Merhaba arkadaşlar,

Uzun süredir üzerinde çalıştığımız bir altyapı hizmetini herkesin kullanımına açtık ve burada da paylaşmak istedim: ntp.alastyr.com — İzmir'den yayın yapan, ücretsiz, kayıt gerektirmeyen, halka açık bir stratum 1 zaman (NTP) sunucusu.

Reklam ya da ücretli paket yok; sunucuyu Türkiye'deki sistem yöneticilerinin, hosting firmalarının ve geliştiricilerin kullanımına açık tutuyoruz. Aşağıda ne olduğunu, nasıl çalıştığını ve nasıl kullanacağınızı detaylıca anlattım.



⏱️ Neden doğru saat önemli?

Saatin kayması çoğu zaman sessizce sorun çıkarır:
  • Active Directory / Kerberos 5 dakikadan fazla sapmada oturum açmayı tamamen durdurur.
  • TOTP (2FA kodları) 30 saniyelik pencereyle çalışır; saat kayınca kodlar geçersiz olur.
  • TLS sertifikaları, JWT/oturum süreleri, önbellek geçerliliği mutlak zamana bakar.
  • Farklı sunuculardaki loglar birleştirildiğinde olaylar yanlış sırada görünür; olay incelemesi yanıltıcı olur.
  • Veritabanı replikasyonunda zaman damgalı çakışma çözümü bozulur.
🛰️ Stratum 1 ne demek, farkı ne?

Çoğu NTP sunucusu (stratum 2) zamanı internetteki başka bir sunucudan alır. Bu durumda hem kaynağın hatası hem de ağ yolunun asimetrisi saate yansır. Önceki sanal sunucumuzu ölçtüğümüzde ~1,8 ms geride olduğunu gördük. Ankara'daki ulusal kaynakta bile ağ yolu asimetrisi yüzünden ~5 ms sapma ölçtük.

Stratum 1 sunucu ise zamanı doğrudan uydulardan alır. Zaman ağdan gelmediği için ağ asimetrisi sunucunun kendi saatini etkilemez. Bizim sunucumuzun saati, uydu darbesine birkaç nanosaniye (RMS 1–4 ns) içinde kilitli çalışıyor.

🔄 Uydu sinyali kesilirse ne oluyor?

Bunu test ederek ölçtük:
  1. Alıcı kilidi kaybedince darbeyi keser (yanlış darbe üretmesin diye bilerek böyle ayarlı).
  2. Sunucu kendi saatiyle devam eder; ölçtüğümüz kayma saatte ~3 mikrosaniye.
  3. 10 dakika darbe gelmezse sunucu otomatik olarak 6 ülkeden 11 stratum-1 sunucuya (TÜBİTAK UME, PTB, Netnod, INRIM, CZ.NIC, RIPE NCC, Time.nl) geçer ve stratum 2 olarak devam eder. Uydu dönünce kendiliğinden stratum 1'e döner.
Bu geçişi gizlemiyoruz: anlık stratum ve zaman kaynağı sitede ve açık JSON uçlarında canlı yayınlanıyor.

✅ Özellikler

  • NTS (RFC 8915) desteği — kimlik doğrulamalı zaman. NTS-KE: 4460/tcp
  • IPv4: 5.2.80.90 · IPv6: 2a06:ad40:0:1::90 · NTP: 123/udp
  • pool.ntp.org üyesi (tr, europe ve genel bölgeler) — iki adreste de havuz puanı 20/20. 0.tr.pool.ntp.org ve diğer TR havuz adresleri bizim IP'lerimizi de döndürüyor; yani tr.pool.ntp.org kullanıyorsanız büyük ihtimalle zaten zaman zaman bizden saat alıyorsunuz.
  • Leap smear uygulanmaz; standart artık saniye bildirimi yapılır
  • Amplifikasyon yok (yanıt istekle aynı boyutta, 48 bayt), mode 6/7 kapalı
  • Şu an saniyede ortalama ~1.750 istek karşılıyor; günlük istatistikte 219 ülkeden istemci görünüyor
⚙️ Nasıl kullanılır?

Önemli: IP değil ana bilgisayar adını kullanın. NTS sertifikası isme özeldir ve adres değişirse etkilenmezsiniz.

