PHP güvenik açığı ile ilgili BBC'nin haberi BBC: PHP nedir ve neden küresel çapta bir siber güvenlik telaşına yol açtı?
On yıldan uzun bir süredir, internetin büyük bir kısmının temelini oluşturan teknolojide ciddi açıklar fark edilmeden kalmıştı.
Bu açıkların gün yüzüne çıkması ve küresel bir siber güvenlik alarmına yol açması ise yapay zeka (YZ) sayesinde gerçekleşti.
Söz konusu güvenlik açıkları, 2000'li yıllardan bu yana dünya genelinde web siteleri oluşturmak için kullanılan PHP adlı bir programlama dilinde bulunuyor.
Dünya genelindeki hükümetler ve siber güvenlik kurumları, Çarşamba günü ortaya çıkan bu durumun etkilerini sınırlamak için yoğun bir çaba sarf ediyor. Yetkililer, web sitesi operatörlerine acil durum yamasını yüklemeleri ya da platformlarını geçici olarak çevrimdışı hale getirmeyi değerlendirmeleri çağrısında bulundu.
Açıkları keşfeden ekiplerden biri olan siber güvenlik firması Wiz, bu kusurları yapay zeka tarafından tespit edilen "en ciddi" açıklar olarak tanımladı.
Açıkların bulunmasında teknolojisi kullanılan OpenAI ise bu keşfi, "son dönemde karşılaşılan en etkili güvenlik sorunlarından biri" olarak nitelendirdi.
Söz konusu açık nedir?
Pek çok insan PHP adını daha önce duymamış olabilir, ancak muhtemelen her gün bu teknolojiyle etkileşime giriyorlar.
"PHP: Hypertext Preprocessor" (Hipermetin Ön İşlemcisi) ifadesinin kısaltması olan bu teknoloji; çevrimiçi mağazalar, Wikipedia ve bloglar gibi birçok web sitesinin temelini oluşturan içerik yönetim sistemi WordPress dahil olmak üzere çok sayıda platforma güç veriyor.
Gorilla Cyber Security CEO'su Paul Spain, BBC'ye verdiği demeçte, Wikipedia gibi bir web sitesini ziyaret ettiğinizde, ihtiyaç duyduğunuz bilgileri toplayıp bunları web üzerinde okuyabileceğiniz bir biçimde sunan kodun PHP olduğunu belirtiyor.
Ancak, saldırganların kimlik doğrulaması yapmadan etkilenen web sunucularının kontrolünü ele geçirmesine ve hassas verileri çalmasına olanak tanıyabilecek bir açık nedeniyle, PHP üzerine inşa edilmiş her şey savunmasız hale geldi.
Spain, yapay zekanın bu tür saldırıları daha kolay ve hızlı hale getirebileceğine dikkat çekerek, söz konusu açığın "milyonlarca" web sitesini etkileyebileceğini tahmin ediyor.
Adelaide Üniversitesi'nden siber güvenlik araştırmacısı Jill Slay, bilgisayar korsanlarının veya devletlerin bu açığı bir silah olarak kullanıp web sitelerinden özel verileri ele geçirmesinin "felaket" olacağını ifade ediyor.
Hangi web siteleri etkilendi?
Bu uyarı; oyun platformlarından devlet portallarına ve çevrimiçi forumlara kadar dünya genelinde pek çok hizmette aksamalara yol açtı. Buna, çevrim içi ansiklopedi Wikipedia'nın arkasındaki kuruluş olan Wikimedia da dahil; kuruluş, tedbir amaçlı olarak sistemlerinin bir kısmını çevrim dışı bıraktı.
Finlandiya hükümeti, Edinburgh belediyesi ve BBC kendi site ve sayfalarını erişime kapatırken, Hollanda siber güvenlik kurumu da kendi web sitesini yayından çekti.
Cenevre Üniversitesi'ninki gibi web siteleri Çarşamba günü çevrimdışı duruma getirildi.
İskoçya'daki belediyeler ve sağlık kurulları dahil olmak üzere birçok kamu kuruluşu da web sitelerini çevrim dışı bıraktı.
Bazı uzmanlar, bu güvenlik açığının; özellikle sınırlı güvenlik kaynaklarına sahip küçük kuruluşlara ait olan ve bakımı iyi yapılmamış web sitelerini daha büyük bir risk altına sokabileceği konusunda uyarıyor.
UNSW Sydney'den siber güvenlik araştırmacısı Salil Kanhere, teknik detayların artık kamuya açık hale gelmesi nedeniyle önümüzdeki haftalarda bu açıkları istismar etmeye yönelik daha fazla girişim beklenebileceğini belirtti.
Açıklar ortaya çıktıktan sonra neler yaşandı?
PHP platformunun geliştiricileri, çarşamba günü, yazılımlarında yıllardır gizli kalan güvenlik açıklarını gidermek için yamalar yayınladı.
Şirket, "Tüm PHP kullanıcılarının sistemlerini derhal güncellemeleri şiddetle tavsiye edilir" açıklamasında bulundu.
Dünya genelindeki yetkililer ve güvenlik kuruluşları da web sitesi operatörlerine platformlarını güvence altına almaları yönündeki bu uyarıları yineledi.
