Önce olayın başlangıcına gidelim. Perşembe akşam saatleriydi yanlış hatırlamıyorsam. Açıklanan bilgiye göre ağdaki aşırı yoğunluğa bağlı olarak çok düşük ihtimalli bir bug (hata) tetiklendi. Bunun sonucunda normal yapılan gönderilerde 790.2160157 AVAX fazladan oluştu. Bu durumda ağ kendini kilitleyerek işlemleri durdurdu. O an itibariyle her şeyin başladığı söylenebilir. Öncelikle CEO Emin Gün Sirer ve diğer ekip arkadaşları belirli aralıklarla gelişmeleri sosyal medya üzerinden duyurdu ve bir yama yüklenerek hata giderildi. Bunun sonucunda ağ eski haline çevrildi ve stabil şekilde çalışmaya başladı.


Daha önce sizlerle validatör ve delegatör kavramlarından bahsetmiştim. İlgili ayrıntılı konuya buradan ulaşabilirsiniz. Hata giderildikten sonra bir süre doğrulayıcıların güncellemeyi yüklemesi için beklendi. Yani bu güncelleme çoğunluğun kararı olmalıydı. Bu da avalanche ağını merkeziyetsiz olarak tanımlanma sebebi. Konumuza dönersek yaklaşık 36 saat içerisinde sorun giderildi.


Daha önce Ethereum köprüsünden bahsetmiştim. Yine aynı ayrıntılı konu içerisinde buna dair bilgileri bulabilirsiniz. Bu köprü geçici olarak durduruldu. Açıklamalara göre bu gece yeniden açılması bekleniyor


Hata sonucu üretilen 790.2160157 AVAX, yönetim ekibinin tokenlarından yakılarak ağda fazladan AVAX olmaması sağlandı. CEO Emin Gün Sirer bu konuda bir açıklama yayınlayarak; "Bu hata sonucu oluşan AVAX'ların gittiği hesapların bu AVAX'ların keyfini çıkarması istendi. Bu AVAX'ların yaklaşık değeri 40 bin dolar.


AVAX Neden Düştü?


Ekip tarafından her şeyin yolunda olduğuna dair yapılan açıklamalara rağmen, borsalar transferleri belirli bir süre açmadı. Ciddi fiyat farklılıkları oluşan borsalarda, çok yüksek ya da çok düşük fiyatlardan AVAX satışları tetiklendi. Ayrıca çeşitli Facebook, Telegram gruplarıda panik havası yaratmaya çalışan birkaç çığırtkanında buna katkısının olduğu söylenebilir. Bunun sonucu olarak AVAX 50 dolar seviyelerinde 41 dolar seviyelerine kadar geriledi.


Bütün borsalar sırayla transfer işlemlerini açmaya başladığı sırada, Dünya'nın en büyük borsası olarak gösterilen Binance'de işlemler halihazırda askıya alınmış olarak kalmaya devam ediyor. Her ne kadar ekip bu konunun tamamen borsanın insiyatifi olduğunu söylese de, gerekli girişimleri yaptıklarını belirtiyorlar ve durumu tahmini olarak Çin Yeni Yıl tatiline bağlıyorlar. Ancak varlıkları kilitli kalan ya da borsalar arası transfer işlemi gerçekleştirilemeye, askıda görünen bir varlığın, hele ki bu durum Binance gibi bir borsadayken sakin kalması pek beklenen bir durum değil. Özellikle ağda sorun kalmamışken, Binance destek ekipleri tarafından sürekli olarak ağdaki sorundan kaynaklandığının söylenmesi de negatif etki yapmıştır.


Sonuç olarak Ava Labs CEO'su Emin Gün SİRER ayrıntılı bir açıklamada bulunmuş ve bu açıklamasında şu detaylara yer vermiştir:

Merhaba arkadaşlar. Geçen hafta bildiğiniz gibi Avalanche ağında bir problem yaşandı. Developer grubunun hızlı hamlesiyle bu problem çok kısa sürede bertaraf edildi. Önümüzdeki hafta detaylı teknik analizi paylaşacağız ama sistemin bir yapısal sorundan kaynaklı değil, çok yüksek yük altında, komplike bir durumda ortaya çıkan bir bug'dı. tameme düzeltildi.

Şu an Avalanche ağı üzerinde tüm transfer işlemleri çalışıyor. bunu da örneğin wallet.avax.network adresinden iki adres arası işlem yaparak teyit edebilirsiniz.

