@Elves; İfade özgürlüğünü savunan biriyim. Beni kastediyorsan eğer doğrudan beni hedefleyebilirsin. Dediklerin doğru olabilir. Maliyetli de olabilir. Bazı konularda da haklı olabilirsin. Ama evimde barındırdığım sunucumun uptime'ı r10.net'de hizmet veren bir çok hosting firmasının sunucularından daha iyi. Ben internetimi sabit + mobil şebeke ile yedekleyebiliyorsam, enerjimi şebeke + UPS ile yedekleyebiliyorsam veri merkezi benim yaptığımdan daha iyisini yapmalı. Yoksa neden web sitelerimizi veri merkezinde barındırıyoruz ki?
Bir veri merkezinden beklenen 3 temel gereklilik var. Kesintisiz enerji, kesintisiz internet, fiziksel güvenlik. Ben ikisini zaten yapabiliyorum. Fiziksel güvenliği de sağlasam tamamdır. (eve yabancının girip sunucuyu kurcalaması)
Türkiye'de çoğunlukla daha bu saydığım üç gerekliliğin en az ikisini tam yapabilen var mı? Ya internetleri kesilir, ya elektrik ünitelerinde sorun olur, sık sık olur. Yalansa yalan de. Mutlaka her 6 ayda genellikle bir sorun yaşatırlar. Ben Hetzner'dan da sunucu aldım OVH'dan da aldım, Vultr'dan da UpCloud'da AWS'ten de. Hetzner'da 6-7 yıl önce bi’ 15 dakika internet kesilmişti yazdım, çözdüler. Daha da her hangi bir firma tarafında ne sunucum kapandı ne interneti kesildi.
Ayrıca r10.net de olup da güzel bir şey yapanları desteklemedik mi? Kendi sanal sunucu yönetim sistemini geliştirenleri tebrik etmedik mi? Kendi kontrol panelini geliştirenler için bir çoğumuz blog bile yazdık. Ne oldu? Sistemleri kaderine terk ettiler. Onlar da çıktıkları yılda kaldılar üzerine bir şeyler koymadılar, müşteri yararına bir şeyler getirmediler.
Çoğu WHMCS + VMWARE hazır faturlandırma sistemi ile bir kaç sunucu çalıştırıp önümüze koydu. Isıtıp ısıtıp önümüze koyanları. Bunları mı destekleyeceğiz? Bunlar parayla bir şeyler alıp kârına satanlar. Vizyonsuzlar. Yeni bir şey üreteyim, geliştireyim, yeniliğe ayak uydurayım, güncel teknolojileri sunayım demezler. Varsa yoksa al-satçılar.
Bazı noktalarına katılıyorum. Türkiye'de kesinti yaşayan veri merkezleri de oldu, kötü hizmet veren firmalar da oldu. Bunu kimse inkâr edemez.
Ancak benim itiraz ettiğim nokta, birkaç örnekten yola çıkarak bütün sektörü aynı kefeye koymak.
"Evimde daha iyi uptime alıyorum." diyorsan buna diyecek bir şeyim yok. Ama veri merkezi sadece elektrik ve internetten ibaret değil. BGP, peering, DDoS koruması, 7/24 operasyon, IP yönetimi, soğutma ve arka planda ciddi maliyetler var.
Türkiye'deki firmalar internet transitini, IP'yi, enerjiyi ve donanımı Avrupa'daki birçok firmadan daha pahalıya alıyor. Buna rağmen insanlarda hâlâ Hetzner veya OVH fiyatı beklentisi var.
Bir örnek vereyim; ben kendi IP prefiximle kendi DDoS koruma altyapımı kurdum. Bunun için ciddi paralar harcadım. "Premium" diye aldığım hizmetlerden öyle kötü deneyimler yaşadım ki anlatamam. Sonrasında maliyetinin neredeyse
10'da 1'i olan farklı bir çözüm kullandım ve çok daha iyi sonuç aldım. Yani mesele sadece para harcamak veya yurt dışında olmak değil.
Aynı şekilde son dönemde birçok firmanın hizmet aldığı veri merkezlerinde peş peşe kesintiler yaşandı. Böyle bir durumda hizmet sağlayıcı ne yapacak? Veri merkezi onun değil. El mahkûm, kullandığı altyapıya bağlı.
Eleştirilecek firmalar elbette vardır. Ama birkaç örnek üzerinden bütün Türkiye hosting sektörünü "leş" ilan etmek doğru değil. Bu sektörde kendi ASN'ini alan, IP bloklarını yöneten, rack yatırımı yapan ve ciddi altyapı yatırımı yapan firmalar da var.
Bir de sektörün sessiz kalması var. Birçok firma bunları bildiği hâlde "aman polemiğe girmeyelim, aman biz kötü olmayalım" diye gerçekleri anlatmıyor. Sonra birkaç kişinin yaptığı genellemeler doğru kabul ediliyor ve bütün sektör aynı kefeye konuluyor.
Benim itirazım eleştiriye değil, genelleme yapılmasına.