Burada herkesin açık konuşması lazım.

Abdülhamit'in imparatorluğu yönettiği dönem Fransız ihtilalinin imparatorlukları parçaladığı mikro milliyetçilikler dönemidir.
Abdülhamit de bu durumu görmül ve imparatorluğu korumak için ümmetçi ve islamcı politikalar izlemiştir.
Aslında Sarayda İtalya'da operalar getirip sahneletir, kızlarına klasik batı müziği eğitimi aldırır, içki fabrikaları açılmasına izin verirdi.

Yani Aslında Abdülhamit islamcılığı ve ümmetçiliği devletin bekası için bir araç olarak kullanmış.
Kendisi o kadar da islamcı ve ümmetçi bir kafada değildi.

Bugün Abdülhamit Han hazretleri diye göklere çıkaranlar onu imparatorluğun yıkılmasını engelleyemeyen ümmetçi politikaları için övüyorlar.
Bugün Abdülhamit i yerden yere vuranlar da laik cumhuriyete aykırı bir politika izlediği için yerden yere vuruorlar.
Tarih kendi siyasi çizginizi onaylamak için çarpıtılmaya en uygun araçtır.

Osmanlı hiç kimseye zulmetmemiştir diyen adamlar tarih boyunca Osmanlının bastırdığı isyanlarda öldürdüğü adamları hiç anlatmazlar.
Almanlar yenildiği için yenik sayıldık diyen zihniyetin sina çölünden 800km geri çekilip tüm mısır, ürdün, filistin ve suriyeyi kaptırdığımızı anlatmazlar.
Yani tarih en kolay çarpıtılacak alandır.
Abdülhamit Rusların deli petrosu gibi Osmanlıda büyük reformlar yapıp çağ atlatan bir deha değildir.
Ama Kanuni gibi Osmanlı'nın en güçlü döneminde gidip Viyanayı alamayacak kadar başarısız da değildir.