Ekşi'de bununla ilgili uzun bir yazı yazacaktım. Burada yazdıklarım ön hazırlık olsun diyeceğim ancak, kafadaki bir çok sorunun çözümü de olacaktır.
Bu yazıyı okumadan önce, mutlaka marka ile şu kanunları bilmenizde fayda var.
* 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu
* 56 Sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
* Markaların Tanınmışlık Düzeyleri ile ilgili Esaslar ve Uygulaması
6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik
Yansımaları için
* Rekabet Kurumu mevzuat ve kararları
* Emsal yargı kararları.

Soru 1 : Tefal tava satıyorum. Herkes rekabet ediyor. Fiyatlar dipte. Benim de bir markam var, kapak üreticisi buldum, kendime kapak yaptırıp, iki ürünü set olarak kendi markamda satabilir miyim?
Cevap 1 : Tükenmiş marka kavramına dikkat edin. Tefal artık, tükenmiş bir markadır. Satabilirsin kendi markanda set oluşturup, ancak ürün başlığı, görseller ve içerik özenle oluşturulmalı.

Soru 2 : Tam tersi, yapsam, marka itibarı gibi durumla karşılaşmamak için, set ürünün markasını Tefal, yapsam yanında da benim markamla kapağını satsam olur mu?

Cevap 2 : Yapabilirsin, ilkinde marka korumasını almak kolayken, ikinci de marka koruması biraz zor olabilir. Markan tanınlanmış, tescil de edilmişse de ilanına koruma alabilirsin.

Soru 3 : Hukuki bir sorun yaşar mıyım? Söz konusu bu şekilde tükenmiş bir marka ile?

Cevap 3 : Ürün üzerinde herhangi bir değişiklik yapmadığın sürece, yaygın şekilde satılan ürünlerde hukuki bir sorun yaşamazsın. Ancak, bazen, markalar ürünlerinin takipçisi olurlar, bu noktada ticaretini sağlam yaptığın sürece, hakkını, hukukunu bildiğin sürece hiç problem yaşamazsın.

Soru 4 : Farklı bir ürün ile ilgili set yaptın, satışa sundun, ihtarname geldi? Panik yapmalı mıyım?
Cevap 4 : O markanın, satıcılarına bak. Güzel gayretlerin, ürün sattırıyorsa, bunun da peşine düşüyorsa, okuduğun ve emsal kararlardan hareketle kendi hakkını nasıl koruyacağını zaten öğrenmişsindir. Marka, tek satıcı yöntemi ile satış yapıyorsa, zaten o ürünü satmazsın, ille de satacaksan marka ile iletişime geçiş yetkili satıcı belgesi alırsan, üründe değişikliğe gitmeden satışını yapabilirsin.

Soru 5 : Bu şekilde satışa devam ederken, can sıkıcı gelişmeler meydana geldi. Ne yapmalıyım?
Cevap 5 : Ticaretimizi düzgün yapmışsak, faturalı alıp, faturalı satmışsak, kayıtlar da bunu doğruluyorsa, korkacak bir şey yok. Rekabet Kurumu var. Oraya gidiyoruz.

Soru 6 : Markam yok, müracat ettim, tescil edilmeden de bu şekilde satış yapabilir miyim?

Cevap 6 : Göbeğin çatlar, başkası ürüne girer, Trendyol'da tescilli markan yoksa, satışa sunduğun ürün, tecavüze açıktır. Ancak, koruma markaya değil, ünvana da olur. Emsal kararları vardır. Ama bunu, mahkemeye anlatırsın, Trendyol'a anlatamazsın ve Trendyol'u sorumlu da tutamazsın.

Soru 7: Trendyol marka korumada sınıfları göz önünde bulunduruyor mu?

Cevap 7 : Hizmet sınıfı 5 te bir ürün satıyorsun, bir bakmışsın, marka ihlali. Kalkıp da o adamın, tescil sınıfının 20 olduğunu, ürünün kara listeye alınamayacağını anlatamazsın. Dinlemezler, dinlemediler diye suçlu da değiller. Olsalar bile, bütün sorumluluğu, sözleşmede mağazalara yüklemişler. Ama Rekabet Kurumu var.

