97 yılını örnek veren bir arkadaş olmuş. Ayakkabı boyacılığı sanırım son 10-15 yılda iyiden iyiye azaldı. Ayakkabı yapımında kullanılan malzemelerin değişmesiyle birlikte, artık çoğunlukla boyanmayan ayakkabı giyiliyor, ondan sebep azaldı. Bir de o zaman çocukların çalışması konusunda toplum daha az hassasiyet gösteriyordu, şimdi o hassasiyet artmış durumda.
Çocuklar o zaman mı daha mutluydu şimdi mi daha mutlu sorusuna verilen cevap konusunda da emin değilim, ortada bilimsel bir veri yok sonuçta. Ama eğer "o dönem çocukların olanaklarından daha fazla olanağa sahip bugünkü çocuklar" diyorsa bu cümlesine katılırım. Yalnız; aradan geçen 25 yılı da dikkate almak, dünya genelinde yaşanan ilerleme ve insanların hayatlarındaki olanakların ortalama artışına göre değerlendirmek lazım.
Mesela; osmanlı imparatorluğu kuruldu, anadolu insanı karasabanla çiftçilik yapıyordu. Aradan 600 küsür yıl geçti, bu süre zarfında osmanlı imparatorluğu dünya başkenti denilen istanbulu aldı, koskoca bir coğrafyaya hükmetti, sonra osmanlı imparatorluğu yıkıldı ve anadolu insanı hala karasabanla çiftçilik yapıyordu... Yani osmanlı 600 yıl boyunca ne ileri ne geri götürdü anadolu inanını... Oysa aynı 600 yılda dünyada muazzam ilerlemeler yaşanmıştı...