Java platformu için konuşursak; 2 objenin birebir aynı olduğunu kontrol etmek için (referans) equals() metodu kullanılır.

örnek: if(str1.equals(str2)){...}
eşit değil mi derken başına ünlem koyman yeterli
if(!str1.equals(str2)){...}

Ayrıca değer (value) karşılaştırmaları için tabiki "==" ya da tam tersi "!=" kullanabilirsin.