Merhaba,
Son zamanların en gözde sitelerinden Temu ile ilgili oldukça bilgi kirliliği ve eksikliği bulunmakta. Hep aynı sorular dolaşıyor. Bununla ilgili kısa bir rehber hazırladım sizin için. Hatta bu rehberi, sadece Temu değil genel olarak yurtdışı alışverişlerinizde baz alabilirsiniz.

1-) Yurtdışından kaç kere alışveriş yapabilirim?

Cevap: Yurtdışı alışverişlerinde aylık sınır 5 kargo barkodudur. Buraya dikkat: 5 ürün, 5 sipariş vs. demiyorum. 5 kargodur. Bu şu demek oluyor: 10 farklı ürün aldınız diyelim. Hepsi birleştirilerek tek kargo yapılırsa, sadece 1 hakkınız gider.

2-) O zaman 100 tane şarj aleti alayım, tek kargo yapsınlar, burada okutur, yoluma bakarım. Böyle olmaz mı?

Cevap: Olmaz. Evet, 5 kargo dedik; ama aynı GTIN'e (benzersiz ürün kodu, barkod) sahip ürünlerden çok fazla alırsanız kişisel kullanım amacının dışına çıkar ve ticari sınıfa girer. Ürüne ve firmaya bağlı yüksek ücretlerle karşı karşıya kalabilirsiniz.

3-) Tamam ama bir üründen aynı kutunun içine kaç tane alırsam sorun olmaz?

Cevap: Geldik en can alıcı noktaya. Bu sorunun mevzuatta benim bildiğim kadarıyla net bir cevabı yok. Bunu örneklerle ve kişisel fikrimle açıklamaya çalışacağım: Gümrük işlemlerini eskiden PTT ve memurlar yapıyordu. Şimdi ise ürünü Türkiye'ye kadar getiren yurtdışı lojistik şirketleri yapıyor. Bu da bu uygulamada farklılıklara ve menfaatler doğrultusunda ayrımlara yol açıyor. Daha detaylı açıklayayım:

Amazon.com.tr üzerinden yapılan Amazon göndericili (Amazon'un deposunda toplanan 3. satıcılara ait) yurtdışı siparişlerinde Türkiye'ye Kerry Logistics getiriyor, gümrüklemeyi hâllediyor, yurtiçinde büyük çoğunlukla Kolay Gelsin'e teslim ediyor. Bu şirket o kadar katı ve çıkarcı ki, bir üründen 2 taneden fazla aldıysanız direkt ticari sınıfa sokuyor, dehşet paralar istiyor. Mesela 3 tane çocuğunuz var, güzel bir okul çantası beğendiniz, 3 tane sipariş verdiniz. Satıcı da bunları aynı kutuya koydu ve gönderdi, bom. Çok nadir de olsa 3 ürünü de getirdiğini gördüm ama herhalde oran %2'yi geçmez. Yine o kadar şahsi kararlar alır ki; mesela 112 parçadan oluşan, tek parça tornavida seti aldınız. "Bunu kullanacak olan kişi kesin profesyoneldir, dolayısıyla evde kullanmaz ticari kullanır, demek ki bu ürün ticari." deyip yine deli paralar ister. Ben kızıma çocukların tırnaklarına yapıştırabileceği renkli tırnak sticker seti almıştım, uyduruk bir şey yani. "Bunu kuaför kullanacak." diye para istedi, öyle düşünün. Mesela takılma ihtimâli olmayan bir adet ürün aldınız; ama teslimat adresine çalıştığınız iş yeri/şirket/fabrika vs. adresini verdiniz ve adını yazdınız. Hani eve giderse kimse teslim alamaz, işe gelsin garanti olsun diyerek. Bom. Yine para isterler, "Sen bunu iş yerine aldıysan bunu ticari faaliyetlerde kullanacaksın, o yüzden bu ticariye girer." Mesela et yumuşatan ucu küçücük iğneli ürünler var. Bunlardan alınca "Bu kesici delici alet yani sen bunu tehlikeli işlerde kullanacaksın." diyerek ticari vergisi vermeyi kabul etsen de getirmeyebilir. Bu şekilde örnekler çoğaltılabilir. "Ben 4 tane almıştım geldi, arkadaş tamir seti aldı geldi." demeyin, şansınız varmış. Dediğim gibi burada yasal bir boşluk var, bunu kullanıyorlar, buradan para kazanmaya çalışıyorlar ve ısrarla bu durumu çözmüyorlar. Belki de bundan nemalanan kurum veya şahıslar var ama konumuz bu değil, tartışmalı durumlara girmeyelim.

