Bu aslında tek bir sebebe indirgenecek bir şey değil. Avrupa ya da Amerika’nın bugün ulaştığı refah, yüzyıllar süren sanayileşme, eğitim reformları, bilimsel düşünceyi önceleme ve kurumların oturmasıyla ilgili. Bizim coğrafyada ise uzun süre sömürgecilik, otoriter yönetimler, eğitime yeterince yatırım yapılmaması ve şeffaf olmayan sistemler toplumları geri bırakmış.
Bence mesele din değil, çünkü aynı dine sahip farklı toplumlar arasında bile çok büyük farklar olabiliyor. Esas mesele; hukuk, adalet, eğitim ve liyakat temelli bir düzen kurabilmekte. Bunlar olunca ahlak da, refah da beraberinde geliyor.