Değerli hocam
Coin'e ekonomistler lafı güzaf olsun diye ponzi diyebilirler ancak bu ponzi olmadığını da bilirler,değildir çünkü.Siz neticede coin alırken bir tarafın satıcı olması gerekiyor.Baktınığınızda ponizde de sisteme önceden girenleri satıcı,sonradan girenleri de bunların alıcısı olarak görebilirsiniz.Lakin, coin ve başka piyasalarda kimse size gelir vaad etmez.Sizin zarar olasılığınız vardır.Ponzi'de ise böyle değildir.Size asla zarar etmeyeceğiniz vaad edilir.Böyle bir şey yok.Yukarıdaki cevaplar sizi tatmin etmemiş anlaşılan.Biraz işin bilimsel kısmına bakalım.
Parasal genişlemeyi ele alalım.Dünya bankaları belli zamanlarda para basarak ekonomi'nin canlanmasını teşvik eder.Ama piyasadaki para artar.İşte bu enflasyondur.Sürekli para basarsak o paranın değeri ve alım gücü düşer.Bu ponzi midir ? Hem evet,hem hayır.
Sistemin sürekli yeni paraya ihtiyacaı mı var ? + Evet = Ponzi (Bütün dümnya ekenomileri)
Peki bu para basılıp size dağıtılıyor mu ? + Hayır. Sizin bunun karşılığında,bir emek,ürün veya hizmet ortaya koymanız gerekiyor. Dünyada para kabul gördüğü sürece ekonomi bir ponzi diyebiliriz.
Çiftlik bank kar garantisi veriyordu kriptolar bunu fısıldayarak yapıyor, kimin ne dediği önemli değil, önemli olan sistemin nasıl işlediği, tosuncuk bu vaadi sisteme yeni girişler olacağını umduğu için veriyordu, yani ÇB sesli, kriptolar görüntülü insanları manipüle ediyor (balinaların spekülasyonu), temelde ikisi de aynı kapıya çıkıyor, kriptolara yeni giriş olmazsa balinalar bir süre sonra çekilip fiyatı düşürüp bir süre sonra tekrar giriş yapıp fiyatı yükseltmeye çalışacak bunun amacı içeriye yeni kişileri çekmek, %30 luk bütçeye sahip balinalar sürekli bu taktikle hem kripto piyasasını hemde kendilerini büyütüyorlar, piyasa değeri yüz milyar dolarken balinaların payına düşen 30 milyar dolar piyasa bir trilyon dolara çıktığında balinaların bütçesi 300 milyar dolara çıkıyor. Yani bana göre çiftlik banka müdahale edilmeseydi başında da sağlam bir ekonomist olsaydı hala patlamaycaktı.