Soru 8 : Marka ile ilgili hukuki bir durumda, avukat bulabilir miyim?

Cevap 8 : Ya işin uzmanına gidip, parayı bayılacaksın, ortada dönen rakam büyükse hiç düşünme. Ya da, göbeğin çatlayacak, araştıracaksın, okuyacaksın, mahkeme kararları gözden geçireceksin, dergipark.org.tr 'de ilgili kavramlarda tezleri gözden geçireceksin, taraf olduğumuz sözleşmeleri analiz edeceksin ve yeni bir avukat bulup, bütün dökümanları teslim edeceksin, o hukuk diline uyarlayacak.

Soru 9 : Bu sıkıntılar neden Trendyol' da?

Cevap 9: N11 ce Gittigidiyor tekil ilan, bir ilanda bir kaç olumsuz yorum gelmesin diye satıcılar kıçını başını oynatamıyor. Buybox, ilan tek, satıcı birden çok. Hepsiburada'da aynı sistem ama orada yorumlar, satıcıya gidiyor. Bir de, böyle kıçı başı oynayan mağazanın donuna kadar alır Hepsiburada... Ama Trendyol da yorumlar ancak müşteri mağaza adını belirtirse dikkat ediliyor. Öyle ürün var ki günde 100 yorum geliyor. Dolaysıyla, satıcılar Trendyol'daki bu boşluğu iyice kullanıyorlar.

Sorusuz cevap : Bir mağazayı radara aldım. O mağaza ile ilgili :

Trednyol'da ne kadar satış yapmış, kaç yorum ve yorum puanı nedir bakacağım. Trendyol satışları ile kestiği fatura ve alım faturaları adet ve mevzuat gereği uygun mudur? ( Tava deyip fatura alamaz, kesemez. Marka, model ve ayırt edici özellikler mutlaka belirtilmeli) Müşteri iadelerinde farklı ürünler sevk edilmiş mi, bu ürünleri kendi bünyesinde imal edebilecek güçte mi, bu mağaza bu ürünü satana kadar satış yüksek iken, satışlarda düşüş olmuş mu, yerinde inceleme ile çalışanları var mı, sigortalı, sigortasız mı, böyle bir durumda onların da sorumluluğun olduğunu, bundan kaçamayacaklarını, mağazaya gelen sorular, verilen cevaplar ile kasıt olup olmadığı zaten aşikar. Bu hareketleri, ortada koyalım, ister koymayalım, bunların olmadığını ispat etmekle yükümlü davalı. Bütün bunları (Gemide) yaptıktan sonra, pişmanlık da etki etmiyor.

Bu soru ve cevapları, ayrıntılı bir biçimde, emsal kararlar eşliğinde, Trendyol'daki uygulamalar doğrultusunda ele alacağım. Milenyum'dan sonra belki de bu yüzyılın en büyük davası olacak Ticaret anlamında. Rakamsal olarak değil, düzgün esnafla puşt esnafın, mücadelesi olacak. Markanın da, sahip çıkmadığı markasından ötürü, bir esnaf, tüketici zarar da görüyorsa o da sorumludur.

Vesselam, Bakanlık altyapıyı oluşturmuştu, ancak işe vakıf olamayan bazı bürokratlar yüzünden sancılı bir süreç oldu. Sadece şunu ifade edeyim :

Trendyol 'da (Sadece Trendyol değil, bütün ğazar yerleri) 1000 liralık satış yaptım, Trendyol 150 komisyon, 50 de kargo ücretini fatura keserek hesabıma 800 yatırdı. Gönderilen ürüne fatura kesilmese de sıkıntı yok. Yasal oldu. Hele, bazı ürünlerde komisyon %1'e düşüp de bu kategoriden satış yapanlar, onlar düşünsün en çok.