web yazım modeli VS kitap yazım modeli


Bir diğer anlamda sola yaslı ve iki yana yaslı yazım türü.
text-align:left; - text-align:justify;

Peki hangisi daha okunaklı sizce?

--------------------------------------------------------------
Okuyucuyu yazıya bağlamanın bilinen bazı püf noktaları vardır. Uzun zamandır bunlar üzerine kafa yoruyorum.
Derin araştırmalar yapıp, bizzat uyguladığım tüyoları sizlerle paylaşacağım.
--------------------------------------------------------------

KİTAP
İki yana yaslı olması düzen ve simetrik görünüm sağlıyor. Bir lokmada okunur gibi.
Evvelden beri kitaplar bu şekilde basılıyor. Girinti boşlukları kelime ile doldurulduğu için sayfa sayısından da tasarruf ediliyor.
Bir diğer amacı da akıcı bir okuma sağlamak olduğu düşünülüyor. Koskoca kitaplar ancak bu şekilde okunabilirmiş.

WEB
Özel bir durum -arapça- olmadığı takdirde internette herşey soldan akar. Nitekim yazılarda satır sonları farklı noktalarda bitebilir.
Ve doğal olarak sonlarda bir girinti olur. Bu girinti genel simetriyi bozar. İki yana yaslı olmanın simetrik avantajı burada yoktur.

HANGİSİNİ SEÇMELİ?
İnternette kitap modeli yazım türüne pek rastlayamadığınız gibi, kitaplarda da internetin yazımını nadir olarak görürsünüz.
Peki bu ayrım, sadece süre gelen bir alışkanlıktan mı ibarettir? Bu mecraların değişmez gelenekleri midir?
Size katılıyorum. Kitap ve internet okumasının hissiyatı farklıdır. Ancak sadece bundan ibaret değil.

LABORATUVAR SONUÇLARIM
İki yana yaslı model, bana daha şık geliyordu. Ve ben bu noktada birkaç blog sitemde test yaptım.
Girinti boşluklarından da tasarruf elde edildiği için dikeyde sayfa uzunluğu da kısa görünüyordu.
Nitekim ziyaretçi okumadan önce genel bir göz attığında, yazıyı daha az yıldırıcı görüyordu.
Ancak akıcılık noktasında tıkanma olduğunu keşfettim.

İnsanlar yazıyı okurken, satırın sonuna geldiklerinde oradaki girinti boşluğu nerede kaldıkları hakkında ipucu veriyor.
İki yana yaslı modelde her satır sonu eşit olduğu için, satır sonuna gelindiğinde, hangi alt satıra ineceklerini karıştırıyorlar.
Özellikle okuma zorluğu yaşayan, disleksi sorunu olan bireyler nerede kaldığını hepten karıştırıyor.

Durum sadece disleksi sorunu olanlar için vahim değil.
Kitap okuması, üzerinde daha yoğun bir odak sağlandığı için akıcı bir şekilde ilerleyebiliyoruz.
İnternette ise bir okuma gerçekleştirdiğimizde genellikle bunu dağınık dikkatle yapıyoruz.

Yani bilinçli yada bilinçsiz kitabı daha dikkatli, internet yazılarını daha dikkatsiz okuyoruz.
İnternette zayıf dikkatimiz varken üstüne birde satır sonu girintileri kaldırdığımızda okuma zorlaşıyor.

Bir istisna var. Mouse ile takip ve seçim işlemi yapanlar kaldıkları yeri takip edebiliyorlar.
Nitekim bu azımsanacak seviyede yapılan bir davranış. Üstelik mobilde durum, (mouse olmadığı için) masaüstü gibi takip sağlamıyor.

KISA BİR ÖZET
Benim çıkarımıma göre iki yana yaslı justify webde kullanışsız.

Siz bu konu hakkında ne düşünüyorsunuz?