Bir de Aliexpress var tabii. Bu site de Sinotrans ile anlaşmalı. Bunu tek bir cümle ile açıklasam yeterli olur, detaya girmeyeyim: Yukarıda bahsedilen Kerry Logistics vardı ya, işte onu mumla ararsınız, gel beni kurtar sevdiceğim dersiniz. Çünkü Kerry Logistics hiç olmazsa daha Türkiye'ye gelmeden belirli noktalarda kararını veriyor, eğer bir işlem yapmazsanız bir süre sonra otomatik olarak geri götürüp Amazon'un deposuna teslim ediyor. Amazon da bir süre sonra paranızı iade ediyor veya siz ulaşıp paranızı kesintisiz alabiliyorsunuz. Kerry Logistics "Ben belli bir noktaya götürdüm, gümrük işlemlerine giriştim, paramı isterim." demiyor ve muhtemelen de çok uygun fiyatlara taşıdığı için müşterinin o ürünü saçma bir sebepten dolayı alamaması durumuna göz yumuyor, paranızı iade edip geçiyor. Ama Aliexpress'te işler böyle yürümüyor. (Bu yazıyı yazana kadar değiştiyse bilemem.) Eğer ürün bireysel geçmezse, siz de Sinotrans'ın istediği dehşet-ül vahşet paraları ödeyip ürünü almazsanız, Aliexpress "Bu sizin sorununuz." deyip iade etmiyor ücreti. Eskiden ediyordu ama. İşte Temu'nun değeri de bu konularda ortaya çıkacak zaten. Hemen kızmayın tabii eskiler bilir, Aliexpress ilk çıktığında da Temu gibiydi. Dolar kurunun 1-2 lira olduğu zamanlarda dünyaları alırdık, o zaman böyle gümrük limitleri de yoktu hem, ne alıyorsan ne kadar alıyorsan al, çok kişi kaymağını yedi, deli paralar kazandılar. Şöyle söyleyeyim: AVM'lerde 10 TL'ye satılan "hiper über süper ekran koruyucu" ürünlerini, 25 kuruşa alıyorduk. 25 cent demedim, 25 kuruş. Hatta çok alırsanız 15 kuruşa bile iner. Buradan örnekle gerisini siz hayal edin. Ama sonra gerek ülke politikaları, gerek satıcıların uyanması, gerek Aliexpress'in doygunluğa ulaşması gibi sebeplerde gelinen durum ortada. Gearbest, Banggood falan vardı bir de sonradan çıkan. Bunun da Türkiye sorumlusu arkadaşımdı, o da ilk başta iyiydi, sonradan patladı gitti, şimdi adını hatırlayan yok. Aliexpress'ten de yukarıda söylediğim şeylerden dolayı alışveriş devri oldukça azaldı diyebiliriz. Facebook'ta büyük denilebilecek bir Aliexpress grubu yöneticisiyim, hatta üyeler arasında r10 tayfasından insanlar da var. Buna rağmen Aliexpress'ten alışverişim yılda 1-2'yi geçmez mecbur kalmadıkça. Kerry Logistics ve Sinotrans hakkındaki şikayetlere Google'a yazarak bakabilir veya yeterli azim, vakit, nakit ve ömrünüzden heba edecek yıllarınız varsa dava açarak hakkınızı almayı deneyebilirsiniz.

