Tam neden 2008 yılına kadar iyiydik diye soracaktım ki, siz cevabı vermişsiniz hocam öğrenmiş olduk, demek ki onuda bunlar yapmamış. Başka bir üstün zekalının kurduğu sistemin ekmeğini yiyip batırmışlar, Kemal Derviş ismini çok duydum ama bu kadar katkı sağladığını bilmiyordum, bir kaç kaynak okurum iyi olur, teşekkürler.
O adam 2001 yılında geldi 2002 de iktidar değişti zaten, 1 yıl kaldı ama temelleri sağlam attı, ekonominin temel dinamiklerine uyumlu şekilde ve bağımsız olarak yapılanmaya gitti, İMF den borç alındı bak araştıracaksan bunu da araştır burası çok önemli. Ülkenin acil İMF ye gitmesi lazım ama halk öcü gibi korkuyor İMF den. 2002 öncesi alınan borcu vadesi bitmeden çok çok yüksek borca girilip İMF borcu kapatıldı. Diyecek olanlar vardır nasıl yani? Neden borcu borç ile kapattılar? Ne alaka diye. İmf den halk korkunca borcun devam ediyor olması halkın gözünde kötü bir imajdı ama sayıları atıyorum şu an imf ye %1,5 faiz ödüyorsak %10-12 faiz ile başka borç bulunup İmf borcu kapatıldı, ne güzel düşük faizden kapanıp gidecekti ama müsaade edilmedi, borç bitti borç bitti diye meydanlarda propagandası yapılıp ekmeği yendi bu olayın. Sanki ülkenin borcu bitmiş gibi algılandı ama daha büyük tefecilere, faiz lobisi denen yerlere daha büyük meblağlar ile borçlanılmıştı, borç alan emir alırdı.
Ayrıca öyle bir şey var, İMF denen oluşum borç verdiği ülkelerin parayı nasıl yöneteceğine karışma hakkına sahip, kısacası iktidarlar ekonomi üzerinde öyle at koşturamazlar kafalarına göre imf ye borçları varken. Yani maliyeti 100 milyon olan havalimanı inşaatını 500e yapıldı gibi gösteremezsin, imf buna müdahale eder, izin vermez. İmf ye borç olmayınca istediğine ihale verir, 2 milyar dolar maliyeti olacak köprüyü başkalarına 40-50 yıllığına verir istersen 40-50 milyar dolar da gelir garantisi verirsin kimse sesini çıkaramaz. İmf'nin eksileri halkı korkutması ve iktidarların istedikleri gibi hareket edememesini sağlamasıdır. Artısı ise Londra'daki bir avuç tefeci denenler libor + cds veya düz mantıkla dolar bazında %15 faiz ile nakit sağlarken İmf anca 10da 1i faizi ile borç verir, faiz alır. Kısacası 600 milyar dolar dış borcu olan bizim gibi bir ülke her yıl 90 milyar dolar ek faiz gideri yerine sadece 9 milyar dolar faiz gideri olur, 81 milyar dolar bu halkın, vatandaşın cebinde kalır, her haneye birkaç kilo fazla et girer, faturalar %3-5 daha düşük gelir. Ekonomiyi tek elde toplamak isteyen iktidarlar halkı imf ile korkutabilirler bu yüzden. Mozambik ülkesinden bahsediyorum bu arada aman yanlış olmasın.
EK : 2008 yılına kadar iyiydik çünkü o yıl küresel bir kriz patlak verdi, Abd Mortgage Krizi olarak bilinir. O yıllarda Abd bol para bastı, 2008 yılından 2012 hatta 2014 yıllarına kadar çok iyiydik yıllara göre kurlara bakın göreceksiniz. Neden mi? Çünkü para bollaşmıştı ve SIFIR faiz ile fon sağlanabiliyordu ülkelere. Bizim memlekete de karşılıksız basılan bolca para akmıştı, AB'ye uyum sürecindeydik, Shengen bölgesine kapağı atabilir, ülkeyi kurtarabilirdik. O donem 100 milyar dolar borç alındığında geri 99 milyar dolar ödendiği eksi faizli zamanlardı ve bunu az geliş ile gelişmekte olan ülkeler çok çok iyi kullandılar, Tayland, Güney Afrika ve Brezilya gibi ülkeler ihya oldular, bu bedava parayı yatırıma harcadılar, altyapı için kullandılar ve yıllar içinde bu yatırımın karşılığını aldılar. Biz ise betona gömdük o parayı, yarın yokmuş gibi savurduk, günü kurtarma adına geleceği harcadık, altyapı ve üretime aktarılmak yerine saraylara harcandı o paralar, günün birinde ise Abd bastığı dolarları geri çağırıp imha edince dolar azalmaya başladı, azalan şeyin nadirliğinden ötürü tl fiyatı artmaya başladı, yabancılar paralarını bir bir ülkeden çıkarmaya başladı ve bu hale geldik. Yine Mozambik tabi.