O kadar zaman harcayıp yazıyı okudum ama bittikten sonra bu neydi şimdi diye düşünmeden edemedim kusura bakmayın, gerçekten 6 sıfır atıldıktan sonra ekonominin düzeldiğini falan düşünüyorsanız lütfen ekonominin bir bilim olduğunu unutmayıp daha fazla üzerinde durun, bu size tavsiyemdir. Yoook, yazıyı siz yazmamışsanız o alıntıladığınız kaynaktan tekrar faydalanmamanız yanlış bilgiler edinmemeniz için daha hayırlı olabilir. Bu yazılanların özeti olarak aklıma bir cümle geldi. " Bir zamanlar tuvalete 1 milyon liraya gidiyordunuz, bakın şimdi 1 liraya gidiyorsunuz. " Ekonominin sıfırlar ile alakası yok, şu an dolar 27 TL iken yaklaşık 1 Trilyon Dolar dış borcumuz var, bir sıfır attığımızda dolar 2,7 TL olsa da dış borcumuz değişmiyor, borcumuzdan bir sıfır silinmediği gibi bu eskiden 27 liraya 1 dolar alırken bir sıfır silinince yani dolar 2,7 tl olunca aynı paraya 10 dolar alabileceğimiz anlamına da gelmiyor. Sadece makyajdan bahsediyoruz, sıfırı az olsun ki değerli gibi dursun, iyi de paranın alım gücünü belirleyen şey sıfırları değil ki? Körfez ülkelerinin ezici çoğunluğu dolardan daha değerli, misal 1 Kuveyt Dinarı 3,26 Dolar yapıyormuş, bu Kuveyt para biriminin dolardan daha geçerli olduğu, daha değerli olduğu, daha itibarlı olduğu anlamına mı gelir? 1 Japon yeni hala 0,19 TL yani 5 tane japon yeni 1 lira bile etmiyor değere bak, şimdi bu Japonların para biriminin TL'den daha değersiz, daha geçersiz, daha itibarsız bir para birimi mi yapmış oldu? Yazıdan anladığım kadarı ile bu sıfır mevzusuna gereksiz şekilde takılıp kalmış epey kişi var, ekonomistlere bu sorular sorulup üstelik bazı ekonomistlerin ciddi ciddi açıklama ve değerlendirme yapıp bu sorulara cevap vermesini gerektirecek kadar soru soruluyormuş orasını anladım, bu beni çok yanılttı gerçekten. Ben enflasyon ve artan döviz yüzünden ülkenin çoğu ekonomist oldu diye düşünüyordum ama öyle değilmiş.




Bir ülkenin para biriminin itibarını neler belirler diye arama motorunda aratsanız bile çok daha doygun bilgiye ulaşabilirsiniz. Misal Big Mac endeksi diye bir şey var, daha da önemlisi İphone endeksi oluşmaya başladı son yıllarda. Bu endeksi dikkate alacak olursak bir İsviçreli 4 gün çalışıp son model iphone alabiliyor ama Türkiye de 4 ay dan çok daha uzun süre çalışılması gerekiyor. 30 Türk bir araya gelsek aynı işi yapan 1 İsviçreli kadar değerli olamıyoruz, 30 Türkün emeğinin karşılığı 1 İsviçreli etmiyor. Amerika ile kıyaslamıyorum hadi İphone oradan çıkma diye ama diğer ülkelere karşı bariz gerideyiz, çok basit bir araştırma ile görebilirsiniz. Paranın alım gücü, itibarı böyle ölçülür, dünyanın her yerinde değişim aracı olarak değer görüyor mu yani konvertibl mı diye bakılır, o paranın enflasyonu önemlidir, o parayı basan ülkenin ekonomik ve siyasi gücü önemlidir, en önemlisi bir para biriminin itibarlı olması için nadir olması önemlidir, bizdeki gibi boş kağıda bas mürekkebi öde memur maaşlarını şeklinde sürekli emisyon hacmi genişleyen paralar elbette itibarsız olur, tabi ki döviz karşısında sürekli değer kaybeder. Bu işler öyle sıfır atmalar ile çözülebilecek meseleler değil, tam 100 sene önce 1 dolar = 1,68 TL imiş (1945 lere doğru 1,31 TL lere inmiş olduğu da unutmayalım) yani şimdi sıfırları geri alalım, şu an 1 dolar = 26,950,000 TL ee peki bu ne demek? Son 100 yılda Türk Lirası dolar karşısında tam 16 milyon kat değer kaybetmiş demek. İmf konusuna da katılıyorum bu arada, şu an derhal en acilinden imf ye gitmeliyiz, hızlıca gerekirse birileri ricacı olmalı süreç hızlandırılmalı ve imf den borç alabilmek için gerekirse kapılarında yatmalıyız, evet biliyorum itibardan tasarruf olmaz ama TL'nin itibarı için bir şey yapılacaksa o ımf den borç almak olmalıdır.