Çoğu kişi çok güzel açıklamış ama farklı bir görüş istersen bende 2-3 cümle yazayım. Biz tuvalete 1,000,000 TL verirken şimdi 1 TL veriyoruz mesela, paramızın değeri veya alım gücü arttı mı ? artmadı. 2 tip ülke vardır, bunlar üretici ülkeler ve tüketici ülkelerdir. Biz maalesef tüketici ülke sınıfındayız, sürekli dışarıdan bir şeyler almak zorunda olduğumuz için TL'nin değerli olması bizim işimize gelir. Ama üretici ülkeler ihtiyaçlarının çok büyük kısmını kendi içinde üretip ihtiyacını karşılayabildiği için parasının diğer para birimlerine karşı değer kazanıp kaybetmesini umursamazlar. Rusya, Çin ve Japonya gibi ülkeler özellikle kendi paralarının değerini düşürürler çünkü bunlar gelişmiş ülkelerdir ve üretici ülke konumundalardır. Diyelim Çin bir araba üretiyor ve 20,000 yuan değerinde, diyelim bu para 1000 Amerikan Dolar'ına denk geliyor. Bu fiyat kimine makul geliyor, kimine gelmiyor ve dışarıya satışı atıyorum yılda 1 milyon adet oluyor. Peki Çin parası değer kaybetse ne oluyor ? 20.000 yuan artık 1,000 dolar değil, yalnızca 800 dolar. Üretilen çin arabasına artık bin dolar değil, 800 dolar'a sahip olunabileceği için satış 1 milyon değil 3 milyon olmuş olur. Sayılar sallamadır, sadece örnek içindi bu arada. Çin Amerikayı sürekli kendi para birimini değersizleştirip Amerika'dan değil Çin'den ürün alınması için mal ve hizmet bedellerini düşürmek ile tehdit eder. Çin ne zaman yuan'ı düşürürüm heeee dese Amerika geri adım atıyor ticaret savaşlarında. Daha fazla turist, daha fazla dışarıya mal satışı sağlamış oluyor değersiz para. Ayrıca 1 birim para her ülkede aynı olmak durumunda değil, paranın sayısal değeri yerine kıyas için alım gücüne bakmak çok daha mantıklıdır. Tabi alım gücü dediğinizde bir başka yanılgı şu oluyor, çarpıcı bir örnek vereyim. Bizim ülkemizde 24lü bira kasası 270 tl den alınabiliyor, İngiltere'de ise bu fiyat 12 pound, yani 108 TL. Şimdi birileri diyebilir, vay canına biz adamlardan 2,5 kat daha pahalıya alıyoruz. Tam olarak öyle değil, birde gelir hesabı yapılması gerekir. Bizde öğretmen maaşı 4 bin tl, onlarda ise yaklaşık 4 bin pound yani 9 kat fazla. 2,5 kat biradan x 9 = 22,5 yapıyor yani bizim ülkemizde bir öğretmenin akşam kafası atıp 2 bira içtiği para ile bir ingiliz 45 bira içebiliyor. Neden bira derseniz fiyatını bildiğim bir şey ile kıyaslamak istedim
1 saat çalışarak 3 kilo kıyma alabildiklerini de biliyorum ama ona matematik yapana kadar ohohooo. Ayrıca Cumhuriyet'in ilan edildiği 1923 yılında 1 Amerikan Doları 0,80 TL idi, günümüzde sıfırları geri koyarak hesaplamak durumundasınız ve bu yaklaşık TL'nin dolar karşısında 97 yıl içinde tam
8 Milyon 750 Bin Kat eridiğini gösteriyor. Dolar'ın kendi enflasyonunu katmıyorum. Rezerv para birimi olduğu için dolar'dan örnek veriyorum ama dediğim gibi aslında dolar yükselmiyor, TL değer kaybediyor ve bu sadece dolar karşısında değil, hemen hemen tüm dünya para birimleri karşısında böyle maalesef. Neyse Venezuela ve yıllık % 1 milyonu aşan enflasyonlar, bolivar sonrası güçlü bolivar ve egemen bolivar gibi yeni paralar çıkarıp defalarca bolca sıfır atmalarına rağmen hiçbir şeyin değişmemesi konularına girmeyeyim, Almanya'da ise 1922den önce 1 dolar 60 Alman Markına denk gelirken, Kasım 1923te bir dolarla 4.210.500.000.000 (4,2 trilyon) mark alınabiliyordu. Bir söyledin bin ah işittin neyse suyunu çıkarmayayım, hayırlı geceler
