Tüm dünyayı etkisi altına alan Kovid-19 salgını nedeniyle bir çok devlet ekonomik krizin eşiğinde. Salgının bu denli uzun sürmesi ve belirsizlik ekonomideki güven endeksini azaltarak yatırımcı ve tüketicinin paralarını elde tutmasına neden oluyor. Zira her kriz ortamında para elde tutulur veya paranın değer kaybetmeyeceği değerli maden alımı yapılarak muhafaza edilir. Bu sebeple paranın iç piyasaya akışının yavaşlaması ve azalan tüketim direk olarak üretimin de düşmesine neden olmakta ve iç piyasa açığı meydana getirmektedir.

İç piyasa açığının yarattığı nakit darlığı ise azalan arz-talep nedeniyle üreticinin maliyeti çıkarması açısından ürününe zam yapması ile sonuçlanıyor. Bu da ülke içerisindeki üfe-tüfe dediğimiz enflasyonun artmasına sebebiyet vermektedir. Gelişmiş ve güçlü ekonomiler iç piyasayı rahatlatmak için ve nakit darlığını azaltmak için çeşitli önlemler alır. Bu önlemlerin en başında güven veren güçlü ekonomi politika adımları, vergi indirimleri yanı sıra iç piyasaya nakit akışı sağlamak için atılan adımlar.

Peki bu iç piyasayı rahatlatmak ve halkın enflasyon karşısında ezilmesini ve dahi yoksullaşmasını önlemek için gereken nakit ihtiyacı nasıl temin edilir ? İşte bu karışık denklemdeki asıl can alıcı soru da bu olmalıdır. Bir devlet üretim yapıp aynı zamanda ürettiği malları ihracat yaparak, yazlık-kışlık, sağlık ve kültürel turizmi sayesinde gelir elde eder. Bu gelir kapılarından en önemlisi ise üretim ve ürettiği mal ve hizmetlerin ihracatıdır. Zira bu kapı her daim bir ülkenin dış ekonomisinin güçlü olmasının en önemli teminatı olmakla beraber ülkenin döviz rezervinin artmasına ve dolayısı ile parasının yabancı para birimlerine göre daha güçlü olmasına sebep verecektir. Zira turizm gibi gelirler şuanda olduğu gibi dünyanın kötü şartlarından etkilenen geçici ve güven vermeyen bir gelir kapısıdır.

Bu açıdan üretim yapan ve ürettiği mal ve hizmeti en iyi şekilde pazarlayan ve üretimi teşvik edecek hamle ve politikalar yapan ülkeler hem güçlü bir ekonomiye hem de oluşabilecek krizlere karşı daha sağlam duruş yapabilecek bir güce sahip olan ülkelerdir. Bu açıdan ülkemizin içinde olduğu krizin en temel sebebi üretime dayalı olmayan daha çok tüketim ağırlıklı geçici istihdamlar ile oluşturulan ekonomi politikalarıdır. Bu politikalar nedeniyle en önemli üstünlüklerimizden biri olan tarım ve hayvancılık bitme noktasına gelmiş, betonlaşmanın ve tüm paraların betona yatırmanın önü açılmış ve üretim yapabilecek binlerce fabrika açmak yerine olan fabrikaları da kapatmak ile kötüye gidiş hızlanmıştır.

Gelinen noktada devletin sahip olduğu tek şey yapılan geçiş garantili otoyollar, hasta garantili şehir hastahaneleri, yolcu garantili havaalanları ve bitmek bilmeyen çevreye ve doğaya aykırı yapılaşma ile çevre katliamına neden olan baraj ve maden araştırmalarıdır. Bu kötü politikalar sebebiyle ülkemiz dünyanın da içinde olduğu pandemi sürecinin etkisiyle oluşan ekonomik krizde çok ciddi yara alarak ilk önce yedek akçenin ve daha sonra da merkez bankasının tüm rezervlerinin bitip eksi borçlanmaya gidilmesi ile ciddi ekonomik krizin eşiğine gelmiştir.

Bir ülkenin geleceğini yine o ülkenin içindeki insanlar belirler ilkesi ile umarım insanlarımız ileride daha bilinçli olarak ülkemizin tekrar üreten ve kendine yetebilen nadir ülkeler arasına girmesine sebep olurlar.

Sevgi ve saygılarım ile...