Bu tip bug'lar daha önce her sistemde oldu. Bitcoin'in yanlışlıkla 184 milyar BTC ürettiği gün olmuştu ve çıkan coinler geri alınmıştı, Ethereum'da The DAO hatası yüzünden çok yüksek miktarda ETH saldırganların eline geçmişti ve blokların geri alınması gerekmişti. Zcash'de benzer bir hatanın sonucunda miktarı bu gün bile bilinmeyen enflasyon oluşmuştu. Avalanche'deki hata, toplam 720m AVAX limitine etki etmeden, enflasyona sebep olmadan telafi edildi, hiçbir transfer geri alınmadan düzeltildi., rollback veya coin kaybı yaşanmadı. Tam aksine, Avalanche bu süreçten daha kuvvetlenerek çıktı. kddaki bir sorunu gidermenin yanı sıra, sistemin ne kadar merkeziyetsiz olduğunu da ortaya koydu.

Şimdi sıra borsaların ağla olan entegrasyonlarını tekrar sağamaya geldi. Zamanlama hafta sonuna ve Çin yeni yılına denk geldiği için bu konuda gecikmeler yaşanıyor. Eğer borsalardan coin çekerken AVAX cüzdanınıza coin gelmediyse, borsanın o transferi ağa tekrar yollaması gerekecektir. Eğer borsaya yolladığını coinler, borsadaki hesabınızda gözükmüyor ama ağda onaylanmış gözüküyorsa, o borsanın sorumluluğu, merak etmeyin o işlem kaydınıza mutlaka geçecektir. Ava Labs developerlarının borsalar üzerinde hiçbir kontrolü olmadığı için, bu süreç bizim dışımızda devam etmektedir. Yine de biz ve Avalanche üzerinde çalışan diğer geliştiriciler de borsalarla koordinasyon içinde sürecin hızlandırılması için elimizden geleni yapıyoruz.

Her sistemde böyle teknik sorunlar çıktığı zaman, bunları dayanak olarak kullanıp market manipülasyonu yapanlar olur. Sorunların hala devam ettiğini, double-spend olduğunu iddia edenleri dikkate almamanızı, sistemin sağlığını birebir kendinizin test etmenizi öneririm. Bu tip sorunların üstesinden gelirken en önemli şey, kullanıcı desteği. Bu tip sistemleri değerli kılan olgunun merkeziyetsizlik olduğunu, kimsenin sistemi tek elden kontrol etmediğini, ortaya çıkan değerden de merkezi bir kurumun değil tüm hepimizin sorumlu olduğunu hatırlamakta yarar var.

Destekleriniz için çok teşekkür ederim.

Mesaj sonrası AVAX'taki düşüş trendi sakinleyerek belirli bir aralık içerisinde sınırlanmış görünüyor.


Şahsi olumlu olumsuz değerlendirmeme geçmeden önce şunu belirtmeliyim ki, gözlemlediği bu süreçte çok fazla panik satışının gerçekleştiğidir. Ağ sorunsuz çalışırken bile yapılan bu satışlar bazılarına ciddi zarar ettirebilir.


Şimdi bu süreçte sorulması gereken sorulara geçelim:


Süreç iyi yönetildi mi?


- Süreç kısmen iyi yönetildi diyebilirim. Özellikle sorun sonrası bizzat CEO'nun Telegram kanalında duyuru yapması bir nebze olsun panik havasını dağıttı. Ancak ağdaki sorun çözüldükten sonra bile transferlerin borsalar tarafından tamamlanmaması insanlarda bir kaybetme algısı oluşturdu Bu süreçte gelişen aşağı yönlü hareketlenme de bu durumu daha çok tetikledi.


Fiyat için yapılabilecek bir şey var mıydı?


- Sonuçta ağda bir sorun oluşmuş. Bu sorunun karşılığının şahsi kanaatimce daha büyük olması gerekirdi. Ancak güven duyulan bir proje olduğundan ve açıklamalarda çok gecikilmediğinden süreç uzamasına rağmen etkisinin sınırlı kaldığını düşünüyorum Elbette bu durumu zaman gösterecek.


Binance AVAX transferleri açmadı. Ekibin bu konuda bir baskısı olabilir mi?


