Selam arkadaşlar
2002 yılından beri websiteleri, içerik yönetimi, bloggerlık, webmasterlık v.b bir çok konu ile hemhal oldum. Bu süreçte özellikle gözlemlediğim hususları sizinle paylaşmak istedim. Bugün yazacağım husus "websitesi satın almak" üzerine. Yazıyı dikkatlice okursanız belki de websitesi alacağınız zaman oluşabilecek mağduriyetlere karşı tedbirinizi alırsınız.
1- Yüksek gelirli websitesi satılıyor. Almalı mıyım?
Altın yumurtlayan tavuğu kimse kesmez. Kestiği zaman olacakları bilir çünkü. Hele hele paranın katma değer oluşturma ihtimali az olduğu bu ülkede sağlam pasif gelirini çöpe atacak kadar aptal değil kimse. Websitesinin ana gelir kaynağı genelde darbe yememişse veya yemeyecekse site sahibi o siteyi olabildiğince elinde tutar. Çok radikal bir karar alıp sektörden çekilecekse veya ciddi anlamda daha büyük bir işe girmek için sermaye arayışında ise yapacağınız iş çok basit. Sağlam bir avukat bularak yine sağlam bir sözleşme yapmak.
Satıcının beyanı: Websitesi aylık minimum 20k türk lirası sadece ADSENSE üzerinden kazandırıyor.
Alıcının sözleşmeye koyacağı madde: Site satın alındıktan sonra 6 ay boyunca sitenin her ay ADSENSE üzerinden minimum 20k türk lirası kazandırması.
Satıcı eğer bu maddeyi sindiremez veya itiraz ederse sitesine güvenmiyor demektir. Satıcının güvenmediği siteye siz neden güvenesiniz. Nitekim aylık bu kadar geliri olan bir sitenin satış bedeli 1 milyon liradan aşağı olmaz.
2- Satın alınacak websitesinin kalitesinin muhafazası ile ilgili satıcının şart koşması!
Klasik websitesi satanların ortak beyanı bu. Sanki hepsi bir yerden copy-paste yapıyor. "Site ile ilgilenilirse..." veya "Site ile benim ilgilendiğim şekilde ilgilenmeniz lazım..."
Bu şu demek. Bu siteden ben ekmek çıkaramadım. Siz çıkarırsanız helal olsun. Ya da ben ekmek çıkardım ama ben akıllı adamım, çok etkili yöntemlerim var. Siz de benim kadar akıllıysanız, siz de ekmek yersiniz.
İşte bu profili veya satış konusunu görürseniz kaçın. O websitesi alınmaz. O insanla da ticaret yapılmaz. İlle çok sağlam bir fırsat olduğunu düşünüyorsanız ve bu fırsata çok para gömecekseniz bunun da çaresi var. Siteyi satın alacağınıza dair gizlilik sözleşmesi yapın. Siteyi satan arkadaşa 3 ay eşlik edin. Sizi yönlendirsin. Size siteyi nasıl yönettiği öğretsin. Yani siteyi satın almadan önce 3 ay boyunca siteyi gözlemleyin. Eğer satıcının iddia ettiği gibiyse zaten püf noktaları öğrenmiş olacak ve siteyi tereddütsüz satın alacaksınız. Aksi olduğu zaman zaten durumdan ders çıkarıp satıcının da yüzüne tükürür misali cenaze mahallini terk edecek ve işinize gücünüze kayıpsız bir şekilde devam edeceksiniz.
3- Uzman olduğunuz alanın dışında bir websitesi satın almak
Bu hem satıcıyı hem de alıcıyı gereksiz yere mağdur edecek bir husus. Uzman olmadığınız, ilgi alanınızın dışında kalan, daha önce hiç aklınıza gelmemiş bir kategoride websitesi satın almak hem satıcıyı hem de alıcıyı mağdur eder. Alıcı mağdur olur çünkü satın aldığı websitesinin alanına dair çok fazla fikri olmadığı için klasik yöntemler ve genel içerik yönetimine dair bildiklerini uygulamak ister. Randıman alamadığı zaman da dolandırıldığını düşünür. Satıcı ise niş bir kategoride olan bu sitenin farklı içerik mühendisliği, reklam yönetimi, iç veya dış seo ile ilgili çalışmalarda dikkat edilecek alışılmışın dışında yöntemler olduğunu siteyi geliştirirken öğrenmiştir. Ve iddia ettiği geliri, ziyaretçiyi, müşteriyi bu yöntemler üzerinden kazanmıştır. O da ************** ithamı ile mağdur olur.
