Çok basit bir dille anlatacağım.
1- Play2Earn NFT'leri
Hepimiz oyunlara para yatırmışızdır. Kimimiz Travian oyununda ittifakının daha güçlü olmasını istedi, kimimiz Clash of Clans'ta bir şeyleri daha hızlı halletmek istedi, kimimiz Metin2'de statü istedi... Ama nerede? Nerede satın aldıklarınız? Tarihin tozlu raflarındaki Metin2 haricinde nerede kullanabilirsiniz Ejderha Parası'nı bolca Yang'ı? Kim takar sizin Clash of Clans'taki ekstra işçinizi? Bin bir çabayla düşürdüğünüz Dolunay kılıcınız, Kırmızı Demir Pala'nız nerede?
Başka bir oyunda kullanabildiniz mi bunları? İstediğiniz web pazarında istediğiniz fiyattan satabildiniz mi kılıcınızı, açık arttırmaya koyabildiniz mi işçinizi? Hiç kimseyi mağdur etmeden, kimsenin emeği ve parası zayi olmadan bir Metin3 kurulabilirmiydi mi mesela, ne engelledi bunu? Bütün Travian oynayanlarla bir topluluk oluşturup Travian'ın çöküşünü engellemek neden bu kadar zordu? Travian'daki köyünüzü neden satamıyordunuz? Hem Travian'ı makus talihinden kurtarsaydınız daha fazla vakit kaybı ve eğlence dışında elinize gerçek Dünya'da değer eden ne kalırdı?
Eğer bu oyunlar NFT sistemi ile kurulmuş olsaydı, eğer itemlarının birer NFT ve oyun içi paranız da bir utility-token kriptoparası olsaydı;
En başta bu oyunlardaki her şey, her item ve her çaba gerçekte de para ederdi! OpenSea ve Rarible dahil her yerde oyunla alakalı olsun olmasın kılıçlarınız, zırhlarınız, askerleriniz, oyun içindeki paranız ve hatta binalarınız gerçek para karşılığı satılabilirdi. Bu oyunların hepsinin parasını kaybetmek istemeyen yatırımcılardan oluşan bir topluluğu olurdu ve bu topluluk yatırımlarının boşa gitmemesi ve kılıçlarının, işçilerinin, askerlerinin daha da değerlenmesi için haliyle oyun için canla başla çalışırdı. Kılıçlar, binalar, ister oyun içi para ile ister gerçek para ile rahatça takas edilebilirdi. Oyun içindeki her emeğinizin ve iteminizin gerçek Dünya'da bir karşılığı olurdu. Oyunda kazandıklarınız başka oyunlarda da kullanılabilirdi. Oyun çökse ya da kullanıcı kaybetse bile yatırımcıları siz olduğunuz için, kaz gelecek yerden tavuğu esirgemez, reklamla ya da yeni bir oyunla NFT'lerinize topluluğun da gücüyle yeniden değer katardınız. Oyununuzun 80 tane PvP sunucusu açılsaydı bile hepsinde sizin para verip aldığınız kılıç ve zırhlar daha çok oyuncu için çırpınan PvP'lerde geçerli olurdu.(Bu da NFT'lerin hiç bir zaman neden bitmeyeceğini açıklar.)
2- Topluluk NFT'leri
Eskiden insanlar internette bu kadar uzun süre sosyalleşmiyorken mahalle kıraathanelerine gider, birbirlerine misafiliğe gider, kurslara gider ya da vakıflara, derneklere kendi ilgi alanlarına göre (genelde memleket
) üye olup sosyalleşirdi. Aralarında para toplar ve okulun, mahallenin ya da köyün sorunlarını çözerlerdi. Beraber para toplayıp etkinlikler yaparlardı, bazıları pikniğe falan giderdi, bazıları da köye cami dikerdi.
Sonra internet geldi. Hiç birine gerek kalmadı ama bir şey eksikti. Kendi yaşıtlarınızla, okul arkadaşlarınızla, aynı şeye yatırım yapmış kaderdaşlarınızla ya da memleketlilerinizle bir araya gelebileceğiniz ortamlar. Önce Facebook bu açığı gruplar ve sayfalar ile kapattı. Sonra WhatsApp ve Telegram grupları geldi. Özellikle Telegram yatırım gruplarının gözdesi oldu. WhatsApp ise aile gruplarının
Sonra bir devrim niteliğinde Discord geldi. Topluluğunuzla sesli, görüntülü konuşabilir, aynı oyunları oynayabilir, ekranınızı paylaşabilir, aynı şeyi izleyebilir, ortak tepkiler verebilir ve organize olup buluşabilirdiniz. Ama bir şey eksikti. Artık o para toplama adeti neredeyse gereksizleşmiş hatta yokolmuştu. Ortak bir amaç doğrultusunda değişim yaratmak için insanları dijitalde para vermeye ikna etmek çok zordu. Ortam buna müsait değildi. Haliyle bir devrim daha oldu, DAO'lar geldi, merkeziyetsiz oluşumlar, yani NFT'ler.
