Böyle "niş" bir konu özelinde ponzi yakıştırması yapıyorsanız bunu baştan belirtebilirdiniz, yarım cümle gülücük ponzi 2027de video çekmeli tabirlere gerek yoktu. Şöyle olduğu için böyle oluyor, bu olduğu için buna bu deniyor vs. lafı dolandırmaya gerek yok yani. Fonlar vatandaştan para toplar, bu topladıkları paralar yani ellerindeki yüksek likit ile bir hisseye parayı vurdu mu +%10 yapıverirler kolayca, günün sonunda %1-2 yükselişte aldıklarını varsayarsak bile o fon para kazanmış sayılır, bu istisnasız tüm fonlar için böyle. Malum örnekte ters repolar olmuş, çıkışlar başlarda likitle değil borçlanarak ödenmiş hisse satmamışlar vs. oralara girmiyorum, işin özünden, bir hissenin neden 40 liradan 2 bine gittiğinden bahsediyorum. 40 liradan fon aldı, ertesi güne 44 olarak uyanırsınız, sonraki gün fon kar etti diye yatırımcı ve haliyle likit artar, fon parayı koyacak yer bulamaz ve aynı hisseler özelinde çevirir. Günümüzün en güvenilir fonları dahi olsa bu böyle, hiç değişmez ve patlama zaten vatandaş parasını geri istediğinde olur, hani benim param dendiğinde fon bu sefer elindeki o zıplattığı, bilançosundan bağımsız olarak uçurduğu hisseleri bir bir yüksek montanlı satmaya başlar, bu hisselerde taban serisine sebep olur, hisselere tedbir konur, açığa satış yasakları gelir yani spk önlem almaya çalışır. Eksili değerler göründükçe içerideki yatırımcı huzursuz olur, satış dalgası büyür, kartopu etkisiyle herkes çıkmaya çalıştıkça fon sıcak paraya ihtiyaç duyar, elinde ne var ne yok satmaya başlar yani bildiğiniz kısır döngü. Hee bu ponzi mi? Elbette hayır, ponzinin matematiği çok daha değişik yani al bu 1 liralık mandalı 100 liraya sat, sattığın kişiler 150 liradan satsın sende onlar üzerinden, onların sattığı ve getirdiği yeni kişilerden para kazan bende sizlere kar payı ödeyeyim vs. şeklinde altyapısı hemen hemen aynı ama mantığı bazen değişen bir sistem. Bu arada fon düzenlemeleri mantıksız mı? Hayır, gayet mantıklı ama bunu adım adım yaparsın, bunca yıldır yapmamışsın şimdi mi kafana taş düştü. Kısaca fon elindeki likitin %15ini tek hisseye gömmesin, %1-2lik kesimini gömsün ve yatırımcı parasını geri istediğinde aynı hisselerden aşırı para çıkışları yaşanıp taban yemeden azar azar çıkışlar olsun, yatırımcıya hissettirilmesin gibi bir matematiği de var.