bende hem cnc torna hem de cnc freze var. cnc çevrimini de kendim yaptım. hızlıca anlatayım...
öncelikle makina çok basit. yatay dikey toplam 3 eksen var. bazısında bir de döner eksen var. ne olduklarını boşver, sonra anlayacaksın zaten. bu eksenlerde bir tabla kızaklar üzerinde hareket ediyor. üzerinde bir kesme ucu var, o da dönerek -matkap gibi- kesiyor. kesme uclar özel, her malzemeye göre değişiyor. bu hareketi sağlayan step veya servo motor denen motorlar var. bunların özelliği morotun ne kadar döneceğini sen belirleyebiliyorsun. örneğin step motora 1 adım dön diyorsun, atıyorum 1.8 derece dönüyor ve duruyor. böylece be kadar hareket ettireceğin senin kontrolünde oluyor.
tabii bu motorları çalıştıran elektronik devreler var. motorun bobinlerini kendilerine gelen siyallere göre ateşliyorlar. şimdi... makia var, motorlar var, motorları kontrol edev devreler var... eee, bu devleri kim çalıştıracak... tabiiki bir bilgisayar. sanayii tibi makilarda bilgisayar malinanın üzerinde. benim evimdeki makinalarda laptop'a bağlanıyorlar. usb yada paralel porttan bağlanıyor. paralel port falan dediysem bakma, printer çalıştırır gibi çalışmıoyr, paralel porttaki çıkışlar teker teker 0 veya +5v yapılabildiği için kullanılıyor. bir program atoyorum paralel portun 3 nolu pinini (adım pini) +5v yapıypr, bir başka pini de (yön pini) +5v yapıp sağa yada sola dönemsi için yön belirliyor. adım pinini 5 defa ateşlediğinde motor mesela 5x1.8 derece deönüyor, tabla hareket ediyor. usb de aynı kafada çalışıyor biraz daha karmaşık ama mantık aynı.
şimdi... bu paralel portu veya usb portu kim kontrol edecek... kontrol programı.. ben mach3 kullanıyorum. mach4 de var. siemens'in kendi programı var... var da var... ne yapıyor bunlar = kendisine verilen g-code denen basit bir komuylar serisini, ki text dosyadır bunlar, alıp satır satır işliyor. içinde şu tip şeyler var... tablayı 10cm sola kaydır, 5 cm ileri kaydır, kesme moytorunu -spindle- çalıştır, devir 3000rpm olsun, kafayı 23mm aşağı indir, dakikada 11cm hızla sola 30 cm ilerle ve kesmeye başla, kafayı yukarı kaldır, ters yöne 30cm git, kafayı yine indir, yine kesmeye başla... falan fiilan... az uğraşsan sen de bu programı yaparsın aslında. ama grafikler falan da çizip havalı hale getirmişler programları ana özünde bir numara yok.
neyse... gcode nereden geliyor.... bazen be yazıyorum, basit şeyleri. mesela sağa sola zımpara yapacaksam başka programlarla uğraşmıyprum, zaten en çok kullandığın on oki tane komut var. ama karmaşık işlerde bunu yapamazsın tabii, sana gcode üretecek birşey lazım... evet, yukarıda arkadaşın dediği gibi artcam mesela. solidworks'ün gcode üreten modülü var mesela, fusion360'ın da var. bunlar 3 boyutlu çizimleri dei işlenebilecek hale getiriyorlar. bir foroğrafı alıp deirnlik katıp bunu örneğin ahşap üzerinde 3d işlemene de izin veriyorlar. cafcaflı bir sürü şey var işte...
cnc simülatörleri de var. ekranda kesici kafa ne yapıyor görebilirsin. google amya bir sor bak seveceksin. hele hele böyle kendi kendine hareket eden makinaları falan seviyorsan...
şimdiiiiii... geleim zurnanın düt dediği yere.. bu aletler pahalı. benki makina mesela herhalde 5cm boyutunda, motorlar falan da küçük. ama o tabla hareketini elinle falan durduramazsın. bir de büyükleri düşün artık. çok güçlü makinalar. pahalı da şeyler. eğer kafa hareketini dikkatli planlamazsan kesici takımı kırarsın. anında gider. o takımlar da baya sağlam paralar. yani hatalarının bedeli ciddi anlamda mali karşılık bulur. yavaş kesim yaparsan yüzey kalitesiz olur, hızlı kesersen kalitesiz olur, çok hızlı kesersen uc kırılır. aluminyum ahşap ucuyla, ahşap çelik ucuyla kesilmiyor. yani hem yatay dikey hareket hızı var, hem spindle hızı var.. birşeyler var işte, ama öğrenilmeyecek şeyler değil. zaten programlar da sana hazır birtakım değerler veriyor.
ama yapamaz mısın ? bal gibi de yaparsın. hatta internette printer parçalarından cnc yapımıını anlatan videolar dökümanlar da var... onlarla tecrübe kazanabilirsin. çünkü cnc işinin yazılıım kadar donanım tarafı da var. parçayı bağlamak, soğutma yağları... şudur budur...
ah.. yeri gelmişken... laser kesiciler de aynı kafada, 3d yazıcılar da... aslında robot kollar da aynı kafada...
eğlenceli iştir ama videolardaki gibi öyle cart curt yürümüyor o iş... biraz yavaş ve sıkıcı bir süreçtir. planlamayı yaparsın, parçayı bağlayıp işlemeye başlarsın, sonra gelsin çaylar kahveler...
youtube derim ben... youtube'da bir dünya video var. benim kanalımı kapatmasalardı 300 küsür video vardı... bunları anlatıyordu. ama başka bir sürü tükçe ingilizce içerik var...
hadi sana kolay gelsin...