Her yazılanı okudum, konuya yazanların ezici çoğunluğu ekonomiden anlamıyor maalesef, kendince çıkarım yapıyor sadece. Bir yerde TL basılmıyor demiş konuyu açan arkadaş, 50 Milyar Dolar revervi öpücük vererek mi topladılar? Bu rezervler yetersiz, daha eksinin üzerine atılamadı ve swaplar hariç epey artıya geçilmesi lazım, ekonomiden anlayan birkaç kişiden birisi carry piyasasında olduğumuzu söylemiş zaten, bunun Türkçesi tatlı tatlı yemenin diye başlayan bir cümle vardır, yani TL devalüe olacak, bu kadar basit. Evet olacak ama zamanını bilmiyoruz sadece, olacağını çok iyi biliyoruz. Güzel tespitlerden birisi de TL mevduata doğru zamanda geçmek ile ilgiliydi, devalüe den birkaç gün önce girdin ve içeride kaldın diyelim, paran güneş görmüş kar gibi erir. Bankalarda şu an 16 Trilyon TL civarı bir TL mevduat görülüyor muhtemelen geçmiştir Mart ayı rakamları bunlar, en basitinden bu talebi karşılamak için yılda %50 faizden bile 8 Trilyon TL para gerekiyor mu gerekmiyor mu sayın ekonomistler? Para basılacak mı basılmayacak mı tekrar siz onu söyleyin. TL piyasada bollaştıkça değerinin azalacağını biliyoruz, arz talep eğrisi çok zor bir şey değil. Faiz gereğinden erken düşerse buradaki 16 Trilyon TL çözülür, Antarktika buzullarının çözülmesi ve su seviyesinin artması gibi düşünün piyasadaki TL artışını, o para nereye gideceğini şaşırır, yolunu kaybeder, konut talebi artar konut fiyatları fırlar, dolara talep gider TL devalüe olur örnekleri çoğaltabilirsiniz.




Enflasyon %75 falan değil, çok daha yukarısı. İndirilmiş haliyle bile faiz oranının çok çok altında kalıyor ama dolar tutulduğu için ve bizim insanımız genelde TL mevduat, altın ve döviz harici yatırımdan pek anlamadığı için bu dar alanda sıkıştığında yerinde sayan dolar yerine TL mevduatına yöneliyor. Kısa süreli mevduat elbette mantıklı ama can alıcı soru, ne kadar kısa? Rus ruletini düşünün, 6 patlar içerisinde 1 mermi var ve elbet patlayacak, kaç kere ateşlemeye cesaret edebilir siniz? O tabanca patlayacak, bu kadar net ve ben şahsen o tabanca patlarken rulet sırasının bende olmasını hiç istemem. Carry ile sadece yurtdışından 10 milyar dolar falan gelmedi, minimum 6-7 katı geldi, o para hem merkez bankasına yetti, hem halkın talebini karşıladı, hem küçük bir miktar geri çekildi. İhracatçı için düşük tutuluyor muş muş, öyle de bir yorum vardı. Malum kesim 22 yıldır ihracatçıyı ne zaman düşündü de şimdi düşündüğüne inanıyorsunuz? Yabancı sermaye sahiplerine getir dolarını TL ye çevir, faize koy, biz doları bu civarlarda tutarız çıkacağın zaman kar ederek çıkarsın diye söz verildi, oldu 20 liraya insin 15 milyar dolar sokup 32 liradan çeviren sermaye sahibi elindeki TL ile 10 milyar dolar alıp zararla geri dönsün, siz bu sermaye sahiplerini alık veya keriz falan mı sanıyorsunuz? Parasını getirsin tokatlayalım enayinin denebilecek kişiler mi bunlar? ihracatçıymış, sermaye sahiplerini düşünüyorlar deyin şuna açıkça.




Sermaye sahibi diyor ki ben dolar getiririm, TL ye çevirir %50 faiz ile paramı arttırırım, çıkacağım zaman dolar %40 artmış olur, 50-40 = %10 reel para kazanırım Amerika'da alacağımın 2 katı fazla kazanır yoluma bakarım der. Kısacası 100 milyar dolar carry parası girişi olsa totalde bizden çıkışı dolar'ın %40 artışı ve 100 milyar dolar'ın %10 artışı ile -10 milyar dolarlık reverv demektir. Artı olarak bu sermaye sahipleri dolara geçtiğinde bir götürüsü de ellerindeki TL leri vermeleri öyle değil mi? Piyasada TL daha da bollaşacak demektir bu, ayrıca doların %40 arttığı gören TL mevduat sahipleri o TL lerini mevduatta tutmaya devam ederler mi? Salar piyasaya, alır doları daha da geç olmadan. Dolar'a (aslında döviz cinsinden diğer para birimleri de buna dahil) talep korkunç seviyede artıp TL yakar top gibi oradan oraya atılınca enflasyon fırlamayacak mı sanıyorsunuz? Baz etkisiymiş, yıllardır baz etkisi yoktu sanki, kaç yaz kaç kış geçirdik yüksek enflasyonla haberiniz var mı? Enflasyon düşecek, faizler düşecek diye kendinizi yok yere kandırmayın, enflasyon hiper seviyelere çıktığında TL ye yıllık %200 faiz verseler bile kurtarmayacak. Hee sen ne konuşuyorsun, nedir bunun çözümü diyecek olanlar olabilir. Ben öyle büyük birikimlere sahip değilim, çok çok büyük bir birikimim olsa önce ABD'den ev alırdım, atıyorum Florida'dan 2-3 ev alsam dolar bazında ülkemizde neredeyse saraylarda yaşatacak kira gelirim olurdu. O gelire ihtiyacım yoksa Nasdaq da dolar bazlı temettü dağıtan dev şirketlerin hisselerini toplardım her ay ufak ufak, daha da çeşitlendirelim sepet zenginleşsin dersek yatırım fonlarına girerdim özellikle emtia fonları ve doları hedge eden fonlara girerdim. Global kripto borsalarında az bir miktar değerlendirir, bu ülke içerisinden paramı mümkün olduğu kadar uzaklaştırır kendimi güvenli limanlara atardım. Bizim ekonomi su alıyor, titanik gibi göstere göstere batmıyor ama su alan bu ekonomi gemiyi kolay kolay su üzerinde kalamaz.