Topluluğunuza artık öyle her önüne gelen katılamayacaktı. Giriş bileti niteliğinde topluluğunuzun NFT koleksiyonundan NFT almak zorunda olacaklardı. Bu da topluluğunuzun ilerlemesi ve herhangi bir amaç doğrultusunda hareket etmesi için gerekli sermayeyi sağlayacaktı. İster cami dikecektiniz ister web sitesi açacak, isterseniz de yeni bir etkinlik düzenleyecek hatta belki şimdilerde çok popüler olduğu üzere topluluğunuza uygulama veya oyun yapacaktınız. Üstelik her sosyal medyada NFT'nizi satın almış kişi, topluluğunuzun bir üyesi olduğunu, teyit edilmiş NFT profil resimiyle, rahatlıkla ispat edip gösterebilecekti. Yetmeyecek bu giriş bileti NFT'ler her el değiştirdiğinde topluluk satıştan %5 pay alabilecek ve hiç bir bağış ya da üyelik ücreti toplamadan daimi bir gelir kaynağı sağlayacaktı. Evet, artık hayranı olduğunuz kriptonun, dizinin, animenin veya filmin toplululuğunun parçası olmak daha pahalıydı ama topluluklar artık adeta yaşıyordu ve bolca parayla değişim yaratabiliyorlardı. Bu NFT'ler üzerinden kendi kripto paralarını utility tokenlarını topluluk tercihlerinde oy versinler diye kullanıcılarına dağıtabiliyordu. Üstelik artık bu NFT'lerin değerinin canlı tutulmasından topluluktaki her insan para kaybetmemek adına sorumlu olduğu için yüzlerce hatta bazen binlerce insan yeni bir şeyler yapıp NFT'lerin değerini yükseltmek ve kar etmek için çabalayacaktı. Haliyle topluluklarda etkinliklerin ve yeniliklerin ardı arkası kesilmeyecekti. Öyle ki bazı zengin toplulukları NFT'leri değer kazansın diye kaz gelecek yerden tavuğu esirgemeyecek, bunu sadece topluluk NFT sahiplerinin girebileceği yat partileri düzenlemeye kadar götürecekti. (Bored Ape Yatch Club) Ya da Türkiye'den bazı güzel topluluklar artık arıları kurtarmak ya da ağaçları kurtarmak için para toplamak zorunda olmayacaktı, finans ve bağış yönünde her şey otomatik olacaktı. Geriye sadece fidan dikmek ve arılara alanlar oluşturmak kalacaktı. (Beeing Hope)
3- Çok Kullanımlık Bilet NFT'ler (Modern Kombineler)
Çılgını olduğunuz takımın maçına hep yaptığınız gibi biletinizi aldınız gittiniz ve teslim ettiniz, doyasıya eğlendiniz. Sonra yine. Sonra yine. Ta ki kombine bilet alana dek. Bir kombine almaya böylelikle fanatiği olduğunuz takımın maçlarına sürekli giderken bir yandan da üç beş kuruş kar etmeye karar verdiniz. Ama kombine biletinizi paraya ihtiyacınız olunca satıp para kazanamazdınız, hep her yıl para vermek zorundaydınız. Yetmediği gibi kombine biletiniz takımınıza dair hiç bir bağı dijitalde ispat etmiyordu. Hala fanatikliğinizi göstermek için formalara da para vermek zorundaydınız. Peki ya webde? Her profilinize formalı fotoğraf koyup her profil açıklamanıza takımınızın ismini mi yazacaktınız?
Peki ya konserler? Peki ya oyun etkinlikleri? Peki ya filmler, diziler, kitaplar ve hayranları?
Ta ki takımlar, sanatçılar, filmler, diziler kendi utility tokenlarını ve NFT biletlerini çıkarana kadar. Hem paylardan daimi bir gelir elde ediyorlardı hem de tokenları sayesinde adeta para basıyorlardı
Sizin tarafınzda ise artık sürekli bilet almak zorunda değildiniz, sürekli para vermek zorunda değildiniz. Bir defa NFT'yi alacak ve ölene kadar takımınızın maçlarına gidebilecektiniz. Üstelik biletinizi artık kullanmadığınızda, takımınıza kızdığınızda ya da paraya ihtiyacınız olduğunda OpenSea'de daha çok ihtiyacı olan birine hatta bazen kar ederek satabilecektiniz. Takımınızın kararlarında NFT üzerinden dağıtılan utility token kriptoparalarını kullanarak oy verebilecektiniz. Gururla profil resminizi takımınızın sosyal medya tarafından onaylanmış NFT'si ile değiştirebilecektiniz. Sizin gibi, sadece kombine NFT'si olan fanatiklerin girebileceği internet topluluklarına katılabilecektiniz. Hatta her takımınız maç kazandığında, her transfer yaptığında, her popülerleştiğinde NFT biletinizin değeri artacak haliyle para kazanacaktınız.
Cahit Karahan