Dolar yükselmiyor tl değer kaybediyor. Bunu anlamak bu kadar zor mu gerçekten?
Türk doları yaptınız diyelim; euro ne olacak, sterlin ne olacak? Papua yeni gine kinasi bile yükseliyor tl karşısında.
doların piyasada bi miktarı mevcut. bu miktardan bir kısmı eline alan herkes, doların fiyatına etki etmeye başlar. 0.0000001 oranında dahi olsa. çünkü piyasadaki miktarını azaltırsın alıp sakladığında. piyasadaki sayısı azalan şeyin değeri artışa geçer. bitcoin bunun basit bir örneği. alıp kenara koyanların sayısı arttıkça, değeri yükselir.
videodaki adamın bahsettiği düzen bütün ülkelerde uygulanıyor olsa şayet, gerçekten parayı işletecek olanlar haricinde kimse alıp kenara koymuyor olsa, doların diğer para birimleri karşısında değeri düşüyor olurdu.
bugün sterlinin, euro nun dolar karşısında sabit kalmasının temel sebebi, onlarda sterlinini eurosunu bozup dolara geçiş yapanların olmayışı. eğer insanlar sahip oldukları sterlinleri bozup dolara geçerse, dolar sterlin karşısında da değer kazanmaya başlar. sterlin dolara karşı erir. euro tutanlar euro larını bozup dolara geçerse, dolar euro karşısında da değer kazanır.
örneğin yarın bütün ülkelerde bu adamın bahsettiği olay oluştu diyelim. ülkeler bi karar aldı. bizler gidip doları finanse etmek yerine, dolara denk suni bi yapı kuruyoruz. varlıklarınızı dolara çevirmek istiyorsanız size bunları vereceğiz. gerçekten kullanacağınız durumlarda sadece dolara dönüşüm sağlayabilirsiniz kuralı getirilse ve mevcutta kenarda dolar tutan herkesin dolarları elden çıkarılıp yerine bu suni paralar teslim edilse; bu durumda piyasada dolar bolluğu başlar. bollaşan şeyin değeri düşer. çünkü insanlar dolar talep ediyor olsa bile sahip oldukları şey doların kendisi değil, ona denk farklı bi enstrümanı. bunun da doların gerçek fiyatına bi tesiri yok sadece dolar kullanılmak isteniyorsa tesiri oluşacak.
yani, sen sahip olduğun türk lirasını dolara yatırdığın zaman piyasada dolaşan doları kendine alıp sakladığında, piyasadaki dolar sayısını düşürürsün. düşen doların değerini bütün dünyada artırmış olursun. sen bunu kendi ülkende her şeyini oraya geçirdiğin için çok ciddi hissedersin ancak başka ülkeler bunu hissetmez çünkü onların tl ile bi işi yok. onların da kendi para birimleriyle işi var. onlar da eğer sterlinlerini gidip dolara çevirirse, onların sterlinleri de dolar karşısında düşer.
zor mu anlamak?