"Çok uzattın, Temu'ya gel." diyenler var. Mecbur uzattım çünkü Temu ile ilgili bu soruyu net olarak cevaplayamıyorum, bu yüzden örneklendirdim. Temu'dan birkaç defa alışveriş yapmış birisi olarak şunu söyleyebilirim: Tüm siparişlerim We World Express'e veriliyor. Bu lojistik şirketinin gümrüklemedeki yaklaşımını yakında ülke olarak deneyimledikçe göreceğiz. "El kadar saat tamir kiti almışsın, kesin para kazanacaksın bundan." mı diyecek yoksa ticari vergisiz getirecek mi bakalım. Şahsi fikrim böyle absürt sorunlar yaşamayacağız çünkü Temu sadece gümrük değil birçok konuda, özellikle de ülkemize has sorunları görüp bunları ayıklayıp maksimum müşteri memnuniyeti olacak şekilde kurmaya çalışmış sistemi. Ama garanti olsun diye siz yine de şimdilik aynı üründen 2'den fazla eklemeyin.

4-) Bu mantıkla her üründen 2'şer tane ekleyeyim, GTIN'ı farklı olsun yeter. 500 farklı ürün olsa, 2'şer tane eklesem 1000 tane ürün eder. Böyle olmaz mı?

Cevap: Olmaz. Çünkü bu da düşünülerek ürün kategorisine bağlı farklılıklar gösterse de aylık toplam 150 Euro sınırı var.

5-) E ne yapalım, sen de her türlü yolumuzu tıkadın, alışveriş yapmayalım mı?

Cevap: Değeri düşük ürünlerse, 10 tane 20 tane farklı ürünü her birinden maksimum 2 tane olmak kaydıyla alabilirsiniz arkadaşlar. 100, 500, 1000 tane farklı ürün almayın.

6-) Bunu bir örnekle formüle döker misin?

Cevap: Farklı ürün miktarları tamamen örnek olarak yazılmıştır.
1. kargo hakkı yani hepsi aynı kutuya koyulmuş şekilde: 9 tane farklı üründen bazıları 1'er bazıları 2'şer adet
2. kargo hakkı yani hepsi aynı kutuya koyulmuş şekilde: 7 tane farklı üründen bazıları 1'er bazıları 2'şer adet
3. kargo hakkı yani hepsi aynı kutuya koyulmuş şekilde: 12 tane farklı üründen bazıları 1'er bazıları 2'şer adet
4. kargo hakkı yani hepsi aynı kutuya koyulmuş şekilde: 1 tane üründen 2 adet
5. kargo hakkı yani hepsi aynı kutuya koyulmuş şekilde: 2 tane farklı üründen birisi 1 adet birisi 2 adet

1 ay içinde bu şekilde alışveriş yaparsanız sorun olmaz, yeter ki 150 Euro'yu geçmemeye çalışın. "Söyleyelim, kutu üstüne Gift yazsınlar, o zaman sorun olmaz." demeyin, artık bu numaralar sökmüyor arkadaşlar. 10-15 yıl öncesinde yaşamıyoruz.

Bu konuyla ilgili ileri seviye bir bilgi daha: Aynı linkteki aynı tişörtten 2 kırmızı, 2 mavi, 2 sarı alacaksınız diyelim. Bu bazen sorun oluyor bazen sorun olmuyor. Mesela Kerry Logistics üzerinden cevaplayayım: Kontrollerde marka model veya link olarak kontrol sağlanmaz, GTIN okutup geçiyor. Renklere farklı GTIN tanımlandıysa bir sorun yaşamazsınız. We World Express nasıl yaklaşacak duruma, dediğim gibi tecrübe edip göreceğiz.

7-) İyi de o zaman iş tek kargo kutusuna koymakta bitiyor, her yolun başı buna çıkıyor. 10 farklı ürün alsak, tek seferde ödesek tek kutuya koyulacağını nereden bilebiliriz ki? Herkes kendi dükkanından paketleyip kargoya verecek sonuçta.

Cevap: Dediğim gibi Temu bazı sorunları görerek ve çözerek yola çıkmış. Satıcının birisi Ankara'da birisi Erzurum'da birisi Antalya'da olabilir ama kargolamayı onlar yapmıyor arkadaşlar. Temu depo kurmuş, satıcılar yığmış bütün ürünlerini buraya, kendileri sadece ürünleri sisteme ekleyip fiyat kampanya vs. ayarlaması yapıyorlar. Aynı Amazon'un depo sistemi gibi. Yani kargoya Temu veriyor, dolayısıyla tek kutu yapmaya veya olabildiğince az parçaya bölmeye çalışıyor. Ürün sayfalarında yazar zaten "Bu ürün, Çinli Hasan tarafından satılır, Temu tarafından gönderilir." diye.

