son zamanlarda benim aklımı kurcalayan konulardan birisi açılmış. konuyu başlatan arkadaşa teşekkürlerimi sunuyorum. konuya Arthur Schopenhauer ın yaşam bilgeliği üzerine aforizmalar kitabından bir alıntı ile başlamak istiyorum.

"Gururun en ucuz türü ulusal gururdur. Çünkü bu gurur, ona kapılan kişide gurur duyabileceği bireysel niteliklerin bulunmadığını ele verir; aksi hâlde milyonlarca insanla paylaştığı bir şeye sarılmazdı. Önemli kişisel üstünlüklere sahip olan kişi, kendi ulusunun kusurlarını sürekli gözünün önünde bulundurduğu için onları herkesten daha açık görür. Fakat dünyada gurur duyabileceği hiçbir şeyi olmayan her zavallı budala, son çare olarak mensup olduğu ulusla gururlanır; bundan teselli bulur ve artık ulusuna özgü bütün kusurları ve budalalıkları canla başla savunmaya hazırdır."

soruna gelecek olursak benim için hiçbir avantajı yok. zaten bir ülkenin değeri pasaport ile anlaşılır. pasaport sadece sınırdan geçilmek için kullanılan bir defter değildir. bir devletin küresel sistemdeki itibarının, vatandaşının arkasında durma kapasitesinin ve bireyine sağladığı temel hareket alanının en somut, ölçülebilir göstergesidir.
kimlik, aidiyet ya da milliyetçilik soyut ve duygusal kavramlarken, pasaport, vatandaşlık sözleşmesinin dünyaya karşı çalışan maddi ve pratik karşılığıdır.

güçlü bir pasaport sahibine dünyayı "erişilebilir bir alan" olarak sunar. vizesiz seyahat sadece turistik bir kolaylık değil, eğitim alma, uluslararası iş geliştirme, ani bir kriz anında yer değiştirme veya acil durumlarda hareket edebilme özgürlüğüdür.
zayıf bir pasaport ise kişiyi daha baştan bürokratik bir şüpheli konumuna sokar, banka hesap dökümleri, vize randevusu kuyrukları ve ret endişesiyle bireyin dünya ile temasını sınırlar.
bir pasaportun gerçek gücü, sınır dışındayken başınıza bir iş (haksız gözaltı, kaza, kriz, savaş) geldiğinde arkanızdaki devletin sizi çekip alma kapasitesiyle ölçülür.
küresel ticaret, uzaktan çalışma, yabancı banka hesabı açma, küresel ödeme altyapılarına (stripe, paypal vb.) erişim ve şirket kurma süreçlerinde pasaport doğrudan bir "risk filtresi" olarak kullanılır.
birey, içine doğduğu coğrafyayı seçemez, olay tamamen biyolojik piyangodur, ancak o coğrafyanın pasaportu, kişinin dünya arenasındaki fırsat eşitliğinin sınırlarını baştan çizer. bu yüzden pasaport, devletin vatandaşına sunduğu refahın ve gücün ham bir özetidir.