İyi araç kullanmanın altın kuralı, direksiyon koltuğunda kendini hissetmek değil, kendini araç gibi hissetmekten geçer. Aracın büyüklüğünü araca ilk oturduğun anda kavrayabilmelisin ve sınırlarını kendi bedenin gibi hissedebilmelisin. Bu sana yeni bedeninin, kaportanın, hangi boyutlarda olduğu her manevra ya da şeritte kalma durumlarında hatırlatır. Bir süre sonra motor davranış halini alır. Araç kullanırken düşünmezsin. Aksine, düşünmemek için araç kullanmaya başlarsın.
Sınavda karşına gelecek en önemli şeyler:
- Araca binmeden önce lastik ve genel kontroller
- Araca binince direksiyon, ayna ve koltuk ayarlamaları (sıralamasına göre)
- Aracı çalıştırma ve durdurmadan vitese geçirme.
- Tekte paralel ve dikey park (Aracı azıcık ileri alayım diyemezsin. Çizgiye değdiremezsin.)
- Şerit ortalama
- Takip mesafesi
- Genel trafik kuralları
- Tavsiye edilen hız sınırında kullanım (40'ta gitmen bekleniyorsa, biliyorum diye 60'la gitme)
- Zorunlu hız sınırları (Sana daha hızlı gidebilirsin diyebilirler. Sonra hız sınırı aştığın için kalabilirsin.)
- Kavşaklara giriş ve kavşaklardan çıkış.
- Işıklı kavşaklar.
- Ani fren.
- Geri geri aracı götürme (Direksiyonu hiç oynatmadan düz götürmelisin. Geri geri giderken direksiyonu azıcık bile oynatsan, araç bayağı döner)
- Yokuşta durma
- Yokuşta kalkış
Aklımda kalanlar bunlar
Bazı hileler:
Dikey park çıkışı: Aracını dümdüz ileri sür. Döneceğin yöndeki aracın önünü dikiz aynaların geçene kadar devam et. Aynaların geçtiği anda matematiksel olarak aracın önü de geçmiş olur, direksiyonu çevir ve çık. Alan çok darsa, aynalar geçtiği anda aracı durdur ve ilerlemeden direksiyonu tam çevir ve çık.
Paralel park çıkışı: Öndeki aracın tamponunu dikiz aynalar geçtiğinde direksiyonu toparla. Matematiksel olarak burnun da geçmiş olur, güvenle çıkabilirsin.
Paralel park etme: Ön aracın arka tamponu ile senin arka tamponun yan yana geldiğinde direksiyonu tam kır. Dikiz aynanda kaldırım çizgisi arka lastiğine denk gelince direksiyonu düzleştir. Paralel parkta girdiğin açı çok önemli.
Dik park etme (geri giriş): Park yerine yaklaş, ön tamponun park alanını yarılamadan direksiyonu tam kırma. Arka lastik çizgiye denk geldiğinde direksiyonu tam kırarsan, araç matematiksel olarak boşluğa oturur.
L park (90 derece geri park): Yanındaki aracın dikiz aynasını kendi arka kapı kulpunun hizasına getirdiğinde direksiyonu tam kır. Bu açı seni matematiksel olarak dik boşluğa sokar.
Dar sokakta karşı araçla karşılaşma: Eğer çift yönlü yol ise, engel kimin tarafındaysa yol verme onundur. Matematiksel olarak yolu daraltan sürücü, geçiş üstünlüğünü kaybeder.
Yokuşta kalkış: Debriyajı kavrama noktasına getir, ve freni yavaşça bırakıp gaza geç. Yeni araçların hiçbiri zaten bu aşamada geriye kaymaz. Ancak, eski bir araç kullanıyorsan, el freni ile kaymaması için gaz vererek kalkış yapabilirsin.
Dönel kavşaktan çıkış: Çıkışın öncesindeki kavşağa yaklaşınca sinyal ver. Çemberde çıkışa 90° kala sinyal vermek en anlaşılır zamandır.
Sağa dönüş: Önce sağ aynanı kontrol et. Matematiksel olarak en yakın şeridi ihlal etmemen için, dönüşte direksiyonu fazla açma. Eğer sadece şerit değiştireceksen, tek şerit değiştir, şeride girdikten sonra, tekrar şerit değiştir. İki şerit birden değiştirme. İkinci şerit her zaman kör noktanda bir araç gizliyor olabilir.
Sola dönüş: Sola dönerken karşı şeridi kesme. Kavşak merkezini geçmeden direksiyonu kırarsan açı seni ters şeride çıkarır. Sol şeride geçerken de yine tek şerit tek şerit geçiş yap.
Şerit değiştirme: Sinyal ver, aynaları ve kör noktayı kontrol et. Matematiksel olarak iki araç arasında en az 2 saniye mesafe varsa güvenlidir.
Takip mesafesi: Hızını 2ye böl, çıkan sayı kadar saniye takip mesafesi bırak. (90 km/h → 45 m). Bu fiziksel reaksiyon süresini matematiksel olarak güvenceye alır. Araçta frenlerin tam çalışmadığını düşünüyorsan, bu mesafeyi arttır ve hız yapma. Fren performansı zamanla düşer ve çok düştüğünde değiştirilmesi gerekir.
Hız ayarı: Yağmurda hızını %30 düşür. Matematiksel olarak fren mesafesi 2 katına çıkar, bu düşüş onu dengeler. Lastiklerin kötü ise, durumu buna göre optimize et.
Ani fren: Ayağını gazdan çek, frene basmadan önce debriyaja bas. Aksi halde motor durur. Matematiksel olarak fren gücün %30 azalır. Ancak, hızın yüksek ise, frene önce bas, sonra durma seviyesine gideceksen debrijaya 20 km/s altına gitmeden önce basabilirsin. Debrijanın önemi, düşük hızda aracın durmasını önlemektir.
Viraj alma: Viraja girerken fren yap, viraj içinde değil. Fiziksel olarak viraj içinde fren, aracın ağırlık merkezini bozup savrulmana yol açar. Ayrıca, kaygan zeminde dönüşlerde fren yapılmaz. Araç direkt yoldan çıkar. Fren yapmak zorundaysan, kontrollü ve düşük dozlarda yapmalısın. Keskin fren doğrudan kaymanı sağlar.
Gece sürüşü: Kısa farla 25 m, uzun farla 100 m ilerisini görürsün. Matematiksel olarak gördüğün mesafede durabilecek hız güvenli hızdır. Ancak, uzunları yaktığında çok uzaklarda küçücük ışığını gördüğün sürücüyü bile rahatsız edersin. Bunun için karşıda araç varsa, uzun açmamalısın.
Öndeki aracı geçme: Geçiş mesafesi: Hızını 10a böl, çıkan sayıyı 3 ile çarp → güvenli mesafe. (90 km/h → 27 m).
Görüş mesafesi: Sisli havada hızını 50 km/h üstüne çıkarma. Matematiksel olarak görüş <50 m ise, durma mesafesi >görüş mesafesi olur.
YouTube'dan mutlaka videolu paralel ve dik park hilelerine bak.