faiz nerede düşük anlamadım. japonya'da ve Norveç'te fonlar ülke içinde kullanılamıyor. artık verimli olabilecek son noktada oldukları için mecburen yurtdışında değerlendiriyor ülkenin tüm fonunu. Japonya'da düşük evet. ve bol para var. bunun bile adamlar sıkıntısını çekiyor. ülkelerinden daha fazla ve katma değeri daha da yüksek mal satmak için 5 yıl ödemesiz 20 yıllık kredi veriyorlar ülkelere. Parayı koyacak yer bulamıyorlar özetle. ülke olarak çok çalışıyorlar, dürüst ve verimli çalışıyorlar ve bunu çok uzun bir süredir yapıyorlar. Tüketirken de dikkatliler ve büyük tasarrufları var. o ülkede faizler düşük.
Bizim ülkemizde faiz düşük falan değil. üstelik her düşürülmeye çalışıldığında sanayi için maliyet giderek artıyor. hem üretim maliyeti hem yatırım maliyeti hem de sermaye amortismanı açısından çok kötü bir durum ortaya çıkıyor. Bunlara ilave zaten kredi de sağlanamıyor artık. Çünkü imkanı iyi olan kredi alabiliyor ve onu bir şekilde döviz piyasasında direkt dövize çevirecek taklalar atıyorlar. Durumu iyi olmayan da kredi alamıyor işi yavaşlatmakta işçi çıkarmakta buluyorlar.
Bir konu konuşulurken ülkemizde her mecrada siyaset yapmak için her aklına bir kaç fikir gelenin kendi düşüncelerini de içine katıp oradan buradan tv kanallarından duyduklarının özetini yazıp sanayi vs demesi can sıkıyor gerçekten. Anlamıyorsanız konudan lütfen yazmayın. Anlıyorsanız da lütfen yazın ki insanlar bilgilensin. Bu tür konulara bakıyorum en anlayacak kişiler yorum yazmak istemiyor ya da kısaca açıklama olmadan yazıp çıkıyor. ama bilgi sahibi olmayan kişiler döşeniyor şöyle böyle diye.
Faiz, kur, enflasyon ve büyüme gibi ekonomideki parametreler elbette birbirlerinden etkileniyor. ama x+y=z/v gibi basit bir formül yok. "Birini arttır diğeri düşsün" şeklinde çalışmıyor.
İyi yönetilen, iyi eğitim sistemine sahip, tüm kaynakları iyi durumda olan ve iyi yönetilen, diplamasiyi kendi ülkesinin kısa ve uzun vadeli hedefleri için iyi kullanan ülkelerde hem faiz ve enflasyon düşük, hem kur fazla artmıyor hem de büyüme iyi durumda. Sonuçta refah artışı insanların yüzlerine yansıyor ve dışarıdan nitelikli göç alıyor ve kaliteli ve hayat standartları yüksek bir ülke haline geliyor.
Diğer tüm şartlar aynı olduğunda (ceteris paribus) faiz düşmesinin ilk/anlık etkisinin ısınmış bir ekonomiyi yavaşlatmak ve dolayısıyla enflasyon oranını düşürmek olduğu konusu bir ekonomi kanunudur diyebiliriz. Uzun vadede ne olur? uzun vadeli olarak sürekli kimse bunu yapmıyor ki zaten. hiç bir ülkede hiç bir iktisatçı hep faizlerin çok yüksek olması gerektiğini savunmuyor. Şöyle düşünün. araba sürüyorsunuz. faizi düşürmek gaz ve faizi arttırmak fren. araçta sürekli gaza basamazsınız arada frene basmanız gerekir. ama ayağınız sürekli frende olursa da araba hiç hareket etmez. Şu anda Türkiye HADSİZ BİR ŞEKİLDE ve hiç bir şekilde hak etmediği halde faiz düşürüyor. otobüs duvara toslamak üzere ne yazık ki.
Faizlerin (uzun vadede ve ortalama olarak) düşük kalması gerektiğini düşünüyorum ve ekonomi için ve SANAYİ için önemini biliyorum. Ama öngörülebilir bir kur ve enflasyon oranı da sürdürülebilir büyüme ve gelişme için önemli. Türkiye şu anda %80 oranında sefalet derecesinde yoklukla savaşıyor. Bu durumun sürdürülebilir olmadığını herkes biliyor.
Herkese izan, sağlık ve mutluluk dilerim.