8-) Alışveriş yaparken veya sonrasında haberim olmadan fazla para çekmez değil mi?

Cevap: Bununla ilgili şikayetler var fakat bunların ben bilinçsiz tüketici olduklarını düşünüyorum. Başka ülkelerde çoktan yaygınlaşmış, şu anda kıyamet gibi her yere reklam basarak Aliexpress'e, Amazon'a kafa tutmaya çalışan bir sistemin böyle bir şey yapacağını düşünmüyorum. Şikayetler de şu iki sebepten kaynaklı bence:

a-) Bazı bankalar, yurtdışı ödemelerinde "kur farkı, kur güvencesi, yurtdışı işlem ücreti" gibi kendince bahanelerle yüksekten işlem yapabiliyor. Tabii bu öyle binlerce liralık bir şey değil. Örneğin son aşamada vergi dâhil 3000 TL gösteriyor, ekstreye baktınız sizden 3078 kesilmiş. Böyle ufak rakamlar oynar. Bu Temu'ya has bir şey değildir, başka yerlerde de olabilir. "Ne gösteriyorsa onu çeksin arkadaş, sürprizleri sevmem." diyorsanız TEB kullanabilirsiniz. Yıllardır kullanırım, yurtiçi yurtdışı en ufak bir farklı çekim yapmamıştır. Kullandığım diğer 4-5 banka ise ne yazık ki böyle değil. Bu öneri reklam değildir, sizin de böyle bildiğiniz başka banka varsa yorumlara yazabilirsiniz.

b-) Bazı kullanıcılar bence vergiyi görmüyorlar. Ürünleri sepete atıyorlar, bakıyorlar 3000 yazıyor. İleri ileri yaparken vergiye dikkat etmeden ödemeyi tamamlıyor, bir bakıyorlar karttan 4000 gitmiş. Çünkü son aşamada gösteriyor vergi dâhil tutarı. 3D SMS doğrulaması da yok tabii, sistem çekip geçiyor parayı hızlıca.

Bununla ilgili bir öneride bulunayım: Bu Temu alışverişlerine has bir şey değil, tüm sanal alışverişlerinizde sanal kart kullanın. Mobil uygulamadan limit verin, alışveriş yapın, limiti 1 TL'ye çekin. Fiziksel kartı da internet alışverişlerine kapatın. Sonsuza dek kafanız rahat olsun. Diyelim ki sanal kartı kapattınız, yenisini açtınız, kart numarası da değişti. Sonrasında bir iade durumu oldu, kart kapandığı için iade gelmez diye dert etmeyin, geliyor, ana karta yansıyor.

9-) Kapıda bir daha para istemezler benden değil mi vergi veya kargo ücreti olarak?

Cevap: Hayır arkadaşlar, istemezler. Bu sorun, yine gümrük limitlerinin getirilmeye başlandığı ilk zamanlarda Aliexpress alışverişlerinde olabiliyordu. PTT'ye ödemek zorunda kalıyordunuz, sistem daha tam oturmamıştı. Ama şimdi öyle değil. En başta ne ödediyseniz o. Artısı yok.

10-) Birden fazla ürün aldım ama bir tanesi bıçak, gerisinde sıkıntı yok, hepsi tek kutuda gönderildi. Gümrükten geçer mi?

