Marka kalite demek değildir. Marka isimdir, etikettir. Birçok büyük marka da küçük markalarla aynı tesisi kullanabiliyor. Çocukken çalıştığım bir tekstil firması, hem dünyaca ünlü bir markanın kıyafetlerini üretiyordu. Hem de markasını bilmediğim 15 liralık gömlekleri de üretiyordu. Aynı işçilerle aynı ortamda aynı şartlarda. Ama o gömleklerden biri mağazada 150 liraya satılırken diğeri 15 liraya satılıyordu. Neden, birinin ismi var. Kendisi de üretmiyor sonuçta.

Yani bir markanın ürünü kendisinin üretmesine gerek yok. Böyle bir kural da yok. İsim yapmışsa kendine en kolay şekilde üretim yaptırıp sattırabilir. Satışı bile kendisi yapmayabilir. Birçok teknoloji firması çindeki fabrikalara cihaz ürettiriyor ama kendi markalarını koyup satıyorlar.

Bardaklara logosunu koyup satanın da bardak üretmesine gerek yok. İsterse çin'den yaptırıp satar. İsterse kendi üretir. Benim görüşüm bu. Ama tabi biz hep olaya hassas bakıyoruz. Kendisi üretip her şeyi kendi yapanı 'adam gibi' görüp, helal olsun diyoruz. Ama kendi yapmayıp başkasına yaptırana kurnaz veya uyanıklık yapıyormuş gibi bakıyoruz. Ticaretin maneviyatı yoktur. Kim parayı nasıl daha çok kazanıyorsa öyle yapıyor 'gücü yettiğince'.