Bunun çözümü ise satıcının websitesini satarken içerik, seo, reklam yönetimi hususunda tespit ettiği stratejileri alıcı ile paylaşmasıdır. Alıcıya düşen ise websitesini satın almadan önce bu yöntemlerle ilgili olabildiğince soru sormak ve brifing almaktır. Genelde satıcı bu tarz bilgileri vermekten kaçınır. Ama alıcı ısrar ederse ona yetecek kadar şey öğrenebilir.
4- Üzerine bir şey katabileceğiniz bir projeyi veya websitesini satın alın
Bakın burası çokomelli. Bir websitesi gördünüz. Gelirini veya içeriğini veya kitlesini beğendiniz. Satın almak istiyorsunuz. Kendinize mutlaka soracağınız sorulardan biri şu olmalı. "Ben bu websitesine ekstra ne katabilirim?"
Websitelerini satan webmasterlar genelde zaten yeni fikirler açısından o projede tükenmişlik yaşarlar. Hücre yenilenmezse vucut ölür. Bunu da tecrübeli olan her webmaster gayet iyi bilir. Hayvan mundar olmadan yapılacak olan en güzel şey onu kesip etinden faydalanmaktır. Websitesi satanların yarısının yaptığı şey budur aslında. Peki alıcı ne yapacak?
Alıcı eğer websitesinin derdine derman olan yeniliği, projeyi, içeriği, reklam gelirini tespit edebiliyorsa. O projeye farklı bir bakıç açısı getirebileceğini düşünüyorsa elbette siteyi satın alabilir. Ama siteyi mevcut hali ile götürmek niyetindeyse o proje çok uzun ömürlü olmaz. 10 yıllık bir websitesi düşünün. Zaten 10 yıl boyunca aynı içerik veya kategori ile, aynı yazılım veya tasarımla daha önemlisi de aynı taktiklerle bir şekilde gemi yürümüş. Ama alt taraf komple çürümüş, gemi açığa çıksa görünecek. Pas, toz, kir, bir süre sonra ben iptalim diyecek. Bu noktada projeye dair güzel bir fikriniz varsa, projeyi bir üst noktaya taşıyacak yenilik yapabilecekseniz o siteyi satın alın.
Bu madde ile ilgili en önemli ve son paragraf: Bu site sahibine 10 yıl boyunca 10 milyon kazandırdı. Ben de satın alayım bana da 10 yıl boyunca 10 milyon getirsin düşüncesi alıcıyı mağdur eder. O proj 10 yıl daha sahibine 10 milyon kazandıracak olsa zaten sahibi satmaz. Her site mi böyle? Değil elbette. Samimi olan, gerçekten paraya ihtiyacı olduğu için sektörden çıkmak isteyen de vardır. Ama 1%. Fazlası değil. Bu yüzden projeyi satın almadan önce üzerine ne koyabilirsin. Bunu düşün.
5- Satın alacağınız site ile ilgili analizleri kendiniz yapın!
Websitesi satışı konularında genelde domain veya anahtar kelimeler ile ilgili analizler verilir. Bu analizleri de maksimum süsleyip anlatırlar. Domain anahtar kelime google aranma hacmi 100.000.000... DEV (domain estimated value) değeri 50.000$ vs. vs.
Okuyunca sanırsınız tamam günlük ziyaretçi sayım 100.000.000, site olmadan domaini satmaya kalksam da 50.000$. Peki bu işler böyle mi?
