Öncelikle konuyu saptırmayı bırak. Ben sana Türkiye'deki her uygulama doğrudur, her yasak haklıdır veya vatandaşın ödediği bütün vergiler makuldür demiyorum. Ama sen de hoşuna gitmeyen her düzenlemeyi "rant", her devlet denetimini "geri kalmışlık" olarak değerlendiremezsin.
Bir ülkenin güçlü olması, yabancı şirketlerin her talebini kabul etmesi anlamına gelmez. İngiltere, Almanya ve İsviçre örneklerini veriyorsun. Peki bu ülkelerde faaliyet gösteren şirketlerin vergi, lisans ve diğer yasal yükümlülükleri olmadığını mı sanıyorsun?
PayPal meselesinden başlayalım.
PayPal'ın Türkiye'deki faaliyetlerini durdurmasının arkasında lisans ve bilgi sistemlerinin Türkiye'de bulundurulmasına ilişkin şartlar konusunda yaşanan anlaşmazlık vardı.
Şimdi sana soruyorum: Türkiye'de milyonlarca insanın parasını yöneten yabancı bir ödeme kuruluşunun Türkiye'nin finansal denetim kurallarına tabi olmasını istemek neden yanlış olsun?
Bu şartlar ağır mıydı, daha makul bir çözüm bulunabilir miydi? Elbette tartışılır. Ama meseleyi yalnızca "Türkiye geri kalmış olduğu için PayPal yok" seviyesine indirgemek ciddi bir değerlendirme değil.
Gelelim Starlink'e.
Türk Telekom'u, Turkcell'i veya Vodafone'u savunmak zorunda değilim. Hizmetleri pahalıysa eleştiririm, rekabeti engelliyorlarsa onu da eleştiririm.
Ama sana basit bir örnek vereyim.
Yarın Türkiye'deki bütün internet operatörlerinin kapandığını ve herkesin Starlink kullanmaya başladığını varsayalım.
Milyonlarca müşteriden gelir elde eden bu şirketin Türkiye'deki vergi yükümlülükleri nasıl düzenlenecek? Hangi lisans şartlarına tabi olacak? Mahkeme kararları ve hukuka uygun bilgi talepleri nasıl yerine getirilecek?
İnternet üzerinden büyük bir dolandırıcılık gerçekleştirildiğinde, çocuk istismarı veya başka ağır suçlar işlendiğinde yetkili makamlar bu şirketten hukuka uygun şekilde bilgi talep edebilecek mi?
Bunları düşünmeden "Elon Musk gelsin, istediği gibi hizmet versin" demek kolay.
Devletin görevi yalnızca sana ucuz internet sağlamak değildir. Aynı zamanda vergi toplamak, vatandaşını korumak, suçla mücadele etmek ve ülkesindeki ticari faaliyetleri denetlemektir.
Tabii ki bu yetkiler hukuk çerçevesinde ve vatandaşın mahremiyeti korunarak kullanılmalıdır.
Senin mantığınla hareket edersek yarın başka bir yabancı şirket de çıkıp "Ben Türkiye'de faaliyet göstereceğim ama sizin mevzuatınıza uymayacağım" derse bunu da kabul mü edeceğiz?
O çok örnek verdiğin ABD'ye gitsinler de "Sizin lisans şartlarınıza uymayacağız, vergi yükümlülüklerinizi kabul etmiyoruz, mahkeme kararlarınıza da cevap vermiyoruz" desinler. Bakalım ABD buna nasıl yaklaşacak?
Discord konusuna gelirsek...
Bir platformda suç işlenmesi, o platformun tamamen kapatılmasını otomatik olarak haklı çıkarmaz. Alınan kararların hukuka uygunluğu ve orantılılığı tartışılmalıdır.
Ancak yabancı bir platformun da faaliyet gösterdiği ülkelerin hukukunu tamamen yok sayma hakkı yoktur. Adli makamların hukuka uygun talepleriyle iş birliği yapılması ve kullanıcı güvenliğinin sağlanması konusunda sorumlulukları olabilir.
Burada savunduğum şey her erişim engeli değil, devletin hukuki denetim hakkıdır.
Senin anlamadığın temel nokta şu: Bir devletin düzenleme yapma hakkını savunmak, o devletin yaptığı her düzenlemeyi savunmak değildir.
Türkiye'de internet pahalı olabilir, IMEI harcı aşırı yüksek olabilir, bazı erişim engelleri ölçüsüz olabilir. Bunların hepsi eleştirilebilir.
Ama sen bütün bu farklı konuları tek bir torbaya doldurup "Türkiye geri kalmış, herkes rant peşinde" diyerek meseleyi açıklamış olmuyorsun.
Bir de sürekli "Dünya lideriyiz diyorsunuz ama kimse sizi takmıyor" diyorsun.
Ben sana dünya lideriyiz mi dedim? Bir ülkenin kendi kanunlarını uygulama hakkını savunabilmesi için dünya lideri mi olması gerekiyor?
Beni dikkate almayan bir yabancı şirket varsa dikkate alsın diye karşısında eğilip bükülmemi mi bekliyorsun?
Sen güçlü ülkeleri örnek veriyorsun ama onların kendi ekonomik çıkarlarını, hukuk sistemlerini ve egemenlik haklarını ne kadar ciddiye aldıklarını görmezden geliyorsun.
Güçlü devlet olmak, yabancı şirketlerin her istediğine boyun eğmek değildir. Kendi hukukunu uygularken vatandaşının haklarını da koruyabilmektir.
Son olarak, "Afganistan'da yaşamayı hak ettin" gibi ifadelerle tartışmayı kişiselleştirmen, ortaya koyduğun iddiaları daha doğru yapmıyor.
