İsmi lazım değil, ne firmalarda ne krizler yaşadık. 22 farklı müşteri web sitemiz ve kendi projelerimiz (hatta CRM sistemimiz) 3 saat kapalı kaldıktan sonra, sorunun çözülemeyeceğini öngörerek sunucu harici yedekleme otomasyonumuz sayesinde kesintinin 5. saatinde müşteri sitelerimizin yarısından fazlasını aktif etmeyi başarmıştık. Bu olayda yaşanan kriz nedeniyle birçok web site sahibi harici yedekleme yapmadıkları için tüm verilerini kaybetmişti ve R10da ortalık adeta kıyamet alanına dönmüştü.
Bu krizin bize yaşattığı iş yükü bir yana, hem maddi hem de manevi olarak inanılmaz zarar görmüştük. Ancak, hazırlıklı olmamız ve öngörülebilir hareket etmemiz sayesinde krizi bir nebze de olsa ucuz atlatmayı başardık. Ne yazık ki birçok kişi bu süreçte büyük zararlar yaşadı.
Tabii ki bu krizi yönetirken bizim de acemi davrandığımız noktalar oldu. Yedekleme sistemimiz günlük ve aylık olarak oldukça iyi kurgulanmıştı, ancak o dönemde düşük özellikli bile olsa bir yedek sunucumuz yoktu. Elimizde yüksek boyutlu yedekler bulut tabanlı olarak saklanıyordu, ancak bunları hızlı bir şekilde aktifleştirecek bir sistemimiz bulunmuyordu.
Yedekleme sistemimiz bizi kurtarmış olsa da hızlı aksiyon alma konusunda ciddi eksikliklerimiz vardı. Yeni bir sunucu edinme, sunucunun kurulumu, yedeklerin aktifleştirilmesi ve NS düzenlemeleri gibi işlemler sırasında, siteleri hızlıca aktif edebilmek adına oldukça kalitesiz bir hizmete geçiş yapmak zorunda kalmıştık. Bu durum bize maddi açıdan da büyük bir maliyet yükledi. Çünkü sonraki günlerde daha iyi bir sunucu edinerek her şeyi yeniden kusursuzlaştırmak ve yedekleri tekrar yeni sunucuya aktarmak zorunda kalmıştık.
Zararınızı anlıyor ve sizlere hak veriyorum fakat sorunsuz hizmet, 100% uptime diye bir şey gerçekçi değil ve tekrar belirtmem gerek gibi hissediyorum; soruna odaklanarak yalnızca sorun büyür. Çözüme odaklandığınızda bu krizi 21 dk da aşmayı başaran bir verimerkezi ve bir hosting şirketi görüyoruz. Siz diyorsanız ki biz her gün kesinti yaşıyoruz, her ay kesinti yaşıyoruz bunu o zaman ayrıca tartışabiliriz.
Aslında tekrar etmiş olacağım, ancak şunu belirtmek isterim: Güzel Hosting müşterisi değilim. Ancak BTK onaylı bir yer sağlayıcı olarak ve minimum kadroyla bu hizmetleri sağlayan biri olarak, bu konuda yorum yapmaya yetkin olduğumu düşünüyorum. Net bir şekilde ifade etmeliyim ki, çok profesyonel bir kriz yönetimi sağlamaktalar.
"Müşterisine mağdur olan siz değilsiniz" derken aslında iyi bir kriz yönetimine sahip olmadığınız izlenimi oluşabiliyor. Bunu eleştirmek amacıyla söylemiyorum, lütfen yanlış anlamayın. Bu tür hizmetlerde sorunların yaşanabileceğini ve işlerin her zaman istenildiği gibi gitmeyebileceğini öngörmek gerekir.
Müşteri yönetimi ve iş yönetimi bana göre ayrı birer emek ve güç gerektirir. Çoğu zaman müşteriyi yönetmek, işin kendisinden çok daha zor olduğu için sizi anlayabiliyorum. Ancak, bu tür bir sorunu ilk kez yaşamış olsanız bile, ileride yeniden yaşama ihtimaliniz var. Bu bilinçle hareket ederek, müşterilerle anlaşma süreçlerini daha sağlıklı yürütmek mümkün olabilir.
Sözleşmenize bir madde eklemeyi, önceden müşterilere bilgi vermeyi veya kriz anlarında öncelikli olarak müşterilerinizi sakinleştirmeye odaklanmayı düşünebilirsiniz. Bu sayede sorunları daha kolay aşabilirsiniz.
Bizim sözleşmeden bir örnek:
"Mevcut teknoloji ile, hatasız bir şekilde bilgisayar programlarını (yazılımları) ve veri işleme sistemlerini (donanımları) çalıştırmak/geliştirmek veya internet bağlantısında meydana gelen beklenmeyen olayları kontrol altına almak (buradan sonra teknik arızalar olarak anılacaklardır) mümkün değildir. Bu nedenle Hizmet sağlayıcı müşteriye tahsis etmiş olduğu hizmet veya hizmetlerde çağın teknoloji seviyesinin üzerinde bir seviyede gerçekleşecek olan arızalar sebebiyle teknik sistemlerin sürekli ve kesintisiz bir şekilde ulaşılabilir olmasını garanti etmemektedir. Böylesi olağanüstü durumlarda hizmet sağlayıcı, müşterilerin uğrayabileceği zararlardan sorumlu olmayacaktır."
Burada güzel net harika müthiş falan demek için yazmıyorum.
Zaten, dediğim gibi, aynı hizmeti biz de sağlıyoruz. Elbette büyük ekiplerimiz olmadığı için bu hizmeti anlık destek verecek kadar büyütmedik. Dolayısıyla, doğrudan satışını ve reklamını yapmadık ve yakın zamanda yapmayı da planlamıyoruz.
Son olarak;
Sorunlar her zaman olacaktır. Eğer gerçekten kusursuza yakın bir uptime istiyorsanız, kimse kusura bakmasın ama pamuk eller cebe demek zorundayız. Cloud server kullanırsınız, bu da kafanızı bir nebze rahatlatır. Ancak bu, hiçbir sorun olmayacağı anlamına gelir mi? Kesinlikle gelmez.
Bu nedenle, gerçekten çok değerli projeleriniz varsa her şeye hazırlıklı bir sistem oluşturmanız gerekir. Örneğin, yedeklemelerinizi doğrudan yedek bir sunucuya yapabilir, bash script ile sürekli olarak son günün yedeğini otomatik olarak kurabilir ve yalnızca NS değişikliği yaparak krizi anında çözebilirsiniz. Üstelik bunu yapmak için muazzam bütçelere de ihtiyacınız yok.
Elbette farklı teknolojiler ve aktif çözümler de mevcut. Ben sadece en düşük maliyetle uygulanabilir bir çözüm fikrini yazdım.
Herkese iyi çalışmalar