Cevap: Bu soruyu Amazon (Kerry Logistics) veya Aliexpress (Sinotrans) olarak cevaplandırırsam, kesin olarak hayır geçmez. Kesici, delici aletler yasak arkadaşlar. Hatta kutuyu parçalayamadıkları için diğer aldığınız ürünlerle birlikte geriye gider, kurunun yanında yaş da yanar. Ama yine söylüyorum, Temu (We World Express) ile bu durum nasıl olacak, deneyimleyip göreceğiz. Mesela Kerry Logistics içinde kaşık çatal olan en ufak bir kamp malzemesini bile getirmezken, belki Temu'dan alacağınız kapalı, dikkat çekmeyen veya bilinmeyen küçük bıçaklar bile görmezden gelinebilir. Görmezden gelinmezse, kutu parçalanır mı orasını bilmiyorum ama hiç zannetmiyorum. Bence riske atmayın, geçmeyebilecek ürünleri ayrı şekilde alın.

11-) Hangi ürünler yasak?

Cevap: Dönem dönem değişebilir belki. Yazı çok eskidiyse güncel listeyi araştırın.

• cep telefonu
• kozmetik ürünleri
• et ve süt ürünleri
• tütün mamulleri (elektronik sigara ve kartuşları dahil)
• alkollü ürünler
• uyuşturucu ve uyarıcı etkiye haiz maddeler
• silah ve tüfek

"Ben allık, far seti, elektronik sigara aldım geldi." demeyin, dediğim gibi uygulamada veya başka teknik durumlardan kaynaklanan sıkıntılar olabiliyor, şansınız varmış.

12-) Temu için scam (sahtekarlık) falan diyorlar. Bence bu milyonların cebindeki parayı alıp tüyecek bir proje.

Cevap: Yani bunu çok da cevap vermeye değer bir soru olarak görmüyorum arkadaşlar. Yukarıda da söyledim, reklama bu kadar para harcanan bir proje, bu kadar düzenli bir sisteme yine de güvenemiyorsanız 2 seçeneğiniz var:

a-) İnternetten alışveriş yapmayın.

b-) Sanal kart önerimi uygulayın. Yine de sorun yaşar ve ürünlerinizi alamazsanız, chargeback (ters ibraz) işlemi başlatın. Duruma göre birkaç ay içerisinde paranız size yatar. Chargeback nedir diye soranlar için: Bkz. Google

13-) Temu'da her şey ucuz mu?

Cevap: Hayır. Bazı şeyler Türkiye ile aynı. O yüzden satın almadan önce araştırın. Hatta aynı ürünü Temu içerisinde de araştırın. Aynı ürün başka bir ilanda daha ucuz olabiliyor. İnsanların ucuz dediği ürünleri çok daha ucuza aldığım oldu. Bir tane örnek koyayım sadece. 3'lü seti 150-200 civarlarına satan birçok ilan varken 41,99 ve 71,99 TL'den aldım. Tek değil, 3'lü set hâlinde. Hatta kırmızı vb. başka renkler de bulmuştum ama ihtiyacım olmadığı için almadm.



--

Son olarak yukarıda bulunan tüm gümrük limitlerini basit bir şekilde aşma yolunu anlatacağım; ama şu anda ayırabileceğim vaktim doldu. Şimdilik aklıma gelenler bu kadar. Konuda veya başka yerde farklı soruları gördükçe konuyu düzenlemeye çalışacağım. Sormak istediğiniz bir soru varsa lütfen özelden yazmayın, konuya yazın ki başkaları da faydalansın. Elimden geldiğince cevaplamaya çalışırım.

--

Eğer bu rehber işinize yaradıysa Arya bebeğe 20 TL'lik bir nefes olursanız sevinirim. Hatta bağış yapanlar büyük küçük demeden dekontu konuya eklesin. Bu görgüsüzlük değil, burada biz bizeyiz, belki başkasına da örnek olur. Ayrıca bu rehber bizzat tarafımca hazırlandı. Adımı vermeden kopyalamak, başkasına göndermek, başka yerde yayınlamak serbesttir, sadece tek ricam, yazının sonuna Arya bebeği ekleyin lütfen.

https://www.instagram.com/arya_sma1/




Dipnot1: Bu yazı kişisel deneyimlere tabiidir. Temu veya başka bir şirketin çalışanı veya uzmanı değilim. Uygulamada yaşayabileceğiniz farklılıklar veya sorunlarda sorumluluk size aittir.
Dipnot2: Moderatörden ricam, konuyu yanlış kategoriye açtıysam lütfen taşıyınız.