Ben yabancı şirketler karşısında devletin egemenlik, vergilendirme ve hukuki denetim hakkını savunuyorum. Sen ise bunu bütün yasakları savunmak olarak göstermeye çalışıyorsun.
Devletin yanlış uygulamalarını eleştirmek başka, devletin kendi ülkesinde kural koyma hakkını reddetmek başka.
Önce bu ikisi arasındaki farkı anlaman gerekiyor.
Cevaplarinin hepsini okudum, ne demek istedigini gayet anliyorum. Öncelikle türkiye'de yasamasam da benim de vatanim. Ancak bu siyasi iktidar yüzünden cok uzun yillar önce yurtdisinda yasamaya karar verdim. Cünkü adaletsizlikler en dipten en tepeye kadar. Bazi insanlar yeni fark ediyor olabilir ama ben yillardir görüyorum. (merak edenler icin kosgeb'deki projedeki usulsüzlüklerden dolayi kizip gittim). Neyse
Türkiye demokratik bir ülke olma özelligini kaybediyor, ayni sekilde hukuk ülkesi de. Zaten her gün önümüze bir sürü adaletsizler haberde düsüyor. Simdi hukugun olmadigi, demokrasinin olmadigi bir ülkeye ben bir sirket olarak (atiyorum paypal), neden verilerimi paylasayim? Bildigin gibi türkiye cumhuriyeti vatandaslarinin bir cok sahsi bilgileri panellerde dagitiliyor. Daha vatandaslarinin sahsi bilgilerini koruyamayan bir yerde paypal neden data paylassin? Ayrica ilk mesajinda "bilmedigin seyler yazmissin" bu konuyu yillardir biliyorum hatta bildigim kadariyla data sunucularini da türkiye'de olmasini istiyorlardi bu yüzden zaten firmalar kabul etmiyor (firma ismini tam hatirlamiyorum ama paypal olmasi gerek).
Türkiye'de hukuksuzluk ve adaletsizlik arttikca yabancilar da haliyle cekiniyor. Afganistan'a dönmesi meselesi buradan geliyor. Insanlarin bunu elestirip karsi cikmasi lazimken kalkip da ya o ama bizle veriyi paylasmiyordu o yüzden kapattik demek komik cünkü asil problem bu degil. Asil problem türkiye'nin gittikce daha cok otokratiklesmesi, hukukun ayaklar altina alinmasi. Bunlar ülkeleri gücsüzlestirir.Bu sefer bazilari da söyle diyor, ee cin de böyle..Ama cin bir cok operasyonlarini hong-kong üzerinden yapiyor, yani hong-kong garantör devlet olarak calisiyor. O yüzden cok yatirimci hong-kong'a gider (yatirim amacli degil ama ben de gittim).
Bugün paypal, discord, yarin a,b,c uygulamalari.. Bunun bir siniri yok. Ülkede akli selim bir yönetim yok, bunun sikintisini tüm millet birlikte cekiyor. Yarin öbürgün ya bu mercedes'in yazilimiyla ilgili bilgileri bizle paylasin yoksa yasaklarim diyeceklerdir (kendileri kullanmazsa eminim hemen yaparlardi).. Yani benim ilk mesajimda yazdigim listenin bu gidisle bir sonu olmayacak.. Sen buradaki asil noktayi kaciriyorsun...
Ülkede demokrasi ve adalet saglanirsa, rant düzeni cökerse her sey yerli yerine gecer. Bizim milli gelirimiz de cok düsük, o yüzden bir cok firma icin "kaybedilecek" bir ülkeyiz ki o yüzden de kaale almiyor cogu ya da üstte söyledigim otokratiklesme cekincesinden dolayi yatirim yapmak istemiyorlar. Cünkü paylastigi verinin yarin panellerde olmayacaginin bir garantisi var mi? Ben neden paylasayim o zaman?
Ayrica starlink örnegin cok sacma olmus. Ben isvicre'de simdi starlink kurup yasadisi isler yapsam sence serbest mi oluyor, devlet göz mü yummus buna yoksa erisimi var mi? Isvicre erisim sahibiyken neden türkiye degil diye düsünmek lazim...
Ve depremde bu gsm operatörlerinin ne halt yediklerini gördük, dogru dürüst servis veremediler...elon musk türkiye'de deprem süresince acilmasini teklif etti onu bile kabul etmediler, neden? millet cocuk pornosu mu izleyecek diye sence? hayir, cünkü insanlar o zaman bazi seyleri anlayacakti.. o yüzden diyorum rant var diye.
Sahsina yönelik 'afganistan göndermesi' yaptigim dogrudur ama kastim su; yasakli ülkede yasamak istiyorsan afganistan en uygun yer ki türkiye de buna benziyor gittikce. Ben istiyorum ki ülkemiz güclensin, en iyisini yapsin, vatandaslarimiz da öyle. Ama sen kalkip benim yurtdisindan aldigim telefona hic bir hakkin olmadan 60 bin lira para aliyorsun,katil tipli taksicilere (hepsi degil tabi ki) mahkum birakiyorsun ya da acil durumda bile durmayan taksicilerle problem yasatiyorsun..UBER'i gectim o kadar insanca yasamayi haketmedi belki millet ama MARTI TAG'a bile karsilar. Neden? 3-5 kisi plaka parasi ödemis de para kazansin diye...
Booking.com yasak? neden cünkü daha ucuza otel bulabiliyorsun ama seni yine birilerine mahkum ediyorlar...
Kisacasi türkiye'de iki problem var. Biris RANT, digeri de Hukuksuzluk. Bunlari cözersen tüm problem cözer. Ama kalkip yanlis yerden bakarsan hic bir yol alinamaz, o yasakli listesine daha yüzlerce eklenir...
O yüzden sorunu kökten cözmek gerek