Linux — chrony (NTS ile, önerilen):
server ntp.alastyr.com iburst nts
ntsdumpdir /var/lib/chrony

Linux — chrony (düz NTP):
server ntp.alastyr.com iburst

Linux — systemd-timesyncd (/etc/systemd/timesyncd.conf):
[Time]
NTP=ntp.alastyr.com

Windows (yönetici komut istemi):
w32tm /config /syncfromflags:manual /manualpeerlist:"ntp.alastyr.com,0x8" /update
w32tm /resync

MikroTik RouterOS 7:
/system ntp client set enabled=yes
/system ntp client servers add address=ntp.alastyr.com

Cisco, Juniper, pfSense/OPNsense, ESXi, Proxmox, KVM, Synology/QNAP, OpenWrt, Raspberry Pi ve Docker/Kubernetes dahil 16 platformun hazır ayarları kurulum sayfasında: https://ntp.alastyr.com/kurulum.html

🧪 Sistem saatine dokunmadan test etmek için:

chronyd -Q -t 5 'server ntp.alastyr.com iburst'
Windows'ta:
w32tm /stripchart /computer:ntp.alastyr.com /samples:5 /dataonly

📝 Dürüst notlar
  • Size ulaşan doğruluğu çoğunlukla kendi ağ yolunuz belirler: aynı veri merkezindeki istemciler mikrosaniyeler, uzaktakiler milisaniyeler görür. Sunucunun saatinin nanosaniye doğrulukta olması sizin de nanosaniye alacağınız anlamına gelmez.
  • Tek anten, tek alıcı, tek konum. Kritik sistemlerde her zaman birden fazla bağımsız kaynak tanımlayın (3–4 kaynak ideal); bu sunucuyu kaynaklarınızdan biri olarak ekleyin.
  • Servis olduğu gibi sunuluyor, hukuki garanti yok. Yasal izlenebilir zaman damgası gerekiyorsa TÜBİTAK UME'nin ilgili hizmetlerine başvurmak gerekir.

📊 Şeffaflık

Sitede canlı uydu haritası (hangi uydunun o an dünyanın neresinin tepesinde olduğu), 24 saatlik kilit geçmişi, doğruluk bütçesi, ulusal laboratuvarlarla karşılaştırma ve kesinti testleri yayınlanıyor. Verilerin tamamı açık JSON uçlarından (/api/) CC BY 4.0 ile alınabilir. Bize güvenmek zorunda değilsiniz, pool.ntp.org'daki bağımsız ölçümlere de bakabilirsiniz:

https://www.ntppool.org/scores/5.2.80.90

🔗 Bağlantılar🌐 Diğer açık servislerimiz

NTP sunucusu, aynı ağdan ücretsiz sunduğumuz açık servislerden biri. Diğerleri de herkesin kullanımına açık:
  • Linux mirror — https://mirror.alastyr.com/
    Debian, Ubuntu, AlmaLinux, Rocky Linux, Linux Mint, Arch Linux, Cygwin, VideoLAN ve CTAN depoları. 10 Gbps hat, hız sınırı ve kota yok; HTTP, HTTPS ve rsync ile, IPv4 ve IPv6 üzerinden erişilebilir. Paket kurulumu ve güncellemeleri için yurt içinden hızlı bir kaynak.
  • Looking Glass — https://lg.alastyr.com/
    AS3188 ağımızdan ping, traceroute ve BGP yol sorgulaması yapabilirsiniz. IPv4 ve IPv6 destekli. Bağlantı sorunlarını teşhis ederken ya da ağımıza hangi yoldan ulaştığınızı görmek için işinize yarar.
  • Hız testi — https://speedtest.alastyr.com/
    İzmir'den hizmet veren ücretsiz Ookla Speedtest sunucusu (sunucu kimliği 47198). 10 Gbps, IPv4 ve IPv6. Speedtest uygulamasında sunucu listesinden "Alastyr" olarak da seçebilirsiniz.
Sorularınızı, önerilerinizi ya da kendi ağınızdan yaptığınız ölçüm sonuçlarını buraya yazarsanız çok seviniriz. Teknik detaylara dair her soruyu cevaplamaya çalışırım.

İyi çalışmalar.