Birine zam gelince her şeyi etkilediği için olabilir mi ? Aynı sektör olmasına gerek yok.
Ev kiralarına %25 sınırı koymak çok mu işe yaradı : )
Ekmek üzerinden basit bir örnek vereyim
Ekmeğe zam gelirse tüm ülkede her şeye zam gelmiş oluyor zaten. O ekmeği 7 yaşından 70 yaşına kadar herkes yiyor.
Sen ekmek satmıyor olabilirsin ama evine giren ekmek sayısı azalırsa sattiğın her ne ise fiyatını artırırsın ki aldığın ekmek sayısı azalmasın.
Ekonomi birbirinin içine geçmiş bir zincir gibidir.
Çoğunun anlamadığı nokta bu.
Devlet fiyatları kendi belirliyor olsaydı emin ol fiyatlar daha fazla olurdu.
Çünkü devlet esnafa zam yapamazsın zarar edeceksin yada az kazanacaksın diyemez , adam dükkanı kapatıp gider.
Diyeceksin ki kapatsın banane arkada kalanlar kazanır.
Bu durumda önce işsizlik artar.
100 tane ekmek satan dükkanın 60 tanesi kapattığında geriye 40 tane kalır.
Ekmek almak isteyen insan sayısı aynı , ama talebi karşılayacak dükkan sayısı azaldı. Talep fazla , arz yeterli değil. Ne olur fiyatlar yukarı çıkar. Sonra sen yine bunlar fırsatçı demeye başlarsın. kalan son 40 dükkanıda kapattırır aç karna beklersin. Karnın aç suçlayacak insan ararsın.
Devletin bu konuda yapabileceği tek şey rekabetin düzgün işlemesini sağlamak ve üretimi desteklemek. Sen onu alma sen pahalı satma diyerek bir çözüme varamazsın.
Ekmekten örnek vermeniz biraz abes kaçmış zaten belli tarife üzerinden satıyorlar ben diyorum ki her malın bir tarifesi olsun mal ithal mı döviz mi arttı güncellensin onun haricinde zam yapamasın. Enflasyon belli kalemler üzerinden hesaplanır arabaya yüzde 10 zam gelince her malın fiyatı yüzde 10 artacak mı? Eğer kendiside arabaya endeksli şekilde fiyat artırırsa bu fırsatçılıktır maaşlı çalışan milyonlar fakirleşecek ama esnaf fakirleşmeyecek bu yanlış bir düşünce. Zaten bu düşüncenin sonucunda çoğu batacak fiyat artırsada git gide talep azalacak, olmayacak. Ben temel gıdadan bahsediyorum diğerleri beni ilgilendirmiyor alacağım bilgisayar telefon pahalı mı geldi ya almam yada gider yurtdışından getiririm ama gıda böyle bir şey değil etin kdvsi bile yok yüzde 1. Aynı zamanda konu sadece et değil her gıda ürününe tepkim var fakat kırmızı et aşırı bir şekilde arttı ne oldu bilmediğimiz bir virüs mü çıktı hayvanlar telef mi oldu fiyatlar bu noktaya geldi..