Bir kere aranma hacmi yüksek olan bir domain çok fazla sağlam rakibiniz olduğunu gösterir. Bu da ziyaretçi pastasından pay kapmak için epey bir yatırım yapmanız demek.
Önce rakip analizi yapın. O websitesi veya domain ile ilgili en güçlü 10 rakibi listeleyin. Bunlar hobi sitesi mi, şirket mi, kaç yıldır sektördeler, sosyal medya hesaplarının gücü nedir v.b bir çok sorunun yanıtını bizzat kendiniz bulun ve not alın. Sonra kendinize şu soruyu sorun. Ben bunlarla baş edebilir miyim? Edebileceksem nasıl? Elimde neler var? Daha güçlü sosyal medya hesapları mı? Daha iyi içerikler mi? Daha sağlam bir ekip mi? Daha yetkin bir seo taktiği mi?
Bu soruları kendinize sorduğunuz zaman o sitenin gerçekten 50.000$ edip etmeyeceğini de öğrenmiş olursunuz.
6- Websitelerin uyarı almış olması veya spam yemesi
Satın alacağınız websitesi özellikle maliyeti yüksek olacaksa size tavsiyem bu konuda profesyonel destek almanızdır. Websitesi veya domain mesela reklam veren tarafından uyarıldı mı? Arama motorları tarafından herhangi şüpheli bir kategoriye eklendi mi? Spam yedi mi?
Bizim yaptığımız en büyük hatalardan birisi her şeyi biliyor olmamız ve her şeyi kendimiz hallederiz özgüveni. Profesyonel destek almayı sevmiyoruz. Araba satın alırken bile 1 milyon lira arabaya verip 500 lira ekspere vermeyen daha sonra da mağdur olan alıcılar var. Siz her şeyi bilmek zorunda değilsiniz. Akıllı insan her şeyi bilen değil, bileni bulan ve o bilenden almak istediğini alabilendir. Spam, uyarı, sandbox vs hususlarda profesyonel olan arkadaşları bulun. Ve site ile ilgili bir rapor isteyin. Gerekirse site satışını yapan kişi ile de bu bilgiyi paylaşın. Nihayetinde bu raporu çıkaracak olan kişi veya şirket, site sahibinden bazı bilgileri isteyebilir. Satıcı sitesine güveniyorsa zaten bu bilgileri paylaşacaktır. Ama işin içinde bir bit yeniği varsa, o da bu süreçte ortaya çıkacaktır.
7- Sitenin geliri ile taşınmaz gelirini kıyaslayarak alışveriş yapma hatası!
Site satışını yapan kişi her türlü fırsatı değerlendirip siteyi olabildiğince yüksek bir rakamla elden çıkarmak ister. Bizzat şahit olduk site satışı konularında. Adam 2 milyon TL lik daire 5 lira getiriyorsa, benim site de 5 lira getiriyor, o zaman benim website de 2 milyon eder diye bir yaklaşım ortaya koyuyor. Bunun standartı bellidir. Bir sitenin 1 yıllık gelirini 3 ile çarparsın. Bu rakamın üzerine de proje çok albenisi olan bir projeyse çıkarsın. Yani aylık 5k geliri olan bir siteye vermen gereken para 180k dan fazla değildir.
Nihayetinde websitesi basit bir kaç hata ile çöp olabilir ama dairenin ölüsü bile yine aynı fiyata bir başkasına gider. Böyle komik karşılaştırma yapanlara vakit bile harcamayın.
Konu ile ilgili aklıma gelenler bunlar. Belki bir faydası olur diye Allah rızası için yazdım. Başka bir kaygım veya derdim yoktur.
Herkese güzel alışverişler ve bol kazançlar dilerim.
Dipnot: Şu yazıyı blogunuzda paylaşacaksanız r10'u kaynak gösterin. Her şey para, pul, etkileşim değil. Ama burası da isterim ki faydalı içeriklerin ücretsiz paylaşıldığı bir yer olsun. Eski üyeler bilir. Bir zamanlar footer'da bir hadisi şerif vardı. İnsanların en hayırlısı insanlara faydalı olandır.