma önbelleğe alma" (write caching) denir. Bu teknik, her bir işlemin, sürücünün kendi görevini tamamlamasını beklemesine gerek kalmadan ilerlemesine yardımcı olur. Sonuç olarak, önbelleğe alınmış verilerin yazılması gerekir; bu işleme "önbelleği boşaltma" (flushing) denir.
Ancak bu, sürücünüzün ayarlarına bağlıdır. Windows normalde harici USB sürücüler için bu tür yazma önbelleklemesini devre dışı bırakan Hızlı kaldırma politikasını kullanır. Daha iyi performans seçeneğine geçmek, Windows'un yazma işlemlerini önbelleğe almasına olanak tanır, ancak aynı zamanda sürücünün güvenli bir şekilde çıkarılmasını da gerektirir.
Yine de, %99'da kalan bir aktarım, Windows'un önbelleğe alınmış verileri boşalttığı anlamına gelmez. Yavaşlamanın tamamen farklı bir nedeni olabilir; örneğin, hedef sürücünün yetişmekte zorlanması gibi.
Son yüzde dilimi, ciddi bir darboğaza yol açabilir.
Hedef sürücünüzün kapasitesi veya hızı yetersiz kalıyor olabilir.
Dizüstü bilgisayarınızdaki yüksek hızlı bir SSD'den, ucuz bir USB belleğe devasa bir video dosyası aktarmak, hız açısından birbirinden tamamen farklı iki depolama birimini karşı karşıya getirir. SSD'niz verileri, temel bir USB belleğin kabul edebileceğinden çok daha hızlı bir şekilde gönderebilir; bu da Windows'un, yavaş olan sürücünün yetişmesini beklemek zorunda kalmasına neden olur.
Birçok SSD, flash depolama alanının bir kısmını daha hızlı bir önbellek olarak kullanır. Uzun süreli bir aktarım sırasında bu önbellek dolduğunda, yazma hızları aniden düşebilir. Bazı USB bellekler de benzer şekilde davranır; işleme hızlı başlar ancak kısa süre sonra çok daha düşük, sabit bir hıza iner.
Küçük dosyalar, beraberinde ciddi bir "idari yük" getirir.
Tek bir 10 GB'lık film dosyasını taşımakla, toplamda 10 GB eden binlerce fotoğraf ve Word belgesini taşımak birbirinden tamamen farklı durumlardır. Her bir dosya, Windows'un dosya sistemi kayıtları oluşturmak ve meta verileri güncellemek gibi ek işlemler yapmasını gerektirir; bu da asıl veri aktarımına ek bir iş yükü bindirir.
Hatta Microsoft, bir klasöre çok sayıda küçük dosya yığmanın, kopyalama sürecini son derece yavaşlatacağı konusunda özellikle uyarıyor. Üstelik antivirüs yazılımınız da dosyalar oluşturulurken veya bunlara erişilirken tarama yaparak süreci daha da yavaşlatabilir.
Bu yavaşlama; dosyaları bir Wi-Fi ağı veya paylaşımlı bir ofis sürücüsü üzerinden taşıdığınızda daha da belirginleşir; çünkü bilgisayarınızın her bir dosya için diğer cihazla sürekli iletişim kurması gerekir.
Eğer binlerce küçük dosyayla dolu bir klasörü taşımanız gerekiyorsa, profesyonel bir ipucu olarak; NanaZip gibi bir araç kullanarak tüm bu dosyaları tek bir arşiv dosyasında (zip) sıkıştırabilirsiniz. Dosyaları hedef tarafta tekrar arşivden çıkarmanız gerekecek olsa da, aktarımı tek bir dosyaya indirgemek, taşıma işlemini önemli ölçüde hızlandırabilir.
İptal etmeden önce Windows'un hâlâ çalışıp çalışmadığını kontrol edin
Görev Yöneticisi size pek çok ipucu verebilir
Dosya Gezgini'nin tamamen donduğunu hemen varsaymak yerine, ilk adımınız sabit diskinizin o anda ne yaptığını kontrol etmek olmalıdır. Windows 11, bilgisayarınızın hâlâ çalışıp çalışmadığını anlamanız için sistemin derinliklerine göz atmanıza olanak tanır; üstelik bunun için herhangi bir ek yazılım indirmenize bile gerek yoktur.
- Klavyenizde Ctrl + Shift + Esc tuşlarına basarak Görev Yöneticisi'ni açın.
- Sol menüdeki Performans sekmesine gidin ve dosyaların aktarıldığı sabit diski veya USB sürücüsünü seçin.
