Küresel hizmet satan bilindik alman markaları .de kullanmıyor. Bunu sizde gözlemleyebilirsiniz. Mesela bir alman firmasının Türkiye de .de uzantı kullandığını göremezsiniz.

Coğrafi uzantı olduğu için kendi ülkelerinde kullanabilirler fakat bir çoğu zaten .com kullanıyor ana projeleri .com üzerinde. orada .de kullanmaları genelde dil seçeneği gibi bir şey yerelde kullanıyorlar fakat globalde .com kullanıyorlar.

Continental, tchibo, puma, rotring, hetzner vs. Aklınıza gelen alman firmalarının çoğu tüm dünyaya .com ile açılıyor kendi ülkelerinde .de kullanıyorlar.

Türkiye de yerelde yaygınlaşır mı derseniz çok zor çünkü internet alışkanlığı ve kullanıcı algısı çoktan yaygınlaştı zaten öncesinde de .com.tr üzerine çalışmalar yaparak o fırsatı kaçırdılar diye düşünüyorum. Bundan 15-20 yıl önce internetin yaygınlaşmaya başladığı süreçte .TR uzantı herkese açık sunulsaydı o zaman almanya gibi yaygınlaşabilirdi bu saatten sonra çok zor. Bir de artık kâr amacı güdüldüğü için sürekli zamlanarak rekabet şansınıda yitirecektir.

.tr uzantı konusu gereksiz soru işareti oluşturuyor bana göre. Projede önemli olan en üst verimi alabilmek. Bunu cografi uzantı ile sağlamak zaten çok zor. Ülkemizde de zaten bilindik büyük markalar .com.tr kullanmaktan kaçıyorlar. Marka tescilleri avukatları, bütçeleri olmasına rağmen .tr uzantı kaydetme zahmetine bile girmiyorlar. Zaten başkası alırsada kullanımı engelliyorlar, kendileri bile kullanmıyorlar.

.tr uzantı kamu kurum ve kuruluşları tarafından kullanılıyor, diğer firmalarda yasal zorunluluktan marka isimleri üzerinden projelendiriyor. Firma tanıtım sayfalarından ibaret kalıyorlar.

İçerik üreten trafik ve ziyaretçiye dayalı projelerde zaten verim alamıyorsunuz global sıralamada yer edinemiyor bu da global trafiğe etki ediyor. Türkiyeden çektikleri ziyaretçi gelirleri de zaten para etmiyor.

Uzantının yönetiminin ODTU'den Devlet kurumu olan BTK'ya geçmesi de zaten doğal olarak kâr amacı güdülmesine yol açıyor .com.tr'nin herkese açılmasında marka sahiplerinin itiraz ve ihlal davarını desteklemeri diğer taraftanda TPE marka tescil taleplerini arttırdı, uyuşmazlık merkezi de kendine itirazlar için gelir kaynağı yarattı. Her yönden bireysel kullanıcıya bir şeyleri dayatarak sistemi karmaşık hale getirdiler. Bu kadar maliyet ve prosedür karşılığında sahip olduğunuz uzantıdan verim alıyor musunuz? HAYIR!

O yüzden insanların önce domain almak yerine marka imajlarına önem vermesi, en verimli uzantıyı seçmesi bir markaya benzemek yerine özgün isimler ile markasını yaratıp en ideal domaini seçmesi gerekiyor.

Son bir yılda .tr uzantılara harcanan para çöpe atılmış para oldu. Bir çoğu marka itirazları ile kullanıcıdan alındı ya da silindi. Satın alınan domainlerin %90'ı projelendirilmedi. Proje yapanlar verim alamadı vazgeçti.

Bu kadar macera aramak yerine dünyaca kabul görmüş sorun yaratmayan global uzantılar ile proje üretmek her zaman daha çok verim almanızı sağlıyor. Kullanıcı üzerinde güven sağlıyor. Kısaca Amerika'yı yeniden kesfetmeye gerek olmadığını düşünüyorum.

.tr onbinlerce uzantıdan sadece biri olur. Bir çok kişi için .tc ne ise .tr de odur. Geçmişte .ist uzantısıda gaza gelenlerin şişirmesi ile satın alındı, satılmaya çalışıldı. olmayacağını, bunların kuruma gelir sağlama amaçlı olduğunu söyledik insanlar canlı şekilde tecrübe etmiş oldu fakat yine aynı hata içerisine girdiler çünkü teknik anlamda bilgi sahibi değil çoğu domain kullanıcısı.

Fiyatlama konusunda da genel kullanıma açıldıktan sonra 2025 yılında yüksek bir fiyatlandırma ile sunmak zorunda kalacaklar. 30-60$ arası olursa hiç şaşırmam çünkü .com.tr alt alan adıydı .tr üzerinden sunuluyordu şimdi ana uzantı üzerinden hizmet verecek bunun bazı yasal yükümlülükleri de olacak fiyatlama ve dağıtımı hakkında bu maliyetler ve kâr oranı kullanıcıya kaçınılmaz olarak yansıyacak.