Ehliyetsiz sürücü, trafik kazası nedeniyle kusurlu olarak kabul edilir. Bu durum, Karayolları Trafik Kanununun 10. maddesinde açıkça belirtilmiştir. Bu maddeye göre, Sürücü belgesi olmadan araç kullanan sürücü, kazadan dolayı kusurlu sayılır.
Ancak, ehliyetsiz olmanın tek başına kazaya sebep olduğunu söylemek her zaman doğru değildir. Kazanın oluşumunda diğer faktörlerin de rol oynayabileceği göz ardı edilmemelidir. Bu nedenle, her kaza için ayrı ayrı değerlendirme yapılmalıdır.
Ehliyetsiz sürücülerin karıştığı kazalarda uygulanan cezalar genel olarak şu şekildedir:
- İdari Para Cezası: Ehliyetsiz araç kullanmanın cezası 2024 yılı itibariyle 8.190 TLdir. Bu ceza, Karayolları Trafik Kanununun 36/3-a maddesi uyarınca uygulanır.
- Adli Para Cezası ve Hapis Cezası: Ehliyetsiz araç kullanırken kazaya sebep olmanız durumunda, kazanın boyutuna bağlı olarak adli cezalarla da karşılaşabilirsiniz. Eğer kazada yaralanma veya ölüm varsa, Türk Ceza Kanununa göre hapis cezası ve/veya adli para cezası verilebilir. Özellikle kazada ölüm veya ağır yaralanma meydana gelmişse, sürücü taksirle ölüme veya yaralanmaya neden olma suçundan yargılanabilir.
- Sigorta Kapsamı: Ehliyetsiz araç kullanımı sırasında yapılan kazalarda, trafik sigortası genellikle devreye girmez. Bu durumda, kazaya neden olan sürücü tüm maddi zararları kendi cebinden ödemek zorunda kalabilir.
- Araç Bağlama: Ehliyetsiz araç kullanan sürücünün aracı, trafik polisi tarafından trafikten men edilir ve araç bağlanarak otoparka çekilir.
- Sürücü Belgelerinin İptali: Ehliyetsiz araç kullanan kişinin ileride ehliyet alması da zorlaşabilir. Gelecekte ehliyet başvurusu yaparken bu durum göz önünde bulundurulur ve belirli süreliğine ehliyet alması engellenebilir.