- Açıkçası bu yönde bir baskı pek mümkün görünmüyor. AVAX şuan bir Ethereum ya da bir XRP değil. Ayrıca delist kelimesi özellikle kripto paralar için çok sinir bozucu sonuçlar doğrulabilir. Bu sebeple daha yolun başında ama iyi gittiği düşünülen bu projenin gelipte Binance'ye "benim coin transferimi aç" demesi mümkün değil. Ne zaman isterlerse o zaman açarlar. Ağın stabilliğinden emin olmak istiyoruz derler olay biter. Kısaca bu konuda beni listele diye sıraya giren coinler gelipte Binance'ye kafa tuamaz. Anca ricada bulunur ya da bilgilendirir. Son kararı yine Binance verir. Diğer borsalar için baskı söz konusu olabilir.


Telegram, Facebook gruplarındaki çığırtkanlar hakkındaki düşüncelerim


- Bir kısmının gerçekten paniğe kapılan ve varlıklarını kaybetme endişesi içerisine girmiş insanlardan oluştuğunu düşünsem de, bir kısmı da özellikle bu gruplara girip fiyatları manipüle etmeye çalışan insanlardan oluşuyor. Yani sizi paniğe sevk edip ucuzdan sattıran insanlar. Elbette fiyatın ne kadar düşeceğini kimse bilemez ama çığırtkanlıkla bu desteklenebilir. Bu aşamada özellikle Telegram grubundaki yöneticilerin çok kötü bir iş çıkardığını söyleyebilirim. Elbette insanlar fikirlerini sunacaklar, ama bir projenin kanalında gelip de bu proje çöp oldu dersen gereği yapılmalıdır.


Bug açıklaması tatmin edici bir açıklama mı?


- Açıkçası işin yazılımsal boyutuna hakim değilim. Sanırım @satoshiturk bu konuda bizi daha fazla aydınlatır. Ancak bildiğim bir şey varsa her yazılımda sorunların ortaya çıkabileceği ve bu sorunların denenmeden görünemeyeceği. Bu noktada şu soruyu sormak gerekiyor. 2 ayrı test ağı olan bir proje bunu denemedi mi? Açıklama bunun gerçek hayata oranla test etmenin imkansız olduğu yönünde. Milyon dolarlar yatırılan bir projede böyle bir şeyin imkansız olduğunu düşünmüyorum. Kaldı ki saniyede 4500 işlem gerçekleştirebildiğini söylüyorsunuz daha bu rakama ulaşmadan ağdaki aşırı yoğunluktan bir bug oluştu diyorsunuz. Bu rakam denenmediyse, neden telafuz ediliyor? 4500 rakamı denendiyse bu bug ortaya çıkarılabilir miydi daha önceden? Kafamda deli sorular ama henüz tatmin edici bir açıklama yok.


Trader olmak isteyen kişilerin öncelikle girdikleri sektörün risklerini iyi anlamaları gerekiyor. Bu yükseliyor, 3 gün yükseldi. Aynı hızda 10 gün daha yükselse köşeyi döneriz zihniyeti sizi zarara sokar. Bir şey sürekli yükselemez. Bu yatırım aracının doğasına aykırıdır. Yükseliyorsa da o yatırım aracı değildir. Arada düşüler yapması gerekir, dinlenmesi ve gerekirse yine yükselmesi. Yani duraklarının olması gerekir. Çok büyük umutlarla evini, arabası satıp bu tip projelere girenlerin sonu çok acı ki hüsranla sonuçlanacaktır. çünkü bağladıkları miktar onların hayatlarını değiştirebilecek tutarlar olduğundan kaybetme korkusuyla paniğe sevk edilecek ve çoğunlukla zararla çıkmalarına sebebiyet verecektir. Elbette tüm vücudu kaybedeceğinize koldan kurtulmak iyidir. Ancak araştırmadan, proje hakkında temel bilgiye sahip olmadan, çöp bir projeymiş gibi kolu kesmekte mantık dışıdır.


Kısaca Trader'lık sabır ve sakinlik gerektirir. Aksi kumardır. Elbette hatalar yapılabilir ama hatayı olumlu yönde geliştirmek önemlidir. Bunu becerebiliyorsanız yapın yoksa altın yatırımı yapar gibi atın ve unutun. Oynayıp durmayın


Son olarak belki biraz fazla AVAX AVAX demiş olabilirim. Ama projeyi beğendiğimdendi bu durum. Asla bir projeye fanatizim boyutunda bağlanmayın. Hüsrana uğrarsınız. Hala güzel bir proje olduğunu söylüyorum ama daha çok yeni. Hala iyi yerlere geleceğine inanıyorum. Ama yenilik yüksek getiriler vadettiği gibi tam aksi durumlarda oluşabilir. Bunu asla unutmayın.


Kayak : SatoshiTURK