ABD Ulusal Güvenlik Ajansı (NSA), PHP kullanan tüm kuruluşlara, sistemlerini hemen yamalayamıyorlarsa çevrim dışı bırakmaları çağrısında bulundu; ayrıca söz konusu açığın, bir sistemin veritabanını istismar etmek için "doğrudan bir yol" sunabileceğini ekledi.
Ajans, "Bu riskler, ABD hükümetine bağlı departman ve kurumlarda acil yama yapılmasını gerektirecek kadar ciddidir" ifadesini kullandı.
Birleşik Krallık Ulusal Siber Güvenlik Merkezi de benzer tavsiyelerde bulunarak kuruluşlara, "bir saldırgan tarafından yerleştirilmiş arka kapılar" (backdoor) olup olmadığını kontrol etmeleri çağrısı yaptı.
AB, Singapur ve Avustralya'daki ilgili kurumlar da benzer uyarılarda bulundu.
Japonya'dan Sanae Takaichi, kamuya açık web sitelerinin PHP üzerinde çalışıp çalışmadığının kontrol edilmesi gerektiğini vurguladı.
Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, insanları, herkese açık web sitelerinin PHP ile çalışıp çalışmadığını kontrol etmeye çağırdı.
Takaichi, X platformunda yaptığı paylaşımda, "Herkesten bu gece harekete geçmesini acilen rica ediyoruz" ifadesini kullandı.
Takaichi, "Düzeltme yamasını (yama dosyasını) derhal uygulamak zorsa, web sitelerini geçici olarak erişime kapatmak gibi önlemler, riski azaltmak adına etkili bir yöntem olabilir" dedi.
Teknoloji şirketleri de sistemlerini güvence altına almak için yoğun bir çaba sarf ediyor.
E-ticaret devi Amazon, PHP ile ilgili sorunun kamuoyuna açıklanmasından günler önce kendisine yönelik çeşitli saldırı girişimleri olduğunu belirtti. Söz konusu güvenlik açığının, potansiyel saldırganlar tarafından nasıl öğrenildiği ise henüz bilinmiyor.
Yapay zeka, zayıf noktaları nasıl tespit ediyor?
Güvenlik firmaları Calif ve Wiz bünyesindeki araştırmacılar, söz konusu güvenlik açıklarını ortaya çıkardı.
Araştırmacılar, kodları analiz edebilen ve hataları insanlardan ya da eski sistemlerden çok daha hızlı bir şekilde tespit edebilen gelişmiş yapay zeka araçlarından yararlandılar.
Kanhere, "Modern yazılımlar inanılmaz derecede karmaşık; bazı güvenlik açıkları yıllarca fark edilmeden kalabiliyor" dedi.
Kanhere, "Temelde yatan hatalar yeni değildi; değişen şey, onları bulma yeteneğimiz oldu" diye ekledi.
Keşfe dair detayların bu hafta internete sızması, PHP platformu geliştiricilerini, güvenlik açığını ve sorunun boyutunu alelacele duyurmak zorunda bıraktı.
OpenAI, bir blog yazısında, yaşanan olayın "yapay zekanın güvenlik açıklarını nasıl ortaya çıkarabileceğini" gösterdiğini, ancak aynı zamanda "saldırganların hızlı bir şekilde saldırı araçları ve istismar yöntemleri (exploit) geliştirmelerine de yardımcı olabileceğini" belirtti.
ChatGPT'nin geliştiricisi OpenAI, PHP platformunun güvenli olup olmadığını kontrol etmeye yarayan bir program yayınladığını duyurdu.
Queensland Üniversitesi Siber Araştırma Merkezi'nden Ryan Ko, "Bu açıkların birçoğu, geçmişte yazılımların güvenlikten ziyade işlevsellik ön planda tutularak inşa edilmiş olmasından kaynaklanıyor" dedi.
İnsanlar kendilerini korumak için ne yapabilir?
Web sitesi sahiplerine, sitelerini PHP'nin en güncel sürümüyle güvence altına almaları çağrısında bulunuluyor.
Spain, PHP yazılım yaması uygulamanın, çoğu teknoloji ekibi için küçük ve rutin bir işlem olduğunu ifade etti.
ABD Ulusal Güvenlik Ajansı (NSA), önümüzdeki haftalarda "daha dikkatli olunması" ve yazılım sağlayıcılarından gelen güncellemelerin yakından takip edilmesi gerektiğini vurguladı.
Ajans, "Söz konusu sistemlerle ilgili yamaların uygulanması konusunda tetikte olmak büyük önem taşıyor" açıklamasında bulundu. Kanhere, sorumluluğun büyük ölçüde web sitesi işletmecilerinde olduğunu, ancak kullanıcıların da etkilenen hizmetler tarafından yapılan parola değiştirme talepleri gibi güvenlik uyarılarına karşı dikkatli olmaları gerektiğini belirtti.
Ayrıca, söz konusu olayın yarattığı yankıdan faydalanarak gönderilebilecek kimlik avı (phishing) mesajlarına karşı da insanların tetikte olmaları uyarısında bulundu.
Kaynak: What is PHP and why did it spark a global cyber-security scramble? - Osmond Chia / BBC
.