İlk başta yapılan en büyük yanlış Drupal ile Wordpress in kıyaslanması. Drupal kıyaslanacaksa Sharepoint ya da Typo3 vb sistemlerle kıyaslanmalı.
Wordpress blog yayınlamak amacı ile geliştirilmiş, kurulum ve yönetiminin basit ve kolaylığı sayesinde geniş bir kesim tarafından kabul görmüş, zamanla haber siteleri ufak kurumsal siteler vb yaygın kullanılan bir sistem.
Drupal ise Üniversite ya da Holding gibi kompleks ve esnek, her bir alt kategorinin ayrı bir web sitesi denebilecek büyüklükte, farklı içerikte hatta alt sitelerden oluşan esnek devasa yapılar için uygun.
Bir doktorun web sitesi için WP ugunken bir Tıp Fakültesi için drupal daha uygun olabilir. Dolayısı ile projeye göre seçim yapmak gerekir.
Türkiye için konuşacak olursak Drupal in hitap ettiği pazar, adet bazında piyasanın %10 ununu geçmezken WP nin hitap ettiği pazar, adet bazında piyasanın %90 dan fazlasını oluşturuyor. Pazar payı olarak Drupal in WP gibi yaygın kullanılmasını beklemek yanlış olur.
Yukarda Typo3 ya da Sharepoint ile kıyaslamak gerekir demiştim. Typo3 de drupal gibi açık kaynak bir sistem. Başta Almanya olmak üzere kuzey avrupa ülkelerinde Kamu kurumları, uluslararası şirketler, üniversiteler ve hastanelerin web altyapılarında çok yaygın bir şekilde kullanılıyor. Sharepoint in arkasında microsoft var. türkçe kaynak, kurumsal destek ve eğitimler var. Drupal konusunda ise derli toplu türkçe kaynak olmadığı gibi istanbul Ankara'yı çıktımı ülke genelinde Drupal konusunda profesyonel destek alınabilecek bir ekip bulmak mümkün değil.
Bir doktorun kişisel web sitesi 1 gün açılmasa ne doktorun iş sürecini ne de hastaların teşhis ve tedavi sürecini etkiler. hatta 1 yıl site kapalı kalsa belki kimsenin çok umrun da olmaz. Ancak bir Tıp fakültesinin web platformu 1 saat devre dışı kalsa tüm IT ekibi seferber olur. sunucumu çöktü, saldırımı oldu vs.
Drupal en yaygın ABD de kullanılıyor. Tüm temel kaynakları ingilizce. Bu konuda kendini geliştirmek isteyen ABD li çaylaş bir web geliştrici kaynakları açar öğrenir. Ancak ülkemizde web geliştiricilerin büyük çoğunluğu bu tür ingilizce dökümanları takip edecek ingilizce dil becerisine sahip değil. Dolayısı ile büyük bir kesim birilerinin çıkıp bu konuda türkçe kaynak üretmesini bekliyor. Sıfırdan başlayıp uzman seviyesine derli toplu bir kaynak olmayınca da drupal i duyup merak saran çok kişi kurulum ve yapılandırma sürecinde pes ediyor.
Drupal konusunda kendini geliştirmiş kişiler ise üniversite ya da holding düzeyinde bir kurumun web ekibinde ya da bu tür kurumlara destek veren ajanslarda çalışıyor. Bu kişilerde bu konfor ortamında rahatını bozup içerik oluşturmaya vakit ayırmıyor. Hatta bu konudaki bir kaç grup forum vb platformlarda bile sorulan sorulara cevap vermeye tenezül etmiyor.
Drupal in WP gibi yaygın olarak kullanılmamasının bir diğer sebebi, drupal in hitap ettiği kurumların genelde kendine özgü tasarım, yapılandırma ve eklentiler kullanması. Genele hitap eden çok sayıda eklenti olsa da bu eklentilerin büyük çoğunluğu da bir projeye özgü geliştirilmiş eklentiler. wp gibi genele hitap etmiyor ya da eklenti çeşitliliği yok. Talepte çok fazla olmayınca geliştiren kişiler ya geliştirmeye devam etmiyor. Bunun yanında destek olacak uzman bulmak mümkün olmuyor.
Drupal in yaygınlaşmasını engelleyen diğer bir sepe sürüm yükseltmelerinin manuel ve wp ye göre çok zor olması ya da composer, drush vb araçları kullanma gerekliliği. Dolayısı ile yeni öğrenen kişileri geçtim özellikle ana sürüm yükseltmelerinde yılların drupal uzmanları bile drupal den vaz geçebiliyor. 6 den 7 ye, 7 den 8 e geçiş zamanlarını düşünemiyorum. Buna karşın wp de yeni güncelleme bir kaç tıkla 2-3 dk da yapılabiliyor.
Joomla, WP ve Drupal ile onlarca proje geliştirmiş biri olarak profesyonel büyük projelerde drupal in esnekliği, verimliliği ve çalışma zevkini ne WP ne de joomlada bulamadım. Çok basit bir restoran web sitesi içinde çıkıp drupal kullanmadım. Hatta restoran vb bazı web sitelerinde wordpress yerine HTNL5 tabanlı bir landing Page daha mantıklı gibi. Daha hızlı, daha güvenli, daha stabil.

Sonuç olarak, genelinde IT sektörü özelinde Drupal ile profesyonel kariyer yapmak isteyen biri ingilizce öğrenmeli. Projeye göre drupal, wordpress vb altyapı seçimi yapmalı. Kendisini belli düzeye taşıyan bir uzmanda sosyal sorumluluk bilinci ile karşılıksız içerik oluşturma ya da soru cevap platformlarında destek olmalı.
Drupalli günler.