Bizim bankadan al sat yapmamız veya dövizciden dolar almamız illaki doların yükselişini etkiler ama sandığınız çapda değil. Asıl doları yükselten etken, şirketlerin, amerikan çin alman ingiliz hollanda bankalarına yapdıkları swift lerdir. İşte asıl o zaman para Türkiyeden çıkmış oluyor ve arz talep dengesi bozulup yükselişe geçiyor. Çünkü kazandığımız dolar yani, ihraç ettiğimiz tekstil, meyve sebze,turizm vb ürün ve hizmetler, ithal ettiğimiz,doğalgaz, petrol, tablet, konsol, telefon, araba,tv,bilgisayar, vb ürünlerin tutarını karşılamıyor. Bu sefer piyasada dolaşan dolar git gide azaldığı için değer kazanıyor. Diğer taraftan TL fazlalaşdığı için değer kaybediyor.
bizim ekonomimiz daha dün bu duruma gelmedi. geçen yıl da aynı swiftleri yapıyordun ondan öncesinde de. uzun zamandır dışa bağımlısın, uzun zamandır pek çok ürünü hammaddeyi dışardan alıyorsun. buna rağmen geçmişte döviz kuru çift haneli durumda değildi.
döviz kurunun bu hale gelmesinin temelde 2 sebebi var.
1. insanlar arası yaratılan korku, panikle beraber Türk insanının varlıklarını satıp hızlı biçimde dolara geçişi ( bankadaki mevduatlarımızın %65 inden fazlası döviz durumuna çıktı şu an )
2. basiretsiz yöneticilerin gram mana verilmeyen saçma sapan kararları, keyfi müdahaleler ve görev değişiklikleri.
bu iki konu üst üste bindiği andan itibaren tl hızlı bir değer kaybına uğramaya başladı. 2. konu zaten başladığında döviz henüz 5-6 dolaylarındaydı ancak onunla birlikte sosyal medyada, etrafta, her yerde çok hızlı biçimde her gün ve her gün döviz kuru konuşulur olup isyanlar şikayetler arttıkça, insanlar varlıklarını satıp döviz almaya başladı. milyonlarca insan.
basit bir örnek :
bu video yayınlandığı sıra 1 dolar 7 küsür tl idi. peki bunu izleyen milyonlar ve onların etki ettiği, birbirine anlattığı diğerleri " türk lirası çöktü " gibi bi tabiri görünce, hızlı biçimde elindeki varlıkları çıkarmaya başlamış mıdır başlamamış mıdır? sorgulayın. sizce bi ülkenin milli parası için bu tür tabirler kullanmak riskli mi, değil mi?
bakın, anlamadığınız yahut anlamak istemediğiniz temel konu şu. siz, dolar / tl hesabı yaparken, tl nin dolar karşısındaki gücünü baz almak zorundasıınz. tl nin dolar karşısındaki gücünü nasıl baz alırsın peki?
kaç kişi tl ile iş yapıyor, kaç kişi elinde tl bulunduruyor, kaç kişi tl ye güvenip tutuyor buna yoğunlaşırsın.
senin ülkende, ülkenin 85 milyon nüfusu tl ye gram güven duymaz, hepsi elinden çıkarıp patır patır dövize geçirmeye başlarsa o parayı. işte o zaman o paranın pul kadar değeri kalmaz. bırak başkasının senin dolarına etki etmesini, sen kendi kendini bitirirsin kendi parana güven duymayıp kaçırıp götürdükçe. sonra da ağlarsın, benim döviz almam dolara etki etmez diye. eminim öyledir, kandır kendini.
bir gün bu gerçekle hepiniz yüzleşeceksiniz. bu millet, kendi parasından çıkıp başkasının parasına değer katıp onu satın almaya geçti diye bu paranın günden güne eridiğini idrak edeceksiniz. basiretsiz yöneticiler her zaman vardı, geçmişte de var, bundan sonra da olacak ancak Türk tarihinde hiçbir zaman döviz ve diğer dış emtialara böylesine kitlesel hareketler gerçekleşmemişti. bugün biz, bu kitlesel hareketlerin acısını çekiyoruz bunu iyice kavrayacaksınız. daha yeni başlıyor belli ki, zamanla daha da net kavrayacaksınız hele bi döviz kurunun ürün fiyatlarına yansıması tam gerçekleşsin.
hala buralarda senin benim döviz almam doların fiyatına etki etmez demeye devam edersiniz o gün.
ben o gün geldiğinde, hatırlatıcam yine. kitleler halinde kendi parandan kaçıp başkalarının parasına değer bindirmeyi sürdürdükçe senin o paran nasıl pul olmaya devam edecek, hatırlatıcam.
sadece dün bir aptallıkla dolardan tl ye geçtim dünden bu saate tam 25 bin tl para kaybettim bu durumda kimse kalkıp tl de kalmaz kaldı ki sen diyorsun abd dolarının klonunu yapalım yap bunu abd sonra neler yapacak sana ?
neler yaparmış bana anlat bakalım bilelim. çok mu korkuttu abd seni? iç işlerinde, hükümet ve halk kendi içinde karar aldıktan sonra abd'yi mi ırgalıyormuş kimin ne aldığı? hükümet çıkar ben dijital para çıkardım 1 adeti 1 dolara eşit ama sadece görüntü olarak, gerçekten kullanma kararı aldığınızda dönüşüm yaşanıyor der, referandum yapılır ve halk bunda oybirliğiyle karar alır. o andan sonra abd'yi ne bağlar? napacak savaş mı açacak, napacak ambargo mu koyacak napacak tüm dünyadan mı soyutlayacak? adam parasını ister 1 abd dolarına eşit çekirdeğe yatırır ister kestaneye ister devletin sunduğu suni paraya. kimi bağlar? devletler arasında bunu yapamazsın diye bi kural var da herkes imzaladıysa koyun görelim. eğer yoksa, yok abd sana neler yapar şu bu, anlamsız sözlere gerek yok. çözüm odaklı fikirler sunacaksanız dinleyelim. milleti korkutacaksan, kendi içinde kork bize bulaştırma korkularını.