Sorunun kaynagi psikolojik enflasyon.
fiyatlar artmaya baslayip da satici, sattigi ürünün yerine yenisini koyamamaya baslayinca, fiyatlari astronomik olarak arttirmaya basliyor.
cünkü sattigi üründen aldigi parayla önce eski ürünü yerine koyabilmeli, zarar etmemeli ve hatta edebiliyorsa da kar etmeli.
fiyat artislari farkli zamanlarda ve pespese yapildigi icin bir süre sonra konu icinden cikilamaz hale geliyor.
ne olsa güzel olurdu?
tuik cidden gercek rakamlari aciklasa ve tüm fiyatlar bir günde yeni fiyatlarina uyarlansa ve bu periyodik olarak tekrarlansa (mesela 3 ayda 1)
böylece psikolojik enflasyon ile basetmek mümkün olabilirdi.
her seyin fiyati böyle delicesine artmaya devam edince de ev sahipleri aldiklari kirayi satin alma gücü acisindan yetersiz görmeye basliyor ve arttirmak istiyor.
ve fakat bu arttirma islemi kisa araliklarla yapilamadigindan da ucuk rakamlara yükseltip bir süre zam yapma geregi duymamayi umuyor.
daha önce de söylemistim.
türkiye'deki bu fahis fiyat artislari cok kolay önlenebilir.
1- ev alip 3 yil icinde satmak isteyene %60-80 spekülasyon vergisi getirilmeli. Ayni sey araba alip 1 yil icinde satanlara da uygulanmali.
Böylece al sat ile fiyatlarin artmasi kesin olarak önlenebiliyor, cogu ab ülkesinde benzer kanunlar var.
2- devlet mahalle mahalle, bölge bölge her yer icin kira m2 fiyati yayinlayacak. Evler bu fiyattan kiralanacak, daha yüksek rakamdan kiraya verenleri ikna etmek icin yüksek bir vergi alinacak.
Böylece ev sahibi yüksek kira alsa da o miktar kendi cebine girmeyecegi icin astronomik artistan yana olmayacak.
3- ilk evi ve arabasi haric ev ve araba alanlara ek vergi getirilecek. böylece ihtiyaci olmayan herkes satacak, ev ve araba bir yatirim araci olmaktan cikip ihtiyac statüsüne gececek ve gercekten almak isteyen, ihtiyac duyanlar mahrum kalmayacak.
parasi olan gitsin baska seylere yatirim yapsin.
yada ev araba mi almak istiyor, o zaman da ödesin vergisini ve yapsin.
bu yöntemle devlet gayet ciddi rakamlarda vergi almaya baslarken piyasalara da huzuru getirebilir.
Yazdıklarının bir kısmına katılıyorum ama maddelerdekileri uygularsanız farklı problemler ortaya çıkar : )
1- Ev alıp 3 yıl içinde satana extra vergi diyorsun. Herkes al-satçı değil arada nakite sıkışan çıkar , satmak zorunda olan olur , bu işi yapan mütehitler vs derken bu iş karışır.
2- Devlet mahalle mahalle fiyat belirleyemez 1000 farklı kriter var. Ha olduki belirledik yine kiracı zararlı çıkar , çoğu kiracı hala eski rakamdan oturuyor devlet kalkıp 20k kirası olan yere 5k değer biçemez bunu kimse kabul etmez.
3- İlk evden sonra ev alanlar azalırsa kiralar azalmaz aksine artar , kiracılar bu rakamlara zaten ev alamıyor , ev alıp kiraya veren parası olan kişilerde ev almazsa yeni ev girişi olmaz. Hem sektörü öldürür hem fiyatlara etkisi çok az olur.
Çünkü mesele fiyatlarda değil arz talep dengesinde. Arz düşük , talep fazla. Ev sayısını artırması gerekiyor. Bunun içinde alıcı sayısının artması lazım.
Diğer yandan Kredi dağıtıp , kiracıları ev sahibi yapmaya kalksa enflasyonu artırır.
Tuhaf dengeler var yani bir tarafı düzelteceğiz diye diğer tarafı patlatıyorsun : )