Bir meslek lisesi mezunu, mimarlık öğrencisi olarak yazıyorum.
Birincisi, sen zorla seçmedin bu bölümü. Liseye geçtiğinde lise tercihleri yapılır, burada meslek lisesi seçmen hata... Tabi burada eğitim sisteminin mevcut halinde de bir sürü sorun var ama olsun, o ayrı konu. İkincisi, hadi puansız diye meslek lisesi seçtin, seçerken araştırman lazımdı, hangi bölümler var, ben hangisini yaparım diye. Okula başlayıp da sonra pat diye önüne bölümler konmaz, öncesinde araştırmak senin görevin.
Meslek liseleri ara eleman yetiştiren kurumlardır. Üniversiteye yönelik değil, piyasaya yönelik eleman yetiştirirler. O nedenle okulda verilen edebiyat, tarih gibi derslerden daha ağır şekilde mesleki dersler vardır. Meslek lisesine giden biri 2 yol düşünmelidir, ya bu liseden mezun olurum ve kalifiye eleman olarak piyasada çalışırım, ya da mezuniyet sonrası üniversitede aynı sektörden okuyup daha üst bilgi kazanırım. Dolayısıyla seçimini ona göre yapman lazımdı.
Gelelim staj konusuna. Meslek liseleri kişiyi piyasaya hazırladığından, elbette ki piyasayı en iyi öğreneceğin yer de piyasanın kendisi. Bu nedenle staj zorunludur. Senin o mesleği yapmayacak olman okulla konuşup stajdan muafiyet talep etmeni haklı çıkarmaz. Nereden bilecek okul yönetimi senin o mesleği yapmayacağını? Stajdan alacağın puanı nereden verecek? Ben bu mesleği yapmayacağım, beni bilgisayarlı proje çizimi dersinden, temel inşaat teknolojileri dersinden de muaf edin, anadolu lisesi gibi sadece kültür dersleri alayım diyebiliyor musun? Naylon staj yapabilirsin, ancak stajın süresince defter doldurman gerektiğini unutma.
Herkes yazmış başka bölüm seçseydin staj zorunlu diye, soruyorum staj neden zorunlu? Onun yerine okulda eğitim verilebilirdi. Dışarıda kole gibi çalıştırılıp 3-5 kuruş eline verip gönderiyor. Staj zorunluluğun kalkması lazım!
Staj bir derstir. Sen istediğin kadar okulda eğitim gör, stajda öğrendiğinin çeyreğini bile öğrenemezsin. Ben lisede 1 yaz kendi isteğimle çalıştım, 1 yıl boyunca haftaiçi okula gidip haftasonu işe gittim, ertesi yaz lise stajımı yaptım. Lise bitti yine çalıştım. Üniversitede okuyorum, geçen sene stajlar pandemi nedeniyle iptal oldu, ben yine kendi isteğimle çalıştım. Bu sene staj var, stajımı yaptım, stajım bitti 2 haftadır işe gitmeye devam ediyorum. Neden? Okuldaki bilgi teorik bilgidir. Uygulamayı stajda yaparsın, okulda hayali proje çizerken stajda gerçek proje çizersin. Ofiste hergün bir toplantı oluyor, su yalıtım ekibi geliyor, havuz ekibi geliyor, cepheci geliyor, seramikçi geliyor, mekanikçi geliyor, bunların hepsinden bir bilgi kapıyorum. Yarın öbür gün mezun olduğumda iş ararken zorlanmayacağımı düşünüyorum, çünkü her ekipten birşeyler kaptım. Staj yaparken dahi stajyerlere verilen maaştan fazlasını alıyorum (hatta birçok arkadaşım yol parası dahil cebinden harcıyor, para almıyor). Neden? Çünkü daha üniversiteden mezun olmadan tecrübe edindim, bir toplantı anında oturup sadece dinlemiyorum, konuyla ilgili bilgi verip bilgi alıyorum. Bu tecrübeyi 10 sene okul okusan elde edemezsin. Staj şarttır, hatta süreleri kısadır, uzatılması lazımdır (meslek liselerinde 3 yıl eğitim + 1 yıl tam zamanlı staj + 1 yıl üniversite hazırlık eğitimi şeklinde 5 yıl, üniversiteler 4 yıl + 1 yıl staj şeklinde 5 yıl olması gerekiyor bence).