Kripto para piyasalarından gelinen noktayı değerlendirebilmemiz için “para” kavramının temel işlev ve özelliğinin bilinmesinde fayda var. Bu açıdan paranın sahip olması gereken temel özellik ve işlevleri aşağıdaki gibidir.
- Taşınabilirlik
- Dayanıklılık
- Bölünebilirlik
- Taklit Edilememe
- Mübadele aracı olma
- Değer saklama aracı olma
Kriptopara piyasasının lider coini Bitcoin’i ele alırsak, yapısı itibariyle yukarıda sayılan özellik ve işlevleri karşıladığı görülmektedir. Özellikle “cryptocurrency” nin “para” olarak kabulü için saklama ve mübadele özelliğinin sağlanması gerekmekte olup, bitcoin özelinde mübadele aracı olma özelliği ancak çok uluslu şirketlerce alım-satım aracı olarak kabul edilmesi ile ivme kazanacaktır.
Vergilemenin hukuki ve pratik açıdan mümkün olabilmesi için, öncelikle kripto paraların mahiyetinin hukuken belirlenmesi şarttır. Günümüze gelişmiş ülkeler kripto paraları “varlık” veya “menkul kıymet” olarak nitelendirerek vergilemektedir. Bizim de dahil olduğumuz gelişmekte olan ülkeler ise her zaman olduğu gibi süreci geriden takip etmekte ve herhangi bir yasal alt yapı oluşturamamaktadır.
Bugünden yarına uygulamaya konulacak herhangi bir vergi incelemesi sürecinde, tamamen vergi inceleme elemanları veya rapor okuma komisyonlarının yorumları çerçevesinde işlem yapılması durumu ile karşı karşıya kalınacaktır. Bu durum ise herhangi bir yasal altyapı oluşturulamadıkça, konunun yargı makamlarınca yorumlanmasına yol açacaktır. Her halükârda geriye dönük olarak yapılması muhtemel vergilendirme veya ceza uygulamaları hem hukuken hem idari olarak dayanaktan yoksun olacaktır.

E. Gelirler Kontrolörü-Dr.
Mali Hukuk Danışmanı