hükumet hemen piyasaları denetlemesi her sektörü anormal zam yapanlara ceza vermeli.
o kötü niyet oluyor ve domino etkisiyle piyasalar bozuluyor
Kasım 2020 üretici fiyat enflasyonu %28
Kasım 2021 üretici fiyat enflasyonu %56
Kasım 2022 üretici fiyat enflasyonu %136
Sen işgücü maliyetini %50 arttarken zamların satıcıların fırsatçılığı yüzünden gerçekleştiğini düşünüyorsunuz hocam.
Cirolarının düşmesinden satışlarının azalmasından korktukları için zam yapamayan üreticiler satıcılar şimdi zamları yapacaklar.
Üstelik emek yoğun sektörlerde maliyet artışı yaşandı, mesela senin mahallendeki kebapçı da 3 garson çalışıyorsa sadece maaştan 10 bin lira ek maliyet çıktı.
Sigortası ile beraber 15 bin lira ek maliyet çıkar bu restorana o da ayda 3 bin satış yapıyorsa satış başı 5 lira fiyat farkı koymak zorunda yoksa zarar eder.
Üstelik bu sadece restoranın işgücü maliyet artışı, bu restorana mal sağlayan sektörlerde de işgücü maliyet artışı olacak ve restoran eti, yoğurdu, malzemeyi daha pahalı alacak ve zamlar katlanarak büyüyecek.
Yani sen işgücü maliyetini %50 arttırırsan domino etkisi ile herkes bu işgücü maliyetini tedarikçisi olduğu bir üst sektöre giydirecek en sonunda fatura yine zamlı olarak asgari ücretlinin önüne gelecek.
Yani yurtdışına ihracat yapmayan firmalar ya işçi çıkaracaklar ya da zamları yapıştıracaklar, fırsatçı oldukları için değil maliyetleri arttığı için.
Mesela kargo firmalarının giderleri akaryakıt ve eleman masrafı. Şimdi eleman masrafı arttı, kargo maliyeti artacak.
Ben ücretsiz kargo ile ürün satıyorum, kargo maliyetim artınca benim ürünümün fiyatı da artacak, sonra birileri gelip bana fırsatçı diyecek.
Üreticinin enflasyonu düşmeden tüketicinin enflasyonunu devlet zoru ile düşürmeye kalktıkça daha beterini yaşayacağız.
Dar gelirlinin alım gücünü arttırmanın yolu enflasyonu %10'un altına çekip her sene asgari ücrete %5-7 fazladan zam yapmaktan geçer.
Don Kişot gibi hayali devler ile hayali düşmanlar ile savaştığımız sürece enflasyon altında ezilmeye devam ederiz.