- Sürücünün davranışını bir-iki dakika boyunca izleyin; özellikle "Etkin Zaman" (Active Time), "Yazma Hızı" (Write Speed) ve "Ortalama Yanıt Süresi" (Average Response Time) değerlerine dikkat edin.
- Ayrıca, arka planda çalışan başka bir uygulamanın sabit diskinizi aşırı meşgul edip etmediğini görmek için İşlemler (Processes) sekmesine de göz atın.
"Etkin Süre" (Active Time) %100 civarında seyrediyorsa ancak "Yazma Hızı" (Write Speed) neredeyse hiç değişmiyorsa, düşük aktarım hızına rağmen sürücü hâlâ meşgul demektir. Yüksek yanıt süreleri de depolama işlemlerinin olması gerekenden daha uzun sürdüğüne dair bir başka ipucu olabilir. Diğer taraftan, disk grafiğinin düz bir çizgide kalması, Dosya Gezgini'nin çöktüğü anlamına gelmez; uygulama, ağdan gelecek bir yanıtı veya diskle ilgisi olmayan başka bir görevin tamamlanmasını bekliyor olabilir.
Hedef sürücüde hâlâ bir hareketlilik varsa ve kopyalama işlemi herhangi bir hata vermediyse, biraz daha bekleyin. Eğer aktarım uzun süre boyunca hiçbir değişiklik göstermiyor ve belirgin bir disk veya ağ etkinliği de gözlenmiyorsa, sürücünün bağlantısını aniden kesmek yerine işlemi Dosya Gezgini üzerinden iptal etmek daha güvenlidir. Kopyalama işleminin eksiksiz tamamlandığından emin olana kadar orijinal dosyaları silmeyin.
Tekrarlanan bir duraksama, üzerinde durulması gereken bir durumdur.
Eğer bu yavaşlama sorunuyla sık sık karşılaşıyorsanız, daha küçük bir dosya grubunu tamamen farklı bir sürücüye kopyalamayı deneyin. Sürücünüzde yeterli alan olduğundan emin olun; harici bir sürücü kullanıyorsanız, USB kablosunun gevşek olmadığından tekrar kontrol edin. Eğer belirli bir sürücü sürekli olarak takılıyorsa, sürücünün kendi tanılama verilerini okumasına izin vermesi koşuluyla, "GSmartControl" adlı ücretsiz bir araç indirerek sürücünüzün sağlık durumunu kontrol edebilirsiniz.
Çok büyük boyutlu aktarımlar için, Dosya Gezgini'ni tamamen devre dışı bırakıp Windows ile birlikte gelen güçlü bir komut satırı kopyalama aracı olan "Robocopy"yi kullanabilirsiniz. Robocopy'nin "/J" seçeneği, Windows'un standart dosya arabelleğe alma (buffering) sürecini atlar; Microsoft, büyük dosyaların kopyalanması için bu yöntemi önermektedir. Bu, yavaş veya arızalı bir sürücünün getirdiği kısıtlamaları tamamen ortadan kaldırmaz ancak bazı aktarım işlemlerinde yardımcı olabilir.
Ne yaparsanız yapın, bir kopyalama işlemi devam ederken harici bir sürücüyü asla doğrudan yerinden çekip çıkarmayın. Windows, harici depolama birimlerini ayarlarınıza bağlı olarak farklı şekillerde işler; bazı yapılandırmalarda, arka planda veri kaydetme işleminin tamamlanabilmesi için sürücüyü mutlaka "donanımı güvenle kaldır" seçeneğiyle çıkarmanız gerekir. Kopyalama penceresi kaybolsa bile, görev çubuğunuzdaki "Donanımı Güvenle Kaldır" simgesine tıklamak her zaman en doğru adımdır.
Son olarak, en önemli dosyalarınız söz konusu olduğunda, yeni kopyalara çift tıklayıp gerçekten açıldıklarından emin olmadan orijinal dosyaları silmeyin. İlerleme çubuğunun %100 tamamlanmış görünmesi güzeldir, ancak yedeklerinizin güvende olduğundan emin olmak için yalnızca buna güvenmemelisiniz.
Windows biraz daha açık sözlü olabilir
Dosya Gezgini, neyi beklediğini açıklama konusunda kesinlikle daha iyi bir iş çıkarabilir. %99'da takılıp kalan bir ilerleme çubuğu size pek bir şey anlatmaz; bu yüzden, o sayıya bakıp durmak yerine sürücünün o an ne yaptığını kontrol etmek genellikle daha faydalıdır. Bazen yapabileceğiniz en iyi şey, Windows'un kendi işlemlerini tamamlamasına izin vermektir.
Kaynak: Why a Windows file copy can sit at 99 percent after the data seems finished - Oluwademilade Afolabi / Make Use Of
.