Meselenin bir kitabi açıklaması var, bir de fiili gerçekliği var. İkisi birebir aynı değil.
1- Genel olarak KDV'yi nihai tüketici, yani vatandaş öder. Şirketler/işletmeler KDV'yi devlet adına toplayıp, aylık olarak devlete öderler. Söz gelimi siz genel orana tabi bir ürün/hizmet sattınız. Her 100 TL'lik satış için 18 TL de KDV alır, bunu da devlete ödersiniz. Sizin ürününüzün fiyatı 100 TL + 18 TL (KDV) dir. BUrası önemli, sizin ürününüz 118 TL değildir, 100 TL + KDV'dir. Siz bu ürünü üretirken 50 TL + 9 TL kdv (genel oran olsun) ödediniz diyelim. Yani 59 Lira ödemediniz, 50 TL + KDV ödediniz. Bu durumda devlet adına tahsil ettiğiniz kdv (18 TL) tutarından, ürünü üretmek için yaptığınız masraf için ödediğiniz (9 TL) kdv tutarını düşer, geriye kalan 9 TL'yi beyan edip öderdiniz devlete.
Bu durumda KDV oranının değişmesi sizi bağlamaz, çünkü siz zaten KDV söz konusu olduğunda sadece aracısınız, KDV devletindir, ödeyen de nihai tüketicidir.
2- Meselenin fiili işleyişi ise hiç de öyle değil esasında. İster nihai tüketici olalım, ister işletme sahibi olalım, bizim için bir mal/hizmet alımında belirleyici olan şey "toplam maliyet" olur. Açıkçası kimse market alışverişi yaparken kaç lira KDV ödenmiş, kaç lira ÖTV ödenmiş diye bakmaz, cebimden ne kadar para çıkmış diye bakar. İşletmelerde de "fatura almazsan fiyat xxx olur, fatura alırsan xxx+KDV olur diyen vatansever tüccarlar hariç, ürünlerin toplam maliyeti üzerinden teklif/pazarlık/sözleşme yapılır. Orada 100 TL + KDV yazar, ama o aslında 118 TL bir maliyet demektir. Kimse onu 100 lira maliyet ve 18 lira kdv diye düşünmez...
Sonuç olarak; özellikle nihai tüketici konumunda olan kişiler ve işletmelerin büyük çoğunluğu bir mal/hizmet alırken toplam maliyete bakar, kimse matrah + KDV fiyatı incelemez. Hiç bir markette 100 TL + KDV diye fiyat etiketi yok bu yüzden... Ayrıca, KDV oranındaki düşüşün tüketiciye indirim olarak yansıyacağının garantisi var mı! Yok!
Bir örnek vermek gerekir; 2020 yılında belli bir süre KDV oranları düşürüldü, yemek %1'e indi, özel okulların KDV oranı (özel okul sahibi MEB için jest olsun diye) %1'e indirildi. Hiç bir lokanta fiyat güncellemesi yapıp indirim yapmadı. Dönem başında kdv dahil 108 TL'ye kayıt alan özel okullar aradaki %7 kdv farkını velilere geri ödemedi. Onun yerine uyduruk bişeyler bulup o %7 tutarı ona saydılar. İşletmeler de tüm hesaplamalarını toplam maliyetler üzerinden yaparlar, bu yüzden gider kalemlerinde düşen KDV oranı işletmeye fiilen "devlete ödenecek kdv'nin artması" olarak yansır.
Yok ben her şeye kitabi bakıcam derseniz de ödediğiniz vergiler size yol, su elektrik olarak geri döner! Yerseniz